Γιάννης Ζουγανέλης

Γιάννης Ζουγανέλης

Ο Γιάννης Νικολάου Ζουγανέλης είναι Έλληνας μουσικός και ηθοποιός. Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 3 Φεβρουαρίου 1956 και κατάγεται από τη Μύκονο και τη Νάξο. Μεγάλη επίδραση στην μετέπειτα πορεία του άσκησε το γεγονός ότι και οι δύο γονείς του ήταν κωφάλαλοι.

Ξεκίνησε τις μουσικές του σπουδές στην προσχολική ηλικία στον Άγιο Νικόλαο Αχαρνών με τον ιεροψάλτη καθηγητή Θ. Θεοδωρακόπουλο στην βυζαντινή μουσική. Στο Ελληνικό Ωδείο σπούδασε κιθάρα με τους καθηγητές Χ. Εκμεκτσόγλου και Κώστα Τρίαντο και θεωρητικά με τον Αντίοχο Ευαγγελάτο. Συνέχισε στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών με αρμονία, ανώτερα θεωρητικά και πιάνο υπό την διδασκαλία των Πατρικίδη και Βώκου. Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη των μουσικών του σπουδών έπαιξε ο συνθέτης Νίκος Μαμαγκάκης, που του δίδαξε ενορχήστρωση και ρυθμολογία.

Το 1975, με υποτροφία από το Υπουργείο Πολιτισμού (για το έργο του «Δέκα Βυζαντινά δοκίμια» μικρό συμφωνικό σύνολο και μικτή χορωδία), σπούδασε σύνθεση, ενορχήστρωση και όπερα στην Ακαδημία Τεχνών του Μονάχου, από την οποία και αποφοίτησε με άριστα.

Αξίζει να σημειωθεί πως ο διεθνούς φήμης τουμπίστας Γιάννης Ζουγανέλης (1938-2006) ήταν θείος του.

Τελείωσε την Αρχιτεκτονική Σχολή του Ε.Μ.Π.

Εργάστηκε για την ΕΡΤ γράφοντας μουσική σε θεατρικά έργα για το ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Η δισκογραφική του δραστηριότητα ξεκίνησε σε ηλικία δεκαπέντε χρόνων με το «Σώσον Κύριε τον Λαόν σου», από τη LYRA του Α. Πατσιφά. Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί εξήντα έργα του. Είναι από τους ελάχιστους έλληνες συνθέτες ορχηστρικής μουσικής που έργα του έχουν κυκλοφορήσει σ’ όλο τον κόσμο. Συγκεκριμένα «Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει» (1980) από τη SONET MUSIC και τη CBS, «Ατρείδες» (1978) από της DEUTSCHE GRAMMOPHON στις Αγγλοσαξωνικές χώρες. Από το 2000 μέχρι το 2004 πέντε CD του κυκλοφορούν σ’ όλο τον κόσμο από την VENOL.

Το 2002 απέσπασε το βραβείο D. SHARP για τις 500.000 πωλήσεις που ξεπέρασε το σύνολο των έργων του παγκοσμίως.

Έγραψε μουσική για τις τηλεοπτικές σειρές: «Mεγάλος ξεσηκωμός», «Συμβολαιογράφος», «Αργώ», «Για την τιμή και το χρήμα», «Λαυρεωτικά», «Αστροφεγγιά», «Η Κυρία μας», «Στην κόψη του ξυραφιού» και στα δικά του τηλεοπτικά προγράμματα. Έγραψε επίσης μουσική για μπαλέτο, συνεργαζόμενος με τον Γ. Μέτση, τη Λία Μελετοπούλου, το Πειραματικό Μπαλέτο Πειραιώς και με τους χορογράφους: Γ. Φλερύ, Β. Σειληνό, Λ. Ντεπιάν, Χ. Μανταφούνη, Α. Χατζή, Κων. Ψαρέλη, Ε. Πάλλη, Α. Γεωργίου, Δ. Παπάζογλου, Φ. Ευαγγελινό.

Συνεργάστηκε με τους θιάσους: Δ. Ποταμίτη στο «Θέατρο Έρευνας», Τζ. Καρέζη – Κ. Καζάκου, Μ. Κατράκη, Κ. Βουτσά, Θ. Βέγγου, τον Ευγ. Σπαθάρη, με το «Πειραματικό Θέατρο» του Δ. Τριβιζά, με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, το θέατρο «Μοντέρνοι Καιροί», τον «Θίασο 81», το «Θέατρο της Ημέρας, το «Θεατρικό Σανίδι», με την «Εθνική Λυρική Σκηνή», με το «Πελοποννησιακό και Δωδεκανησιακό Θέατρο», στα «ΔΗΠΕΘΕ» Βέροιας, Λαμίας, Ιωαννίνων, Κοζάνης κ.ά.

Έγραψε μουσική για περισσότερα από εκατό θεατρικά έργα, αρχαιοελληνικά και σύγχρονα. Ανάμεσα σ’ αυτά συγκαταλέγονται έργα των: Αισχύλου, Σοφοκλή, Ευριπίδη, Αριστοφάνη, Μενάνδρου, Τερέντιου, Σαίξπηρ, Μολιέρου, Λόπε ντε Βέγκα, Λόρκα, Τ. Ουίλιαμς, Μπρέχτ, Γ. Σκούρτη, Μ. Τσικληρόπουλου, Μ. Ευθυμιάδη, Γ. Διαλεγμένου, Μποστ, Κ.Χ. Μύρη, Γ. Ξανθούλη, Σ. Φασουλή, Κ. Δήμα, Α. Θωμόπουλου.

Έγραψε μουσική σε πολυάριθμες κινηματογραφικές ταινίες. Έργα του παρουσιάστηκαν στην εκδήλωση απονομής των βραβείων Βραβείο Νόμπελ το 1996.

Δίδαξε μουσική, με έμφαση στην απελευθέρωση των εκφραστικών μέσων και την φιλοσοφία των ήχων και της μουσικής, στην Ανωτέρα Δραματική Σχολή του Δήμου Αγ. Βαρβάρας. Επίσης είναι μέλος της «Εταιρείας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων», της ΕΜΣΕ (Ένωσης Μουσικοσυνθετών και Στιχουργών Ελλάδας, της οποίας υπήρξε ιδρυτικό μέλος) και του ΣΕΗ (Συλλόγου Ελλήνων Ηθοποιών).

Έχει βραβευτεί από τον ΟΗΕ και τη UNICEF για τη συνεργασία και διδασκαλία του σε παιδιά με αναπηρία για το σύγγραμμά του «Οι Προσωπικότητες δημιουργούνται με τη διαφορετικότητα».

Το 2008 βραβεύτηκε από το Κέντρο Μελέτης και Έρευνας Ελληνικού Θεάτρου – Θεατρικό Μουσείο, με το έπαθλο «ΤΑ ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΑ» για τη διετία 2006-2008.

Είναι επίτιμος καθηγητής της Ακαδημίας του Μονάχου, όπου συμμετέχει ενεργά στην δημιουργία έδρας ελληνικής μουσικής. Έχουν δημοσιευτεί οι εξής διατριβές και διδακτορικές του μελέτες: 1)      «Η σημασία να εκτίθεσαι» 2)«Απελευθέρωση των εκφραστικών μέσων στις μουσικές και θεατρικές ερμηνείες» 3)   «Η συνείδηση στη ζωή και τις τέχνες» 4)«Το φρόνημα στο λόγο και τη μουσική» 5)«Σύγχρονη μουσική μορφολογία». Διδάσκει στην Ανωτέρα Δραματική Σχολή "Μοντέρνοι Καιροί". Από το 2000 έχει δημιουργήσει τη δισκογραφική εταιρεία ΑΥΛΟΣ. Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί 40 CD’s νέων Ελλήνων δημιουργών.

Τραγούδια του έχουν τραγουδήσει: Π. Αστεριάδη, Θ. Δημήτριεφ, Μ. Δημητριάδη, Α. Μάνου, Β. Παπακωνσταντίνου, Σ. Μπουλάς, Ι. Σιδέρη, Τ. Τσανακλίδου, Μ. Τανάγρη, Ε. Δήμου, Γ. Νταλάρας, Σ. Ζανίνου, Γ. Κούτρας, Σ. Σπυριδάκης, Ιφ. Γιαννοπούλου, Μ. Κατινάρη, Β. Μπονάτσος, Ι. Μιχαηλίδης, Ν. Παναγιώτου, Β. Ασημάκης, Ν. Τρίκη, Η. Παπαχαραλάμπους, Γ. Χαλκιάς, Φ. Φιλίππου, Αγγ. Ηλιάδη, Ε. Ζουγανέλη, Π. Μουζουράκης, Γ. Μυλωνάς, Λ. Μπαλάφας, Α. Βαλαρούτσος, Ά. Κωνσταντόπουλος, Π. Κοντογιαννίδης, Β. Μπαμπούνης, Μ. Πολυχρονίδη, Τ. Σκούρας, Μ. Άνθης και τα Συγκροτήματα Αρμός, Soulbro, Daniel Allen, Β. Μπεθανοπούλου, Μ. Νεόφυτος, κ.ά.

Δισκογραφία

1971 LYRA - Σώσον Κύριε τον Λαόν σου

1973 FESTIVAL - Μεγάλος ξεσηκωμός

1975 LYRA - Εξομολόγηση

1977 LYRA - Λαϊκή ανθολογία Βάρναλη

1977 CBS - Tιμή και χρήμα

1979 POLYGRAM - Ιστορίες του παππού Αριστοφάνη

1979 COLUMBIA - Η Ελένη και τα χρωματιστά όνειρά

1980 ΜΙΝΟS & DEUTSCHE GRAMMOPHON - Ατρείδες

1980 CBS - Τα τραγούδια της Ιφιγένειας

1980 CBS & SONET - Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει (Παγκόσμια κυκλοφορία)

1981 MIΝΟΣ - Oι μπόμπιρες στίχους Γ. Ντεγρεπόντη

1982 ΜINOS - Φοβάμαι με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου

1982 ΜΙΝΟS - Έχω φίλους με την Ελένη Δήμου

1983 ΜΙΝΟΣ - Κενή Διαθήκη του Π. Τακόπουλου, με τη Μ. Λιμπεροπούλου

1983 ΜΙΝΟΣ - Μονόγραμμα με τους Βασίλη Παπακωσταντίνου, Δήμητρα Γαλάνη και Ισιδώρα Σιδέρη

1984 CBS - Επί τόπου

1985 CBS - Άγριες νύχτες του Γ. Σκούρτη με την Μαρία Κατινάρη

1986 LYRA - Σουξέ

1986 LYRA - Ερωτικές κόντρες με την Ισιδώρα Σιδέρη

1987 LYRA - Γύρω γύρω όλοι για τα παιδιά

1988 LYRA - Βέτο

1988 WEA - Πετυχημένος και σιδερένιος με τον Π. Κοντογιαννίδη

1989 ΒMG - Αχ Μαρία - Δίσκος Ανοχής

1989 BMG - Έλα χαμογέλα

1990 BMG - Τραγούδια της εξέδρας του Γ. Δημαρά

1990 MINOΣ - Μια γυναίκα 1000 watt με τη Σ. Ζανίνου

1991 WEA - Πετάω το γάντι με την Ισιδώρα Σιδέρη

1991 BMG - Απίστευτα κ Ζουγανελληνικά'

1992 WEA - Το τελευταίο το φιλί του Α. Σακελλάριου

1993 WEA & BMG - Ο μακρυμάλλης

1994 ΜΙΝΟS - Νύχτες που αγάπησα με την Ισιδώρα Σιδέρη

1996 MBI - Μ' έμαθες μάτια να διαβάζω με τον Μ. Άνθη

1996 EROS - Τα τελευταία του... Ζουγανέλη

1996 EROS - Παραμυθοτράγουδα πάνω σε Έλληνες ποιητές που έγραψαν για παιδιά

1997 MBI - Ποια φωνή με τον Γιάννη Κούτρα σε στίχους Ιφιγένειας Γιαννοπούλου

1998 ΕROS - Έκθεση ιδεών σε στίχους Σ. Μπουλά

1999 ΑΥΛΟΣ - Ω, τι κόσμος παιδιά! με το Θίασο 81

2000 VENOL & ΑΥΛΟΣ - Χορδές ψυχής ορχηστρικός δίσκος με κυκλοφορία σε όλη την Ευρώπη

2000 ΑΥΛΟΣ - Με τσαμπούνες και τουμπάκια παραδοσιακά τραγούδια της Μυκόνου

2001 ΑΥΛΟΣ - Passaggio ethnic music, κυκλοφόρησε και στην Ιταλία

2001 ΑΥΛΟΣ - Τέσσερα ο Γ. Ζουγανέλης πρωτοπαρουσιάζει τους: Β. Ασημάκη, Ν. Τρίκη, Η. Παπαχαραλάμπους, Γ. Χαλκιά σε μπαλάντες

2001 ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΕΤΙΩΝ Τα Μαγικά Δάκρυα του Έρωτα Βιβλίο - CD της Άννας Αδριανού

2002 VENOL & ΑΥΛΟΣ - Anixi lounge Mykonos

2003 VENOL & ΑΥΛΟΣ - Οινοτρόπες Οργανικές Συνθέσεις

2003 ΑΥΛΟΣ - Σημάδια του καιρού κι εμείς με την Ντίνα Παπαϊωάννου

2003 ΑΥΛΟΣ - Γιάννης Ζουγανέλης Ηλεκτρισμένα Τραγούδια

2004 VENOL & GAZELL & ΑΥΛΟΣ - The light of flame Μουσική για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ευρωπαϊκή κυκλοφορία

2005 ΑΥΛΟΣ - Μύκονος των θεών και των ανθρώπων

2006 ΘΕΑΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ - Ο Χρόνος Είναι Ένα Παιδί Που Παίζει του Λάκη Κουρετζή. Μουσική και τραγούδια από την παράσταση στο θέατρο Ημέρας σε στίχους Μαρίας Ρεντίφη.

2006 ARCADIA - Ο Λεπρέντης του Μιχάλη Χουρμούζη. Μουσική για την ομώνυμη θεατρική παράσταση του Θεάτρου Νοτίου Αιγαίου και τραγούδια σε στίχους του Γιώργου Χριστοφιλάκη

2007 ΑΥΛΟΣ - Στα παιδιά ο λόγος κείμενα και τραγούδια με τη συμμετοχή των φοιτητών της Ανωτέρας Δραματικής Σχολής του Δήμου Αγ. Βαρβάρας. Επανεκδόθηκε Στα παιδιά ο λόγος το 2009 από την εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος σε 25.000 αντίτυπα.

2007 LEGEND - Η αγάπη γεννιέται πάντα το πρωί τραγούδια που έγραψε για τον Κωνσταντίνο Μάτσικα

2007 Ζυμαρανθρωπάκι χαμογέλα- Μουσική για την ομώνυμη θεατρική παράσταση

2008 ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ - Τα παιδιά του Κάιν μουσική από την παράσταση του Ανδρέα Θωμόπουλου.

2008 ΕΜΙ - Έρωτας είναι ο Γιάννης

2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΕΑΜΑΤΩΝ - Ζωή σ΄ελόγου μας Μουσική και Τραγούδια από την ομώνυμη Θεατρική παράσταση των Ρέππα και Παπαθανασίου.

2010 LYRA - Επανέκδοση του Γύρω - γύρω όλοι και τα παραμυθοτράγουδα διπλός δίσκος του Γιάννη Ζουγανέλη

2010 ΠΡΑΣΙΝΟ+ΜΠΛΕ - Για το περιβάλλον

2010 ΑΥΛΟΣ - Στο δίκυκλο του έρωτα

Θεατρικά έργα που πρωταγωνίστησε

1979 «Οι Θεατρίνοι» με τη Τζένη Καρέζη (Θέατρο Τζένη Καρέζη-πρώην ΑΘΗΝΑΙΟΝ)στην 1η του θεατρική εμφάνιση. Μουσική Γιάννη Ζουγανέλη

1981 «Ανθολογία Μολιέρου» Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, σε σκηνοθεσία Μίνου Βολανάκη.

1984 «Κάνε το ΠΑΣΟΚ σου παξιμάδι» Επιθεώρηση του Μποστ που ανέβηκε στο Θεάτρο Παρκ

1985 «Βίβα Πατάτα» επιθεώρηση των Ζουγανέλη, Φιλιππίδου στο Θεάτρο Παρκ

1987 «ΑΝΤΡΕΑΝ ΕΞΠΡΕΣ» επιθεώρηση των Διαλεγμένου, Ζουγανέλη, Κοντογιαννίδη, στο Δελφινάριο

1989 «Ο Αριστοφάνης του Κόσμου», αναλόγιο στο Θέατρο Έρευνας, συνεργασία Βολανάκη – Ποταμίτη.

1989 «Αρχοντοχωριάτης» (του Μολιέρου)σε σκηνοθεσία Γ. Μεσάλα.

1994 «Έλα ντε», κείμενα Ζουγανέλη, Άνθη, Μπουλά, σε σκηνοθεσία Ζουγανέλη - Θεάτρο Μίνωα

1995 «Συγνώμη που με πάτησες», κείμενα Ζουγανέλη, Λαγού, σε σκηνοθεσία Ζουγανέλη - Θέατρο Μίνωα

1996 «Καζίνο η Ελλάς» κείμενα Ζουγανέλη, Άνθη, σε σκηνοθεσία Ζουγανέλη - Θέατρο Μίνωα

2001 «Το Φιόρο του Λεβάντε» του Γρηγορίου Ξενόπουλου από την Εθνική Λυρική Σκηνή σε διασκευή Γ. Λαζαρίδη, σκηνοθεσία Γ. Ρεμούνδου και μουσική διεύθυνση Γ. Κατσαρού.(Θέατρο Ακροπόλ)

2002 «Μαντάμ Ντάμπφαϊρ» της Αν Φάιν, σε σκηνοθεσία Βασίλη Πλατάκη (Θέατρο Ορφέας)

2003 «O Γενικός Γραμματεύς» του Ηλία Καπετανάκη (Εθνική Λυρική Σκηνή)

2004 «Πυξ Λαξ» του Λάρι Σου, σε σκηνοθεσία Κώστα Αρζόγλου (Θέατρο Αμιράλ)

2005 «Τρεις φορές γυναίκα» του Νιλ Σάιμον, σε διασκευή Ρήγα-Αποστόλου και σκηνοθεσία Σταμάτη Φασουλή (Θέατρο Κιβωτός)

2006 «Το "Τρέντυ" θα σφυρίξει τρεις φορές» Επιθεώρηση των Σταμάτη Φασουλή, Κοσμά Βίδου, Βαγγέλη Νάση, Παντελή Καναράκη (Θέατρο Χορν) 2 θεατρικές σεζόν

2009 «Ζωή σ' ελόγου μας»Επιθεώρηση των Ρέππα-Παπαθανασίου σε σκηνοθεσία των ίδιων με πρωταγωνιστές τους Άννα Παναγιωτοπούλου, Γιάννη Ζουγανέλη, Πάνο Σταθακόπουλο και μουσική Γιάννη Ζουγανέλη.

2010 «Σεξουαλική ζωή του Κυρίου και της Κυρίας Νικολαϊδη εν μέσω κρίσης» της Δήμητρας Παπαδοπούλου μαζί με τους Κλέωνα Γρηγοριάδη και Μαρία Λεκάκη (Θέατρο Χώρα)

Φιλμογραφία

1984 Αρκάδι του Σ. Καπετανάκη

1987 Πατρίς ληστεία οικογένεια του Νίκου Ζερβού

1988 Κουφώματα... Λαδώματα (βιντεοταινία) του Νίκου Ζερβού

1992 Πάνω κάτω και πλαγίως του Μιχάλη Κακογιάννη

1996 Σαπουνόπετρα (Το χρήμα στο λαιμό σας) του Νίκου Ζερβού

1996 Πειναντέους του Γ. Σκαλενάκη

1997 Ο Σόλων έτσι και το διαμάντι του Νείλου, του Μαθιόπουλου

1998 Ας περιμένουν οι γυναίκες του Σταύρου Τσιώλη

1999 Η βασίλισσα μαϊμού του Χριστόφορου Χριστοφή

2001 Το κλάμα βγήκε απ' τον παράδεισο των Μ.Ρέππα και Θ.Παπαθανασίου

2001 Αλέξανδρος και Αϊσέ

2001 Άντρες (μικρού μήκους) του Αντώνη Κιούκα

2002 Ο Βασιλιάς του Νίκου Γραμματικού

2003 Βαρέα ανθυγιεινά του Αντώνη Παπαδόπουλου

2004 Φτάσαμε! του Σταύρου Τσιώλη

2005 Ηθικόν ακμαιότατον του Σταμάτη Τσαρουχά

2005 Η καρδιά του κτήνους του Ρένου Χαραλαμπίδη

2006 Γράμμα Express (μικρού μήκους) του Φίλιππου Μπουραΐμη

2006 Μαφιόζοι στο Αιγαίο (Idegölö) (Ουγγρική παραγωγή) του Gergely Fonyo

2006 Διπλό Ραντεβού (μικρού μήκους) του Κων. Μουσούλη

2006 Ένας ήρωας στη Ρώμη του Πάνου Αγγελόπουλου

2007 Το φιλί της ζωής του Νίκου Ζαπατίνα

2008 Πεθαίνω για Σένα! του Νίκου Καραπαναγιώτη

2008 Χόρτον (κινούμενα σχέδια)

2009 Τέσσερα μαύρα κοστούμια του Ρένου Χαραλαμπίδη

2010 Η Πριγκίπισσα και ο Βάτραχος (κινούμενα σχέδια)

2010 Το έτερον ήμισυ του Βαγγέλη Σεϊτανίδη

2010 Εγώ, ο απαισιότατος (κινούμενα σχέδια)

De Siris

John Cassavetes

Τζων Κασσαβέτης

Ηθοποιός, σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός ταινιών, ο ελληνικής καταγωγής Τζων Κασσαβέτης γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη, στις 9 Δεκεμβρίου το 1929 και πέθανε στις 3 Φεβρουαρίου 1989. Πέρασε μάλιστα κάποια χρόνια της παιδικής του ηλικίας στη Λάρισα όπου λόγω της μεγάλης οικονομικής κρίσης της Αμερικής είχαν καταφύγει οι γονείς του.

Παντρεμένος με τη ηθοποιό Gena Rowlands, απέκτησαν τρια παιδιά. Ο γιος του Nick είναι σκηνοθέτης. Σπούδασε υποκριτική στην Αμερικάνικη Ακαδημία Δραματικής Τέχνης. Πρωτοεμφανίστηκε ως ηθοποιός στο θέατρο το 1950 και την επόμενη χρονιά στον κινηματογράφο. Στο πλατύ κοινό έγινε δημοφιλής ερμηνεύοντας το ντετέκτιβ Τζόε Στάκατο σε τηλεοπτική σειρά.

Προτιμούσε πάντα να χρηματοδοτεί ο ίδιος τις ταινίες του, παρά να εμπιστευτεί το τελικό μοντάζ σε άλλο παραγωγό. «Οταν κάνεις σινεμά», έλεγε, «δεν πρέπει να φοβάσαι τίποτα και κανέναν». Ο Τζων Κασσαβέτης ήταν ένας ανεξάρτητος δημιουργός, εκτός των κυκλωμάτων του Χόλιγουντ, που αναδείχτηκε σε σημαντική μορφή του αμερικανικού πρωτοποριακού κινηματογράφου και υπήρξε εμψυχωτής του αισθητικού κινήματος που έγινε γνωστό ως «Σχολή της Νέας Υόρκης». Θα τον χαρακτηρίζαμε το Νέο Κύμα για την Αμερική, συγκρίνοντάς τον με τους συναδέλφους της Γαλλίας -πειραματισμός, χαμηλός προϋπολογισμός. Να προσθέσουμε, ότι στην αισθητική της κάμερας ο Κασσαβέτης μας έφερε τη λήψη με τη μηχανή στο χέρι. Πολύ μακρά πλάνα, υποκειμενικά, με την κάμερα ανά χείρας.

Η πρώτη ταινία που σκηνοθέτησε είναι η "Σκιές", μια ταινία που ξεκίνησε εντελώς απροσδόκητα: Ενώ βρισκόταν σε μια ραδιοφωνική εκπομπή για την προώθηση της ταινίας του Μάρτιν Ριττ Edge of the City στην οποία έπαιζε, ισχυρίστηκε ότι ο ίδιος θα μπορούσε να σκηνοθετήσει πολύ καλύτερα και προκάλεσε τους ακροατές να του στείλουν ο καθένας ένα ή δύο δολάρια ώστε να χρηματοδοτήσουν το σχέδιο του: να φτιάξει μια ταινία για τον άνθρωπο. Η έκπληξη του ήταν τεράστια, όταν οι ακροατές ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμά του και μέσα σε λίγες μέρες συγκεντρώθηκε το ποσό των 2.000 δολαρίων. Χωρίς καμιά εμπειρία, βρέθηκε πίσω από την κάμερα (16mm), για να γυρίσει μια ταινία με ερασιτέχνες ηθοποιούς και τεχνικούς. Η ταινία ολοκληρώθηκε μετά από τρία χρόνια, αλλά δεν μπορούσε να βρει διανομέα στην Αμερική. Η ταινία βραβεύτηκε από τους κριτικούς στο Φεστιβάλ της Βενετίας το 1960. Έτσι, μια Βρετανική εταιρία διανομής ανέλαβε την προβολή της ταινίας στην Αμερική.

Πέθανε στις 3 Φεβρουαρίου 1989 από κίρρωση του ήπατος.

Φιλμογραφία

1986     Big Trouble  

1984     Ερωτική θύελλα

1980     Γκλόρια

1977     Νύχτα πρεμιέρας

1976     Ο θάνατος ενός Κινέζου Μπουκμέικερ

1974     Μια γυναίκα εξομολογείται

1971     Μίνι και Μόσκοβιτς 

1970     Οι σύζυγοι 

1968     Πρόσωπα

1963     A Child Is Waiting  

1962     My Daddy Can Lick Your Daddy

1962     A Pair of Boots 

1961     Too Late Blues 

1959     Σκιές

De Siris

Georg Trakl

Γκεόργκ Τρακλ

Ο Γκεόργκ Τρακλ γεννήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου, 1887 και πέθανε στις 3 Νοεμβρίου 1914. Ήταν Αυστριακός εξπρεσσιονιστής ποιητής.

Ζωή και έργο

Ο Τρακλ γεννήθηκε και έζησε τα πρώτα 18 χρόνια της ζωής του στο Σάλτσμπουργκ. Ο πατέρας του, Τομπίας, ήταν αντιπρόσωπος ειδών κιγκαλερίας· λάτρης της μόρφωσης, είχε φιλοδοξίες να σπουδάσει το γιο του. Η μητέρα του, Μαρία, υπέφερε από κατάθλιψη και έτσι τη φροντίδα των παιδιών της ανέλαβε μια Γαλλίδα γκουβερνάντα. Από μικρός μαθαίνει τη γαλλική γλώσσα και στα εφηβικά του χρόνια γοητεύεται από την ποίηση του Μπωντλαίρ, του Βερλέν και του Ρεμπώ. Το 1897 εγγράφεται στο γυμνάσιο της πόλης του Σάλτσμπουργκ (Salzburg Staatsgymnasium), όπου σπουδάζει λατινικά, ελληνικά και μαθηματικά. Την ίδια εποχή κάνει τις πρώτες του λογοτεχνικές απόπειρες και ξεκινά την αναζήτηση τεχνητών παραδείσων με τη χρήση ναρκωτικών ουσιών.

Η οικογένεια αδιαφορεί για τις λογοτεχνικές του επιδόσεις. Ο νεαρός Τρακλ νιώθει απομονωμένος και η μόνη ουσιαστική επαφή είναι αυτή που έχει με την αδελφή του Μαργκαρέτε, γνωστή ως Γκρετλ, φύση καλλιτεχνική, με σπουδές στη μουσική. Η παρουσία της είναι αναγνωρίσιμη στα ποιήματά του. Η ισχυρή επικοινωνία τους, η αφοσίωση του ενός προς τον άλλο και οι συχνές αναφορές του Τρακλ σε θέματα ενοχών, ιδίως σε πρώιμα γραπτά του, προκάλεσαν υποψίες ότι ανάμεσα στα δύο αδέλφια υπήρχε μια πραγματική ερωτική σχέση.

Το 1905 αφού παρατάει το σχολείο, δουλεύει σαν φαρμακοποιός για τρία χρόνια και αποφασίζει να ακολουθήσει αυτό το επάγγελμα δια βίου. Αυτή την εποχή πειραματίζεται με τη συγγραφή θεατρικών έργων, αλλά τα δύο του μικρά έργα Η Μέρα των Ψυχών και Φάτα Μοργκάνα δεν έχουν επιτυχία όταν παίζονται στη σκηνή.

Το 1908, μετακομίζει στη Βιέννη, σπουδάζει φαρμακευτική και στη συνέχεια προσπαθεί να εργαστεί. Πουθενά δεν προσαρμόζεται, πουθενά δεν στεριώνει. Μια τάση φυγής, μια σχεδόν αναρχική διάθεση δεν του επιτρέπουν να ενταχθεί σε μια τακτοποιημένη ζωή μέσα στην αυστηρή αστική κοινωνία. Τα ναρκωτικά τού δίνουν τη δυνατότητα να ταξιδεύει σε δικούς του κόσμους και να αναλαμβάνει εκεί τους πιο ακραίους ρόλους, του θύτη και του θύματος, ενώ η ποιησή του είναι το πεδίο έκφρασης αυτών των εμπειριών, μια βοήθεια να αντιμετωπίσει το Πνεύμα του Κακού, που τον ακολουθεί σε όλη τη διάρκεια της ζωής του, χωρίς να μπορεί να λυτρωθεί απ' αυτό. Η πρώτη συλλογή ποιημάτων του εκδίδεται το 1913, ενώ ήδη από το 1912 συνεργάζεται με το περιοδικό Ντερ Μπρένερ (Der Brenner), ένα έντυπο που φιλοξένησε τις σημαντικότερες φωνές της πρωτοπορίας στη γερμανόφωνη επικράτεια.

Τραυματιοφορέας στο μέτωπο

Το 1914, μετά το ξέσπασμα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, φεύγει σε μια υγειονομική μονάδα στο μέτωπο της Γαλικίας ως τραυματιοφορέας. Η εξάρτησή του από τα ναρκωτικά, οι ενοχές και η συναισθηματική του αστάθεια επιδεινώθηκαν με το ξέσπασμα του πολέμου. Αυξήθηκαν οι κρίσεις κατάθλιψης και οι τάσεις αυτοκτονίας. Όπως αναφέρει ο ίδιος σε μια επιστολή του, λαχταρά να του συμβεί κάτι που θα φέρει την κάθαρση ή την καταστροφή. Μετά τη μάχη του Γκρόντεκ, όπου βρέθηκε μόνος του στη δυσχερή θέση να περιθάλψει ενενήντα βαριά τραυματισμένους, κατέρρευσε κι επιχείρησε να αυτοπυροβοληθεί, αλλά οι σύντροφοι του τον απέτρεψαν. Μεταφέρεται στο νοσοκομείο της Κρακοβίας κι εκεί πεθαίνει τη νύχτα της 3ης προς 4η Νοεμβρίου από μεγάλη δόση κοκαΐνης, σε ηλικία 27 ετών. Εκεί, στο μέτωπο, γράφει τα τελευταία του ποιήματα. Ο τίτλος τού ενός είναι Θρήνος, με έντονη την αίσθηση ενός επικείμενου θανάτου, και του άλλου Γκρόντεκ, με εμφανείς υπαινιγμούς στη φρίκη του πολέμου και έκδηλη την αγωνία για το σκοτεινό μέλλον του κόσμου.

Βιβλιογραφία

Επιλεγμένοι τίτλοι:

Το Φθινόπωρο των Μοναχικών (Der Herbst des Einsamen, 1920)

Το Τραγούδι των Νεκρών (Gesang des Abgeschiedenen, 1933)

Στα αγγλικά:

DECLINE: 12 POEMS μετάφρ. Michael Hamburger, Guido Morris / Latin Press, 1952

Twenty Poems of George Trakl, μετάφρ. James Wright & Robert Bly, The Sixties Press, 1961

Selected Poems, Christopher Middleton, Jonathan Cape, 1968

Georg Trakl: A Profile, συντ. Frank Graziano, Logbridge-Rhodes, 1983

The Golden Goblet: Selected Poems of Georg Trakl, 1887-1914, μετάφρ. Jamshid Shirani & A. Maziar, Ibex Publishers, 1994

Song of the West: Selected Poems, μετάφρ. Robert Firmage, North Point Press, 1988

Autumn Sonata: Selected Poems of Georg Trakl, μετάφρ. Daniel Simko, Asphodel Press, 1998

De Siris

Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή

Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή

Ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή γεννήθηκε στο Βερολίνο στις 13 Σεπτεμβρίου 1873 και πέθανε στο Μόναχο στις 2 Φεβρουαρίου 1950. Ήταν κορυφαίος σύγχρονος Έλληνας μαθηματικός που διακρίθηκε σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο Καραθεοδωρή ήταν γνωστός εκτός Ελλάδας ως Constantin Carathéodory και συχνά αναφέρεται (λανθασμένα) ως Καραθεοδωρής. 

Το επιστημονικό έργο του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή επεκτείνεται σε πολλούς τομείς των Μαθηματικών, της Φυσικής και της Αρχαιολογίας. Είχε σημαντικότατη συνεισφορά ιδιαίτερα στους τομέις της πραγματικής ανάλυσης, συναρτησιακής ανάλυσης και θεωρίας μέτρου και ολοκλήρωσης.

Βιογραφία

Η παιδική του ηλικία

Ο πατέρας του Καραθεοδωρή, Στέφανος Καραθεοδωρή, ήταν νομικός από την Κωνσταντινούπολη με καταγωγή από το Μποσνοχώρι ή Βύσσα (σήμερα μεταφέρθηκε στη Νέα Βύσσα του Νομού Έβρου) της Ανατολικής Θράκης. Εργάστηκε ως διπλωμάτης για την Οθωμανική Αυτοκρατορία, αρχικά ως γραμματέας και κατόπιν ως πρέσβης του Σουλτάνου στις Βρυξέλλες, την Αγία Πετρούπολη και το Βερολίνο. Η μητέρα του Καραθεοδωρή, Δέσποινα το γένος Πετροκοκκίνου, κατάγονταν από τη Χίο.

Η μητέρα του πέθανε όταν ο Κωνσταντίνος ήταν μόλις έξι ετών και ο νεαρός Καραθεοδωρή ανατράφηκε από την γιαγιά του, Ευθαλία Πετροκόκκινου. Μεγάλωσε σε ένα ευρωπαϊκό, επιστημονικό και αριστοκρατικό περιβάλλον, με ζωντανά τα στοιχεία της ελληνορθόδοξης οικογενειακής καταγωγής. Πέρασε τα παιδικά του χρόνια στις Βρυξέλλες, όπου ο πατέρας του ήταν πρέσβης της Υψηλής Πύλης από το 1875, με αποτέλεσμα να έχει ως μητρική γλώσσα τα ελληνικά και τα γαλλικά. Πριν ακόμη μπει στην εφηβεία μιλούσε τουρκικά και γερμανικά.

Από το 1883 έως το 1885 φοίτησε σε σχολεία της Ριβιέρα και του Σαν Ρέμο. Ένα χρόνο φοίτησε σε γυμνάσιο των Βρυξελλών, όπου στο μάθημα της Γεωμετρίας αισθάνθηκε την αγάπη και την κλίση που είχε για τα Μαθηματικά. Το 1886 γράφτηκε στο γυμνάσιο Ατενέ Ρουαγιάλ των Βρυξελλών, από όπου αποφοίτησε το 1891. Στο Βέλγιο τότε γινόταν διαγωνισμός μαθηματικών στον οποίο κλήθηκε η τάξη του να διαγωνιστεί για δύο χρονιές κατά σειρά και ο Καραθεοδωρή πήρε την πρώτη θέση και τις δύο χρονιές.

Τα νεανικά χρόνια

Από το 1891 έως το 1895, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στη Στρατιωτική Σχολή του Βελγίου στις Βρυξέλλες. Με την αποφοίτησή του, το 1895, αποδέχτηκε την πρόσκληση του θείου του, Αλέξανδρου Στεφάνου Καραθεοδωρή, ο οποίος ήταν γενικός διοικητής της Κρήτης, και τον επισκέφθηκε στα Χανιά. Εκεί γνωρίστηκε με τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Στην συνέχεια πήγε στην Λέσβο, όπου μετείχε στην κατασκευή έργων οδοποιίας, ενώ το 1898 πήγε στην Αίγυπτο, για να εργαστεί ως μηχανικός στην βρετανική εταιρεία που κατασκεύαζε το φράγμα στο Ασουάν. Στην Αίγυπτο συνέχισε να μελετά μαθηματικά συγγράμματα, ενώ έκανε και μετρήσεις στην κεντρική είσοδο της πυραμίδας του Χέοπα, τις οποίες και δημοσίευσε.

Στην Αίγυπτο, ο Καραθεοδωρή κατάλαβε πόσο μεγάλη γοητεία και επιρροή ασκούσαν επάνω του τα Μαθηματικά και συνειδητοποίησε πως η δουλειά του μηχανικού δεν ήταν εκείνη που αναζητούσε το ανήσυχο πνεύμα του. Έτσι το 1900, ο 27χρονος πια Καραθεοδωρή, προς μεγάλη έκπληξη των δικών του, αποφάσισε να εγκαταλείψει το επάγγελμα του μηχανικού και να πάει στην Γερμανία για να σπουδάσει Μαθηματικά. Για δύο χρόνια παρακολούθησε μαθήματα Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου.

Τα πρώτα επιστημονικά βήματα

Στο Βερολίνο ο Καραθεοδωρή είχε την τύχη να παρακολουθήσει μαθήματα από μεγάλους μαθηματικούς όπως ο Χέρμαν Σβαρτς (Herman Schwarz), ο Γκέοργκ Φρομπένιους (Georg Frobenius), ο Έρχαρντ Σμιτ (Erhard Schmidt) και ο Λάζαρος Φουξ (Lazarus Fuchs). Ο Σμιτ το φθινόπωρο του 1901 έφυγε για το πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν και παρακίνησε τον Καραθεοδωρή να αποφασίσει να εγκατασταθεί κι εκείνος εκεί. Έτσι το 1902, ο Καραθεοδωρή μεταγράφηκε στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν για να κάνει διδακτορική διατριβή υπό την επίβλεψη του Χέρμαν Μινκόβσκι (Hermann Minkowski).

Το Γκέτινγκεν εκείνη την εποχή είχε θεωρηθεί σαν το μεγαλύτερο κέντρο των Μαθηματικών και δύο διάσημοι καθηγητές, ο Νταβίντ Χίλμπερτ (David Hilbert) και ο Φέλιξ Κλάιν (Felix Klein), δίδασκαν εκεί. Αυτοί οι δύο σπουδαίοι μαθηματικοί επέδρασαν πολύ στη ζωή και στη σταδιοδρομία του ως μαθηματικού. Ο Καραθεοδωρή αναγορεύτηκε διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν το 1904 και αμέσως μετά ζήτησε να εργαστεί στην Ελλάδα. Οι αρμόδιοι όμως του απάντησαν ότι είχε ελπίδες να διοριστεί μόνο σαν δάσκαλος σε σχολεία της επαρχίας. Τότε γύρισε στη Γερμανία, όπου τον επόμενο χρόνο (Μάρτιος 1905) αναγορεύτηκε υφηγητής των Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν. Στο ίδιο πανεπιστήμιο δίδαξε μέχρι το 1908. Την ίδια χρονιά παντρεύτηκε την τότε 24χρονη Ευφροσύνη, με την οποία απέκτησε δύο παιδιά, τον Στέφανο και τη Δέσποινα.

Η επιστημονική αναγνώριση

Από το 1909 έως το 1920 δίδαξε Μαθηματικά σε διάφορα γερμανικά ακαδημαϊκά ιδρύματα: Αννόβερο, Μπρέσλαου (Βροκλάου στην σημερινή Πολωνία), Γκέτινγκεν και Βερολίνο. Η φήμη του ως μαθηματικού τον έφερε σε φιλική και επαγγελματική επαφή με άλλους μεγάλους ομολόγους της εποχής του όπως ο Μαξ Πλανκ (Max Plank), ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, ο Σβαρτς, ο Φρομπένιους, ο Σμιτ, ο Χίλμπερτ, ο Κλάιν, κ.ά.

Ιδιαίτερη ήταν η σχέση που συνέδεε τον Καραθεοδωρή με τον Αλβέρτο Αϊνστάιν. Οι δύο άνδρες γνωρίσθηκαν το 1915 διατήρησαν μια επιστημονική σχέση, στηριγμένη στην αλληλοεκτίμηση και σεβασμό. Τότε άρχισε και το ενδιαφέρον του Καραθεοδωρή για την Θεωρία της Σχετικότητας.

Το 1911, μετά από πρόσκληση του Ελευθέριου Βενιζέλου, ο Καραθεοδωρή συμμετείχε στην επιτροπή επιλογής καθηγητών για το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το 1913 έγινε καθηγητής της Α΄ έδρας της μαθηματικής επιστήμης του Πανεπιστημίου του Γκεντινγκεν, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1918. Το 1920, πάλι με πρόσκληση του Βενιζέλου, ανέλαβε να οργανώσει το Ιόνιο Πανεπιστήμιο στη Σμύρνη. Η απόφαση του Καραθεοδωρή να επιστρέψει στην πατρίδα του προκειμένου να της φανεί χρήσιμος, παρόλο που μεσουρανούσε στη Γερμανία, είναι μάλλον ενδεικτική της αγάπης του για την Ελλάδα.

Στην Σμύρνη ο Καραθεοδωρή έμεινε μέχρι την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου τον Αύγουστο του 1922. Όταν οι Τούρκοι εισέβαλαν στην πόλη, ο 49χρονος Καραθεοδωρή κατόρθωσε να διασώσει τη βιβλιοθήκη και πολλά από τα εργαστηριακά όργανα του Ιωνίου Πανεπιστημίου και να τα μεταφέρει στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η δωρεά Καραθεοδωρή βρίσκεται μέχρι τις μέρες μας στο Μουσείο Φυσικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1922 διορίστηκε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και το 1923 διορίσθηκε καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

Μάλλον απογοητευμένος από την μίζερη κατάσταση των ελληνικών πανεπιστημίων, εγκατέλειψε την Ελλάδα το 1924, για να αναλάβει καθηγητική θέση στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου, που εκείνο τον καιρό ήταν το δεύτερο μεγαλύτερο πανεπιστήμιο της Γερμανίας και δίδασκαν σ' αυτό κορυφαία ονόματα.

Το Νοέμβριο του 1926, έγινε μέλος στη νεοϊδρυθείσα Ακαδημία Αθηνών για την τάξη των Θετικών Επιστημών. Το 1928, ανταποκρινόμενος σε πρόσκληση από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και την Αμερικανική Μαθηματική Εταιρεία, επισκέφθηκε τις ΗΠΑ μαζί με την γυναίκα του για έναν σχεδόν χρόνο, για να δώσει διαλέξεις σε διάφορα αμερικανικά πανεπιστήμια.

Το 1930, πάλι μετά από πρόσκληση του Ελευθέριου Βενιζέλου, ανέλαβε καθήκοντα κυβερνητικού επιτρόπου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Θεσσαλονίκης για να βοηθήσει στην αναδιοργάνωση του πρώτου και στην οργάνωση του (νεοσύστατου) δεύτερου.

Τα τελευταία χρόνια

Το 1932, επέστρεψε στην έδρα του στο Μόναχο και παρέμεινε στην πόλη αυτή, ακόμα και μέσα στα δύσκολα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1945, διάφορα αμερικανικά πανεπιστήμια τον προσκάλεσαν για να εγκατασταθεί και να διδάξει στις ΗΠΑ, αλλά προτίμησε να μείνει στη Γερμανία, αφού ήταν ηλικιωμένος και είχε ήδη χάσει την σύντροφό του.

Τον Δεκέμβριο του 1949 έδωσε την τελευταία του διάλεξη στο Μόναχο. Πέθανε δύο μήνες αργότερα. Η σορός του ενταφιάστηκε στο Δασικό Νεκροταφείο του Μονάχου.

Το επιστημονικό του έργο

Ο Καραθεοδωρή άρχισε να συγγράφει επιστημονικές μελέτες ήδη από τον καιρό που εργάζονταν ως μηχανικός στην Αίγυπτο. Οι έρευνες του, τις οποίες δημοσίευσε κυρίως στα γερμανικά, συνθέτουν ένα τεράστιο και πολύπλευρο έργο, το οποίο τον κατατάσσει μεταξύ των μεγαλύτερων μαθηματικών.

Αρχικά ασχολήθηκε με τον Λογισμό των Μεταβολών και η διδακτορική διατριβή του (Γκέτινγκεν, 1904) φέρει τον τίτλο «Περί των ασυνεχών λύσεων στον Λογισμό των Μεταβολών». Στην συνέχεια, καταπιάστηκε με όλους σχεδόν του κλάδους των Μαθηματικών: θεωρία πραγματικών συναρτήσεων, θεωρία μιγαδικών συναρτήσεων, διαφορικές εξισώσεις, θεωρία συνόλων και διαφορική γεωμετρία, σύμμορφες απεικονίσεις κ.ά.

Οι μαθηματικές του αποδείξεις χαρακτηρίζονται από «κομψότητα και απλότητα», αλλά και αυστηρότητα που δίνει απόλυτη ασφάλεια στα συμπεράσματα που προκύπτουν. Με την συμβολή του στον Λογισμό των Μεταβολών βοήθησε στην ανάπτυξη της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας προκαλώντας τον θαυμασμό του ίδιου του Αϊνστάιν:

«Αν θέλετε να μπείτε στον κόπο να μου εξηγήσετε ακόμα και τους κανονικούς μετασχηματισμούς θα βρείτε έναν ευγνώμονα και ευσυνείδητο ακροατή. Αν όμως λύσετε και το πρόβλημα των κλειστών γραμμών του χρόνου, θα σταθώ μπροστά σας με σταυρωμένα χέρια. Πίσω από αυτό υπάρχει κρυμμένο κάτι που είναι αντάξιο του ιδρώτα των καλυτέρων.» — Επιστολή του Αϊνστάιν προς τον Καραθεοδωρή, 1916

Η συμβολή του στην Θεωρητική Φυσική ήταν ουσιαστική στην μαθηματική θεμελίωση τομέων της Φυσικής όπως η Θερμοδυναμική, η Γεωμετρική Οπτική, η μηχανική και η Σχετικότητα.

Το 1909 δημοσίευσε μία εργασία με τίτλο «Έρευνα επί των βάσεων της Θερμοδυναμικής» στο περιοδικό Mathematische Annalen. Η εργασία αυτή έγινε ευρέως γνωστή στους κύκλους των φυσικών μόνο το 1921 από ένα σχετικό άρθρο του Μαξ Μπορν (Max Born) στο περιοδικό Physikalische Zeitschrift. Στην εργασία του 1909 περιέχεται και η περίφημη Αρχή Καραθεοδωρή που λέει ότι

«σε κάθε κατάσταση θερμοδυναμικής ισορροπίας ενός συστήματος υπάρχουν μερικές απείρως γειτονικές καταστάσεις ισορροπίας στις οποίες δεν μπορούμε να φτάσουμε με αδιαβατικές μεταβολές».

Με απλά αξιώματα και υποθέσεις, ο Καραθεοδωρή κατόρθωσε να φτάσει στον ορισμό θεμελιωδών θερμοδυναμικών μεγεθών όπως της εντροπίας, χωρίς καμία αναφορά σε θερμοδυναμικούς κύκλους κ.λπ.

Υπήρξε μέλος των ακαδημιών Βερολίνου (1919), Γκέτινγκεν (1920), Μονάχου (1925), Κολονίας (1926, Αθηνών (1927) και Ρώμης (1929).

Παιδιά

Το μαθηματικό έργο του (βιβλία, άρθρα, κλπ.) συλλέχθηκε επιμελώς από τον γιο του, Στέφανο, και εκδόθηκε στα γερμανικά το 1957. Η κόρη του, Δέσποινα Καραθεοδωρή-Ροδοπούλου, επιμελήθηκε την πρόσφατη έκδοση της βιογραφίας του στα ελληνικά. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Γερμανία το 1909. Παντρεύτηκε τον πολιτικό , πρόεδρο της βουλής και υπουργό, Κωνσταντίνο Ροδόπουλο με τον οποίο απέκτησε ένα παιδί, το Στέφανο. Το 1950 με την επιστροφή της από τη Γερμανία έζησε σε ένα κτήμα στην Παραλία Σκοτίνας στην Πιερία συγγράφοντας βιβλία με θέμα τον διάσημο πατέρα της, όπως Κωνσταντίνος Καραθεοδωρής ο σοφός Έλλην του Μονάχου (μαζί με την Δέσποινα Βλαχοστεργίου- Βασβατέκη). Πέθανε πλήρης ημερών το Νοέμβριο του 2009. Με το θάνατό της εξέλιπε και το όνομα της οικογένειας.

Συνέδρια

Το 1973, η Ελληνική Μαθηματική Εταιρία διοργάνωσε διεθνές συμπόσιο για τα 100 χρόνια από την γέννησή του Καραθεοδωρή, ενώ το 2000 το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης διοργάνωσε παγκόσμιο συνέδριο Μαθηματικών για τα 50 χρόνια από τον θάνατο του μεγάλου επιστήμονα. Ανδριάντας του έχει στηθεί στην Κομοτηνή με πρωτοβουλία του εκεί παραρτήματος της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρίας.

De Siris

Γεώργιος Σουρής

Γεώργιος Σουρής

Ο Γεώργιος Σουρής γεννήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 1853 και πέθανε στις 26 Αυγούστου 1919. Ήταν ένας από τους σπουδαιότερους σατιρικούς ποιητές της νεότερης Ελλάδας, έχοντας χαρακτηριστεί ως «σύγχρονος Αριστοφάνης».

Βιογραφικά στοιχεία

Γεννήθηκε το 1853 στην Ερμούπολη της Σύρου. Η οικογένειά του ήταν εύπορη και ο πατέρας του ήθελε να τον κάνει παπά. Όταν η οικογένειά του χρεοκόπησε, ο πατέρας του τον έστειλε υπάλληλο στο κατάστημα ενός θείου του σιτέμπορου στη Ρουμανία. Ο Σουρής βέβαια, που μόνο για έμπορος δεν έκανε, έγραφε κρυφά τους στίχους του στα κατάστιχα και μετά δύο μήνες αποχώρησε. Όταν ήλθε στην Αθήνα γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Δεν κατόρθωσε ωστόσο να πάρει πτυχίο μετά την απόρριψή του από τον καθηγητή του Σιμτέλο στο μάθημα της μετρικής, κατ΄ άλλους στα λατινικά, γεγονός που του στοίχισε πολύ όπως διαπιστώνεται στους εκδικητικούς του στίχους. Για να βγάλει τον επιούσιο παρέδιδε μαθήματα και δημοσιογραφούσε.

Όπως σημείωνε τότε ο Σπύρος Μελάς, ο Γ. Σουρής είχε πλούσια πνευματικά προσόντα και πλούτο γνώσεων με συνέπεια να καταστεί εξαίρετος δημοσιογράφος της έμμετρης σάτιρας των γεγονότων της εποχής. Οι πρώτοι σατιρικοί του στίχοι δημοσιεύτηκαν στα περιοδικά Ασμοδαίος", "Μή χάνεσαι" του Βλ. Γαβριηλίδη και Ραμπαγάς.

Στις 2 Απριλίου 1883, σε ηλικία 30 ετών έβγαλε το πρώτο φύλλο της εφημερίδας του που ο Γεώργιος Δροσίνης τη βάφτισε «Ρωμηός», που ήταν μια έμμετρη εβδομαδιαία σατιρική εφημερίδα. Τον Αύγουστο έδωσε εξετάσεις στο Πανεπιστήμιο, αλλά κόπηκε «μετά πολλών επαίνων», όπως σατιρίζει, στη μετρική. Ο «Ρωμηός» κυκλοφόρησε ως τις 17 Νοεμβρίου 1918, (τελευταίο φύλλο), λίγο πριν το θάνατο του Σουρή, για 36 χρόνια και 8 μήνες, σε 1.444 συνολικά τεύχη και 2 παραρτήματα. Το 1900, στο Δημοτικό Θέατρο των Αθηνών, παρουσιάστηκαν με επιτυχία οι «Νεφέλες» του Αριστοφάνους, σε έμμετρη απόδοσή του. Έγραψε και αρκετές έμμετρες κωμωδίες οι οποίες καυτηρίαζαν τα κακώς κείμενα της εποχής.

Το έργο του χαρακτηριζόταν από την ποιητική του γονιμότητα και την πληθώρα των στίχων του. Έγραφε πάντα καλοπροαίρετα σχολιάζοντας το λαό, τους άρχοντες, τους Βασιλείς, χωρίς ωστόσο να βρίζει. Συχνά αυτοσαρκαζόταν και έξοχο δείγμα αυτοσαρκασμού είναι το ποίημα «Η Ζωγραφιά μου». Η γλώσσα του είναι μικτή. Χρησιμοποιεί πολύ τη δημοτική, αλλά συχνά στα ποιήματά του υπάρχουν αρκετές λόγιες λέξεις και φράσεις, για λόγους είτε μετρικούς είτε σατιρικούς. Είχε άλλωστε συγκρουστεί εντονότατα με τον Ψυχάρη και τους μαχητικούς δημοτικιστές των αρχών του 20ού αιώνα. Βεβαίως, κάποιοι τον είπαν στιχοπλόκο και κατηγόρησαν το έργο του υποστηρίζοντας πως στερείται ποιητικής αξίας ή ότι είναι εντελώς επιφανειακό.

Οικογένεια

Ο Γ. Σουρής παντρεύτηκε το 1881, ηλικία 28 ετών την Μαρή Κωνσταντινίδη, από τη Χίο, του γένους Αργέντη Ροδοκανάκη με τη οποία και πέρασε μια ευτυχισμένη ζωή αποκτώντας πέντε παιδιά, ενώ η γυναίκα του επέμενε πως είχε έξι συμπεριλαμβάνοντας και τον σύζυγό της που "καθώς ήταν αδέξιος και ανέμελος" είχε πραγματική ανάγκη μητρικής στοργής και φροντίδας.

Ο Γ. Σουρής πέθανε το 1919 στο Νέο Φάληρο και κηδεύτηκε δημοσία δαπάνη με τιμές στρατηγού.

De Siris

James Joyce

Τζαίημς Τζόυς  

Ο Τζαίημς Τζόυς  γεννήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 1882 και πέθανε στις 13 Ιανουαρίου 1941, ήταν Ιρλανδός συγγραφέας και ποιητής. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους λογοτέχνες του 20ου αιώνα, δημιουργός των μυθιστορημάτων Οδυσσέας (1922) και Finnegans Wake (1939). Παρά την καταγωγή του, έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του εκτός Ιρλανδίας.

Βιογραφικά στοιχεία

Ο Τζόυς γεννήθηκε το 1882 στο Δουβλίνο σε μία μάλλον τυπική Ιρλανδική οικογένεια, της οποίας αποτελούσε το μεγαλύτερο σε ηλικία από τα συνολικά δέκα παιδιά. Ο πατέρας του, John Stanislaus Joyce, ήταν αντικληρικός και φιλελεύθερος ενώ η μητέρα του φανατικά καθολική. Στα πολύ νεανικά χρόνια του Τζόυς, η οικογένεια του θα μπορούσε να χαρακτηριστεί εύπορη αλλά το 1891, εξαιτίας των κακών οικονομικών χειρισμών σε συνδυασμό με τον αλκοολισμό του πατέρα του, οδηγήθηκε στην πτώχευση. Οι πρώτες σπουδές του Τζόυς πραγματοποιήθηκαν το 1888 στο κολέγιο Clongowes Wood το οποίο όμως αναγκάστηκε να εγκαταλείψει είτε λόγω ασθένειας, είτε λόγω αδυναμίας πληρωμής των διδάκτρων. Για ένα σύντομο διάστημα πήρε μαθήματα κατ' οίκον αλλά και στη σχολή Christian Brothers (Χριστιανοί Αδελφοί) μέχρι τη στιγμή που του προσφέρθηκε μία θέση στο κολέγιο Belvedere, διευθυνόμενο από Ιησουίτες. Παρά το θρησκευτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο σπούδασε, σε ηλικία δεκαέξι ετών, ο Τζόυς αρνήθηκε τον καθολικισμό.

Το 1898, ο Τζόυς γράφτηκε στο κολέγιο του Δουβλίνου University College Dublin όπου σπούδασε κυρίως αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά ενώ παράλληλα δραστηριοποιήθηκε στους θεατρικούς και λογοτεχνικούς κύκλους της πόλης. Το 1900 δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά κείμενο του, στην εφημερίδα Fortni και ακολούθησαν αρκετές δημοσιεύσεις κριτικών του. Θεωρείται επίσης πως ο ίδιος ολοκλήρωσε τουλάχιστον δύο θεατρικά έργα, τα οποία όμως δεν έχουν διασωθεί.

Μετά την αποφοίτησή του από το κολέγιο, αποφάσισε να παρακολουθήσει μαθήματα στην Ιατρική σχολή του Δουβλίνου, ωστόσο ταξίδεψε στο Παρίσι όπου σύντομα εγκατέλειψε την ενασχόληση του με τις ιατρικές σπουδές. Το διάστημα από τις 11 Νοεμβρίου του 1902 μέχρι τις 19 Νοεμβρίου του 1903, δημοσιεύτηκαν συνολικά 23 κριτικές βιβλίων από τον Τζόυς, σε εφημερίδα του Δουβλίνου.

Τον Απρίλιο του 1903 επέστρεψε στο Δουβλίνο καθώς τού έγινε γνωστό πως η μητέρα του έπασχε από καρκίνο ενώ ο θάνατός της επήλθε λίγους μήνες αργότερα, γεγονός που επηρέασε βαθιά τον Τζόυς. Τον Ιανουάριο του 1904 ολοκλήρωσε το δοκίμιο A Portrait of the Artist (Το πορτρέτο του καλλιτέχνη), η δημοσίευση του οποίου όμως, απορρίφθηκε από το περιοδικό Dana. Παράλληλα, ξεκίνησε τη συγγραφή του μυθιστορήματος Στήβεν ο Ήρωας (Stephen Hero), έργο που αργότερα έμεινε ημιτελές. Την ίδια χρονιά, καταγράφεται η πρώτη γνωριμία του Τζόυς με την Νόρα Μπάρνακλ, την οποία ερωτεύτηκε και με την οποία αργότερα εγκατέλειψε την Ιρλανδία. Αρχικά εγκαταστάθηκαν στην Ζυρίχη και στη συνέχεια στην Τεργέστη, όπου ο Τζόυς εργάστηκε ως δάσκαλος στη σχολή Berlitz. Στις 27 Ιουλίου του 1905, ο Τζόυς και η σύντροφός του απέκτησαν τον πρώτο τους γιο, Giorgio. Στην Τεργέστη, παρέμεινε για τα επόμενα δεκαπέντε περίπου χρόνια, με μία διακοπή ενός έτους, όταν τον Ιούλιο του 1906, εγκαταστάθηκαν με την οικογένεια του στην Ρώμη όπου εργάστηκε ως τραπεζικός υπάλληλος.

Ο Τζόυς επισκεπτόταν περιοδικά το Δουβλίνο, ενώ το 1909 δραστηριοποιήθηκε για ένα σύντομο χρονικό διάστημα επιχειρηματικά, προσπαθώντας σε συνεργασία με άλλους επιχειρηματίες να λειτουργήσουν κινηματογράφους στην Ιρλανδία. Σύντομα ο Τζόυς εγκατέλειψε το εγχείρημα και επέστρεψε στην Τεργέστη αφού όμως προηγουμένως είχει υπογράψει συμβόλαιο με τον εκδοτικό οίκο Maunsel & Co. για την έκδοση της συλλογής διηγημάτων Δουβλινέζοι.

Τελικά όμως το έργο αυτό τυπώθηκε το 1914 από τον οίκο Grant Richards. Την ίδια χρονιά δημοσιεύτηκε σε συνέχειες και το μυθιστόρημα του Τζόυς Το Πορτρέτο του καλλιτέχνη, στο περιοδικό Egoist, ενώ η έκδοση του βιβλίου έγινε το 1916 στη Νέα Υόρκη και το 1917 στο Λονδίνο.

Το 1914 ο Τζόυς ξεκίνησε την συγγραφή του σημαντικότερου ίσως βιβλίου του, του Οδυσσέα. Κατά τη διάρκεια του Α' παγκοσμίου πολέμου έζησε στη Ζυρίχη, ενώ μετά τη λήξη του, μετακόμισε στο Παρίσι, έπειτα από πρόσκληση του ποιητή Έζρα Πάουντ, όπου και παρέμεινε για τα επόμενα είκοσι περίπου χρόνια. Το 1922 εκδόθηκε ο Οδυσσέας ενώ την ίδια περίπου περίοδο ο Τζόυς άρχισε την επεξεργασία του Finnegans Wake, αποσπάσματα του οποίου δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Transatlantic Review για πρώτη φορά το 1924. Η τελική επίσημη έκδοση του έργου χρονολογείται στα 1939, χάρη στις προσπάθειες των Maria και Eugene Jolas, που ενθάρυναν τον Τζόυς σχετικά με την ολοκλήρωση του έργου και παρά τις απογοητεύσεις του ιδίου εξαιτίας της αρχικής υποδοχής του.

Στις 14 Δεκεμβρίου του 1940, ο Τζόυς και η οικογένεια του εγκατέλειψαν το Παρίσι για τη Ζυρίχη όπου ένα μήνα αργότερα, σημειώθηκε ο θάνατος του, από πολύ προχωρημένο έλκος.

Σημαντικότερα έργα

Δουβλινέζοι

Σε αυτή τη συλλογή διηγημάτων, ο Τζόυς αναλύει την κοινωνία του Δουβλίνου βασιζόμενος κυρίως στις εμπειρίες της νεότητάς του. Περιγράφει μια πόλη υπό το καθεστώς "παράλυσης" και με τους χαρακτήρες του, να αδυνατούν να ανακαλύψουν ένα νόημα στη ζωή τους. Στο διήγημα Αραβία, διαφαίνεται και η άρνηση του Τζόυς απέναντι στην Εκκλησία. Η συγγραφή του έργου ξεκίνησε το 1904, περίοδο κατά την οποία ο ίδιος εγκατέλειπε την Ιρλανδία και εκδόθηκε τελικά στην Αγγλία το 1914, έπειτα από αρκετές δυσκολίες.

Το Πορτραίτο του Καλλιτέχνη

Το μυθιστόρημα Το Πορτραίτο του καλλιτέχνη βασίστηκε στο ημιτελές έργο του Τζόυς Στήβεν ο ήρωας και θεωρείται προϊόν επανεπεξεργασίας του. Περιέχει κυρίως αυτοβιογραφικά στοιχεία και περιγράφει την διαδικασία εξέλιξης και ωρίμανσης του ήρωα του βιβλίου, που αποτελεί ουσιαστικά τον ίδιο τον συγγραφέα. Σε αυτό το έργο, διακρίνονται τεχνικά ή υφολογικά στοιχεία, που αργότερα θα αποτελέσουν χαρακτηριστικά συστατικά της λογοτεχνίας του Τζόυς. Η πρώτη έκδοση του βιβλίου έγινε στις 29 Δεκεμβρίου του 1916 στη Νέα Υόρκη και αργότερα εκδόθηκε στο Λονδίνο, στις 12 Φεβρουαρίου του 1917.

Οι εξόριστοι

Ο Τζόυς ενδιαφέρθηκε από αρκετά νεαρή ηλικία για το θέατρο αλλά οι Εξόριστοι (Exiles) αποτελούν το μοναδικό θεατρικό του έργο που εκδόθηκε (1918). Η περισσότερο πετυχημένη απόδοσή του θεωρείται εκείνη του Χάρολντ Πίντερ το 1970 και 1971.

Οδυσσέας

Ο Οδυσσέας αποτελεί πιθανώς το δημοφιλέστερο έργο του Τζόυς καθώς επίσης και το πλέον αντιπροσωπευτικό του ύφους του. Η συγγραφή του άρχισε το 1914, ολοκληρώθηκε περίπου τον Οκτώβριο του 1921 και το βιβλίο εκδόθηκε το 1922, την ημέρα των γενεθλίων του Τζόυς, από το βιβλιοπωλείο Shakespeare and Company. Από το 1918, με τη βοήθεια του Έζρα Πάουντ, αποσπάσματα του Οδυσσέα είχαν αρχίσει να δημοσιεύονται στο περιοδικό The Little Review.

Στον Οδυσσέα, ο Τζόυς χρησιμοποίησε σχεδόν όλες τις τεχνικές της μυθιστορηματικής πρακτικής, με πλήθος αναφορών στη δυτική λογοτεχνία, τη φιλοσοφία, τη μυθολογία και τη γλώσσα της μεσαιωνικής Ιρλανδίας και της αρχαίας Ελλάδας καθώς επίσης και στην Οδύσσεια του Ομήρου. Το έργο αποτελείται από συνολικά 18 κεφάλαια, μέσα στα οποία ο Τζόυς περιγράφει μία ημέρα στη ζωή του κεντρικού ήρωα. Χαρακτηριστικό στοιχείο του μυθιστορήματος είναι η τεχνική του εσωτερικού μονολόγου που χρησιμοποιεί κατά κόρον ο Τζόυς προκειμένου να αναπτύξει λεπτομερώς τις σχέσεις που διαμορφώνονται μεταξύ των χαρακτήρων του έργου. Κάθε κεφάλαιο περιλαμβάνει διαφοροποιήσεις στο ύφος της αφήγησης ενώ συνδέεται επίσης με ένα συγκεκριμένο επεισόδιο της Ομηρικής Οδύσσειας. Ο ποιητής Τ.Σ Έλιοτ, σε μία κριτική του έγραψε για τον Οδυσσέα πως "αποτελεί τη σημαντικότερη έκφραση που θα μπορούσε να βρει η εποχή μας".

Finnegans Wake

Ο Τζόυς ξεκίνησε τη συγγραφή του Finnegans Wake περίπου το 1923 αν και την εποχή εκείνη αναφερόταν ως Έργο εν προόδω. Το 1926 είχαν ολοκληρωθεί τα δύο πρώτα μέρη του βιβλίου και την ίδια χρονιά, οι Eugene και Maria Jolas, προσφέρθηκαν για την δημοσίευσή τους σε συνέχειες, στο περιοδικό transition.

Τα επόμενα χρόνια, ο Τζόυς επιτάχυνε την συγγραφή του έργου ωστόσο διάφορα γεγονότα όπως ο θάνατος του πατέρα του (1930) ή προσωπικά προβλήματα υγείας, καθυστέρησαν την ολοκλήρωσή του.

Η αρχική υποδοχή του Finnegans Wake περιλάμβανε αρκετές αρνητικές κριτικές, ακόμα και από φίλους ή υποστηρικτές του έργου του, όπως ήταν ο Έζρα Πάουντ. Για το λόγο αυτό αρκετοί συγγραφείς όπως ο Σάμιουελ Μπέκετ υποστήριξαν το έργο μέσω κριτικών που δημοσιεύτηκαν σε περιοδικά της εποχής. Ο Τζόυς αποφάσισε για τον τελικό τίτλο του έργου το 1929 ενώ τελικά το βιβλίο εκδόθηκε στις 4 Μαΐου του 1939.

Με το Finnegans Wake, ο Τζόυς εγκατέλειψε κάθε είδους σύμβαση σχετικά με την χάραξη μιας πλοκής ή την δημιουργία χαρακτήρων. Η γλώσσα που χρησιμοποιεί είναι ιδιαίτερα περίπλοκη, προσομοιώνοντας κατά κάποιο τρόπο την συνειρμική ακολουθία ενός ονείρου. Χαρακτηριστικό στοιχείο αποτελούν ακόμα τα πολλά λογοπαίγνια που κατασκευάζει ο Τζόυς, σε διάφορες γλώσσες.

Βιβλιογραφία

Έργα του Τζόυς

Φανερώσεις (Επιφάνια) (1901-4)

Στήβεν ο ήρωας (γράφτηκε το 1904-6, εκδόθηκε το 1944)

Πορτραίτο του καλλιτέχνη (1916)

Δουβλινέζοι (1914)

Οι εξόριστοι (1915)

Οδυσσέας (1922)

Giacomo Joyce (1968)

Chamber Music (1907, ποιήματα)

Finnegans Wake (1939)

Βιβλία για τον Τζόυς

Aρης Μαραγκόπουλος, Ulysses: Oδηγός Ανάγνωσης, Εκδ. Τόπος 2010

Άρης Μαραγκόπουλος, Αγαπημένο Βρωμοδουβλίνο, Κέδρος, 1997

Άρης Μαραγκόπουλος, Giacomo Joyce, Σμίλη, 1994

Ουμπέρτο Έκο, Η ποιητική του Τζαίημς Τζόυς, Δελφίνι, 1993

Μαντώ Αραβαντινού, Τζαίημς Τζόυς: Ζωή και Έργο, Θεμέλιο, 1983

Richard Ellmann, James Joyce, Oxford University Press, 1959, 1983 (ελλ. έκδοση Τζέημς Τζόυς, εκδ. Scripta 2005)

Anthony Burgess, Joysprick: An Introduction to the Language of James Joyce, 1973

De Siris

Ιεροκλής Στολτίδης

Ιεροκλής Στολτίδης

Ο Ιεροκλής Στολτίδης γεννήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 1975, είναι Έλληνας ποδοσφαιριστής, ο οποίος αγωνίζεται ως αμυντικός μέσος στον Α.Ο. Κέρκυρα.

Καριέρα

Ξεκίνησε την ποδοσφαιρική του καριέρα στους Πόντιους Κοζάνης στη Δ΄Εθνική. Το 1992 υπέγραψε στον Ηρακλή, στον οποίο παρέμεινε για 11 χρόνια. Έκανε το ντεμπούτο του στην Α΄Εθνική το Δεκέμβριο του 1992, αλλά δεν έγινε βασικός μέχρι την αγωνιστική σεζόν 1995/96. Την περίοδο 2002/03 ξεχώρισε, καθώς αναδείχθηκε ο πολυτιμότερος παίχτης της ομάδας του.

Τον Ιούνιο του 2003, ύστερα από 234 παιχνίδια πρωταθλήματος με τη φανέλα του Ηρακλή, υπέγραψε διετές συμβόλαιο στον Ολυμπιακό για να αντικαταστήσει τον Ζε Ελίας. Τη σεζόν 2003/04 κρίσιμα γκολ του εναντίον του Παναθηναϊκού και της ΑΕΚ τον κατέστησαν πλέον αγαπητό στους οπαδούς του Ολυμπιακού. Επίσης, πήρε την πρώτη του γεύση από το UEFA Champions League, σκοράροντας δύο φορές σε πέντε εμφανίσεις.

Τη σεζόν 2004/05 είχε 25 συμμετοχές και 2 γκολ στο ελληνικό πρωτάθλημα. Έπαιξε και στα 540 λεπτά του UEFA Champions League σκοράροντας μάλιστα το νικητήριο γκολ εναντίον της μετέπειτα πρωταθλήτριας Ευρώπης Λίβερπουλ.

Την ίδια περίοδο κέρδισε το πρώτο του πρωτάθλημα και κύπελλο Ελλάδος.

Την περίοδο 2005/06 συμμετείχε στην πρεμιέρα του πρωταθλήματος εναντίον του Παναθηναϊκού, ανοίγοντας το σκορ στη νίκη του Ολυμπιακού με 0-2, ενώ το τέλος της περιόδου αυτής τον βρήκε να κατακτά εκ νέου το νταμπλ.

Εθνική Ελλάδος

Ο «Ιέρο» ήταν μέλος της Εθνικής ομάδας Νέων της Ελλάδας που έχασε στον τελικό του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος του 1998 από την Ισπανία. Στην Εθνική ομάδα Ανδρών έπαιξε για πρώτη φορά το Νοέμβριο του 1999, ενώ την εκπροσώπησε και στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 στην Αθήνα ως μέλος της Ολυμπιακής ομάδας.

Συλλογικοί Τίτλοι

5 Πρωταθλήματα Ελλάδας (2005, 2006, 2007, 2008, 2009)

4 Κύπελλα Ελλάδας (2005, 2006, 2008, 2009)

1 Σούπερ Καπ Ελλάδας (2007)

Ατομικοί Τίτλοι

Δεύτερος καλύτερος Έλληνας ποδοσφαιριστής για την περίοδο 2004/05

Καλύτερος Έλληνας ποδοσφαιριστής για την περίοδο 2005/06

Δεύτερος καλύτερος Έλληνας ποδοσφαιριστής για την περίοδο 2006/07

De Siris

Ζαχαρίας Παπαντωνίου

Ζαχαρίας Παπαντωνίου

Ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου γεννήθηκε στη Γρανίτσα Ευρυτανίας τον Φεβρουάριο του 1877 και πέθανε την 1^η Φεβρουαρίου του 1940 στην Αθήνα. Γιος του δασκάλου Λάμπρου Παπαντωνίου και της Ελένης Ηλιόκαυτου από το Καρπενήσι. Είχε τρία αδέλφια, το Χαρίλαο, το Θανάση και τη Σοφία.

Στο Καρπενήσι έμαθε τα πρώτα γράμματα και το 1890 εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Αθήνα, όπου τέλειωσε το Γυμνάσιο, πήρε μαθήματα ζωγραφικής και γράφτηκε στην Ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου, χωρίς να αποφοιτήσει.

Στράφηκε από τα φοιτητικά του χρόνια προς τη συγγραφή και τη δημοσιογραφία και σε ηλικία δεκαέξι μόλις ετών ξεκίνησε να αρθρογραφεί στην "Ακρόπολη" του Βλ. Γαβριηλίδη. Ως το 1898, οπότε κυκλοφόρησε η πρώτη ποιητική συλλογή του με τίτλο "Πολεμικά τραγούδια", συνέχισε να συνεργάζεται με περιοδικά και εφημερίδες όπως η "Εφημερίδα των συζητήσεων", ο "Χρόνος" και η "Σκριπ", στην οποία υπήρξε αρχισυντάκτης από το 1900 ως το 1905.

Το 1904 γίνεται ένα από τα πρώτα μέλη της εταιρίας "Η Εθνική Γλώσσα", με στόχο την υπεράσπιση της δημοτικής γλώσσας (μαζί με τους Μιλτιάδη Μαλακάση, Λάμπρο Πορφύρα, Κωνσταντίνο Χατζόπουλο, Ανδρέα Καρκαβίτσα, Ιωάννη Κονδυλάκη και άλλους). Για την Εθνική γλώσσα συνέταξε τον επόμενο χρόνο τη διακήρυξη "Προς το ελληνικό Έθνος", εκθέτοντας τους στόχους της. Από το 1908 και ως το 1911 βρέθηκε στο Παρίσι ως απεσταλμένος της εφημερίδας "Εμπρός" του Αριστείδη Κυριακού. Παράλληλα αρθρογραφούσε σε γαλλικές εφημερίδες και γνώρισε νέα καλλιτεχνικά ρεύματα.

Μετά την επιστροφή του στην Αθήνα εγκατέλειψε τη δημοσιογραφία (με μοναδική εξαίρεση τη συγγραφή χρονογραφημάτων στην εφημερίδα "Εμπρός" ως το 1914) και διακρίθηκε σε μια έκθεση ζωγραφικής στο Ζάππειο για σχεδιάσματα και γελοιογραφίες που είχε δημοσιεύσει κατά καιρούς σε διάφορα περιοδικά. Από το 1912 και ως το 1916 διετέλεσε νομάρχης στη Ζάκυνθο, τις Κυκλάδες, την Καλαμάτα και τη Σπάρτη.

Από τη θέση του Νομάρχη προώθησε την ιδέα οργάνωσης εργατικού σωματείου στη Σύρο καθώς επίσης τη διοργάνωση του πρώτου Πανιονίου Συνεδρίου για τα πενήντα χρόνια της Ένωσης της Επτανήσου και αντέδρασε μαζί με τον εισαγγελέα Α.Ρέγκο στον αφορισμό του 1916 κατά του Βενιζέλου. Η τελευταία πρωτοβουλία του του στοίχισε τη θέση του και τον οδήγησε σε δίκη, στην οποία όμως απαλλάχτηκε. Δεν έπαψε παράλληλα να ασχολείται με την τέχνη και την κριτική, ενώ βραβεύτηκε μαζί με τον Στέλιο Σπεράντζα και την Ελένη Μ. Νεγρεπόντη (κατόπιν Ελένη Ουράνη) στον επίσημο διαγωνισμό Στρατιωτικών Ποιημάτων που προκήρυξε ο Ελευθέριος Βενιζέλος.

Το 1917 πέθανε ο πατέρας του και τον επόμενο χρόνο έγραψε (σε συνεργασία με τους Δ. Ανδρεάδη, Αλ. Δελμούζο, Π. Νιρβάνα και Μ. Τριανταφυλλίδη και εικονογράφηση του Π. Ρούμπου) τα "Ψηλά Βουνά", έργο που προορίστηκε για αναγνωστικό της τρίτης τάξης του δημοτικού σχολείου (είχε προηγηθεί ανάθεση του έργου στον Παπαντωνίου από το Υπουργείο Παιδείας της επαναστατικής κυβέρνησης Βενιζέλου). Την ίδια χρονιά ανέλαβε καθήκοντα προέδρου της Εθνικής Πινακοθήκης, φροντίζοντας για τον εμπλουτισμό της με έργα πολλών ελλήνων ζωγράφων και χαρακτών (Γύζης, Παρθένης, Μαλέας, Λύτρας, Θεοτοκόπουλος).

Τον επόμενο χρόνο αυτοκτόνησε σε ηλικία τριάντα εννιά χρόνων ο αδελφός του Θανάσης, ο οποίος αντιμετώπιζε έντονες ψυχικές διαταραχές από τα εικοσιδύο του. Το 1920 τύπωσε την παιδική ποιητική συλλογή "Τα χελιδόνια", αφιερωμένη στον αδελφό του, η οποία επανεκδόθηκε το 1931 με τίτλο "Παιδικά τραγούδια". Μετά την ανατροπή της κυβέρνησης Βενιζέλου η νέα κυβέρνηση αποφάσισε να καούν δημοσίως τα αναγνωστικά της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, ανάμεσα στα οποία και τα "Ψηλά Βουνά".

Το 1923 ο Παπαντωνίου εξέδωσε την ποιητική συλλογή του "Πεζοί ρυθμοί" και τους τρεις τόμους των "Νεοελληνικών αναγνωσμάτων" για τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, τιμήθηκε με το εθνικό Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών και διορίστηκε καθηγητής στο Αμαλίειο ορφανοτροφείο και τη Σχολή Καλών Τεχνών. Την ίδια χρονιά ταξίδεψε στην Ευρώπη, την Κωνσταντινούπολη και το Άγιο Όρος στα πλαίσια των καθηκόντων του ως διευθυντή της Εθνικής Πινακοθήκης.

Τέσσερα χρόνια αργότερα τυπώθηκε η συλλογή διηγημάτων του "Διηγήματα", ενώ από το 1929 και ως το 1937 εκδόθηκαν το θεατρικό έργο "Ο όρκος του πεθαμένου", διασκευή από το δημοτικό τραγούδι "Του νεκρού αδελφού", η ποιητική συλλογή "Τα Θεία Δώρα", το ιστορικό δοκίμιο "Ο Όθων" οι ταξιδιωτικές εντυπώσεις "Άγιον Όρος" και δυο συλλογές διηγημάτων με τίτλους "Βυζαντινός όρθρος" και "Η θυσία".

Το 1938 αναγορεύτηκε μέλος της Ακαδημίας Αθηνών στην έδρα της λογοτεχνίας, θέση από την οποία υπέβαλε την πρώτη του εισηγητική έκθεση στη δημοτική, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις.

 Ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου πέθανε την πρώτη μέρα του Φεβρουαρίου του 1940 από καρδιακή συγκοπή. Πολλά ανέκδοτα κείμενά του εκδόθηκαν μετά το θάνατό του.

De Siris

Γεώργιος Κονδύλης

Γεώργιος Κονδύλης

Ο Γεώργιος Κονδύλης γεννήθηκε στον Προυσό Ευρυτανίας στις 14 Αυγούστου 1879 και πέθανε την 1^η Φεβρουαρίου 1936, ήταν Έλληνας στρατιωτικός και πολιτικός.

Σε ηλικία 18 χρονών κατατάχθηκε εθελοντής στο στρατό. Ήταν οπλαρχηγός στο Μακεδονικό αγώνα (1904-1908), υπολοχαγός και λοχαγός στους Βαλκανικούς πολέμους (1912-1913), ταγματάρχης και αντισυνταγματάρχης κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο στις επιχειρήσεις του Μακεδονικού μετώπου (1916-1918), συνταγματάρχης στην εκστρατεία στην Ουκρανία (1919) και στις επιχειρήσεις στη Μικρά Ασία (1920).

Μετά τις εκλογές του 1920 εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη απ' όπου άσκησε οξύτατη αντιπολίτευση εναντίον της τότε κυβέρνησης. Το 1922 ξαναγύρισε στο στρατό και αφού κατέστειλε το κίνημα Γαργαλίδη-Λεοναρδόπουλου (1923), αποστρατεύθηκε τον ίδιο χρόνο με το βαθμό του υποστρατήγου.

Ως αξιωματικός αναδείχθηκε, κυρίως, για το θάρρος που επέδειξε στις μάχες, αλλά και για τις στρατηγικές του ικανότητες.

Αμέσως μετά την αποστράτευση του ασχολήθηκε με την πολιτική. Εκλέχτηκε βουλευτής Ροδόπης (1923), Καβάλας (1928) και Τρικάλων (1932). Το 1932 μετονόμασε το Εθνικό Δημοκρατικό Κόμμα, το οποίο είχε ιδρύσει, σε Εθνικό Ριζοσπαστικό Κόμμα. Χρημάτισε υπουργός Στρατιωτικών (1924, 1932) στην κυβέρνηση Παπαναστασίου και στην κυβέρνηση Τσαλδάρη, Εσωτερικών (1925) στην κυβέρνηση Μιχαλακόπουλου και δύο φορές πρωθυπουργός (1926, 1935).

Το 1926 έγινε πρωθυπουργός, αφού πρώτα ανέτρεψε με Κίνημα τον Πάγκαλο, οπότε διενήργησε εκλογές και παρέδωσε την εξουσία σε οικουμενική κυβέρνηση. Κατέστειλε το βενιζελικό Κίνημα της 1ης Μαρτίου 1935 που εκδηλώθκε υπό του Βενιζέλου και του Πλαστήρα και λίγο αργότερα τάχθηκε υπέρ της επαναφοράς της βασιλείας. Τον Οκτώβριο οργάνωσε το Κίνημα της 10ης Οκτωβρίου, το οποίο επανέφερε τη Μοναρχία και έγινε Πρωθυπουργός και Αντιβασιλιάς, αφού πρώτα είχε καταλύσει την Αβασίλευτη Δημοκρατία.

Την περίοδο εκείνη η χώρα, ως συνήθως, αντιμετώπιζε οξύτατο οικονομικό πρόβλημα: Τα δημόσια έσοδα ήταν ανύπαρκτα, με τα πραξικοπήματα και οι δαπάνες τεράστιες.

Ρώτησε ο Κονδύλης τους οικονομικούς υπουργούς πώς θα αντιμετωπίσουν το πρόβλημα. Του είπαν με τρεις τρόπους: Με την έκδοση χαρτονομίσματος, με το διεθνή δανεισμό και την επιβολή φόρων. Ο στρατηγός απέκλεισε τον δεύτερο και τον τρίτο και γιατί κανένας δεν δάνειζε τη χώρα και γιατί ενδιαφερόταν για το λαό. Απέμεινε, λοιπόν, η έκδοση χαρτονομίσματος. Του είπαν ότι η αύξηση του κυκλοφορούντος χρήματος θα προκαλούσε πληθωριστικές πιέσεις: «Μα, εμείς δεν θα το πούμε σε κανέναν!», απάντησε.

Με το Δημοψήφισμα του 1935 επανέφερε τον Βασιλιά Γεώργιο Β΄. Λίγες μέρες αργότερα διαφώνησε με τον Βασιλιά για το θέμα της αμνηστίας των Κινηματιών της 1ης Μαρτίου 1935 και παραιτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 1935.

Απεβίωσε στην Αθήνα σε ηλικία 56 ετών από καρδιακή προσβολή.

De Siris

Κατερίνα Θάνου

Κατερίνα Θάνου

Η Κατερίνα Θάνου γεννήθηκε την 1 Φεβρουαρίου  του 1975 στην Αθήνα με καταγωγή από την Πρέβεζα και είναι πρωταθλήτρια του στίβου. Κατέκτησε την πρώτη θέση στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στο Μαεμπάσι της Ιαπωνίας το 1999 και στους Πανευρωπαϊκούς αγώνες κλειστού στίβου στα 60μ το 1996 και το 2000.

Πορεία

Το 1994 αναδείχθηκε βαλκανιονίκης νεανίδων στα 100μ. και 200μ. και την ίδια χρονιά ήταν 4η στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα νεανίδων της Λισσαβώνας.

Το 1995 στα 20 της χρόνια, αναδείχθηκε ένατη στο Παγκόσμιο του Γκέτεμποργκ, αν και η επίδοσή της στην ημιτελική σειρά που έτρεξε ήταν η πέμπτη καλύτερη και από τις δύο σειρές, κάτι που σημαίνει ότι αν έτρεχε στην άλλη σειρά θα ήταν στον τελικό ως πρώτη. Την ίδια χρονιά ήταν δεύτερη στο Παγκόσμιο Φοιτητικό Πρωτάθλημα στη Φουκουόκα της Ιαπωνίας.

Το 1996 στο Ευρωπαϊκό κλειστού στίβου στη Στοκχόμη κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στα 60μ. και έγινε ο πρώτος Ελληνας ή Ελληνίδα που πετυχαίνει κάτι τέτοιο, στα 30 ως τότε χρόνια του θεσμού.

Το 1997 στο Παγκόσμιο κλειστού στο Παρίσι αν και είχε το δεύτερο καλύτερο χρόνο από όλες τις αθλήτριες βρέθηκε εκτός τελικού(!) αφού είχε τον ίδιο χρόνο με την Αμερικανίδα Ντίβερς που πέρασε ως δεύτερη στον τελικό από τη σειρά (επίσης στην ίδια σειρά ήταν η πρώτη σε χρόνο Πριβάλοβα).

Το 1997 στο Παγκόσμιο ανοικτού της Αθήνας επαναλήφθηκε το ίδιο σκηνικό με το Γκέτεμποργκ (1995), με τη Θάνου να είναι πέμπτη στον ημιτελικό (ένατη συνολικά), με χρόνο που στην άλλη σειρά θα ήταν αρκετός να την φέρει στον τελικό. Όμως, την ίδια χρονιά πήρε το χρυσό στους Παγκόσμιους Φοιτητικούς στην Κατάνια και χρυσό στους Μεσογειακούς Αγώνες του Μπάρι.

Το 1998 ήταν 4η στο Ευρωπαϊκό κλειστού της Βαλένθια, ενώ από το σημείο αυτό και έπειτα, όπου έτρεξε πήρε μετάλλιο. Ηταν τρίτη στο Ευρωπαϊκό ανοικτού της Βουδαπέστης με τρία πανελλήνια ρεκόρ (10.86 στον τελικό).

Το 1999 στο Παγκόσμιο κλειστού στο Μαεμπάσι πήρε το χρυσό μετάλλιο με τρία πανελλήνια ρεκόρ για να καταλήξει στο 6.96 που είναι η τέταρτη επίδοση του κόσμου όλων των εποχών. Το καλοκαίρι στη Σεβίλλη και στο Παγκόσμιο ανοικτού ήταν πάλι στα μετάλλια (3η) επίσης με πανελλήνιο ρεκόρ 10.83 που ισχύει και σήμερα, ενώ το χειμώνα του 2000 στη Γάνδη και στο Ευρωπαϊκό κλειστού, "ντουμπλάρισε" τα χρυσά της μετάλλια στη διοργάνωση αυτή, μετά τη Στοκχόλμη.

Το καλοκαίρι του 2000 ήλθε και ο πιο ακριβός τίτλος, αυτός του αργυρού Ολυμπιονίκη στο Σίδνεϊ, αν και η Θάνου αγωνίστηκε τραυματισμένη τόσο στον ώμο, όσο και στο ισχίο. Την εποχή αυτή θεωρούνταν η καλύτερη λευκή σπρίντερ του κόσμου, με καλύτερή της μόνο τη Μάριον Τζόουνς.

Το χειμώνα του 2001 πρώτη φορά στην καριέρα της ξεκουράστηκε και δεν αγωνίστηκε, ενώ το καλοκαίρι στο Παγκόσμιο του Εντμοντον ήταν και πάλι τρίτη.

Στο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα 2002 στο Μόναχο κατέκτησε την πρώτη θέση και πήρε το μόνο μετάλλιο που έλειπε έως σήμερα από τη συλλογή της, το χρυσο της πρωταθλήτριας Ευρώπης.

Το 2003 κατέλαβε την πέμπτη θέση στο 9ο παγκόσμιο πρωτάθλημα στο Παρίσι, παρά τα προβλήματα που υπήρχαν, αν κανείς αναλογιστεί ότι σε αυτόν τον τελικό έτρεξε έχοντας τραυματισμούς σε τένοντα με μέση που την ταλαιπώρησαν όλη τη σεζόν της προετοιμασίας. Oλη τη χρονιά δεν είχε τρέξει καθόλου.

Είναι τέσσερις φορές αθλήτρια της χρονιάς για τους Ελληνες αθλητικούς συντάκτες (1995, 2000, 2001,2002), ενώ ποτέ ενδιάμεσα 1996-1999, δεν έλειψε από την τριάδα κάτι που δεν έχει ιστορικό προηγούμενο. Ετσι δίκαια έχει χαρακτηρισθεί σαν η κορυφαία Ελληνίδα αθλήτρια όλων των εποχών, για τη διάρκεια διακρίσεων και τις υψηλές επιδόσεις της.

Θα πρέπει επίσης να επισημάνουμε ότι η Κατερίνα έχει έως σήμερα πετύχει 6 πανελλήνια ρεκόρ ανοιχτού στίβου και 9 πανελλήνια ρεκόρ κλειστού στίβου και έτσι με ένα σύνολο 15 (!) πανελληνιών ρεκόρ είναι η μοναδική Ελληνίδα αθλήτρια που έχει να παρουσίασει ανάλογο επίτευγμα!

Σκάνδαλο αναβολικών

Το 2004 στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, η Κατερίνα Θάνου ήταν μία από τις μεγάλες ελπίδες της ελλάδας για την κατάκτηση ενός μεταλλίου στα 100 μ των γυναικών. Εντούτοις, μια ημέρα πριν από την τελετή έναρξης των αγώνων, η Κατερίνα Θάνου και ο συναθλητής της Κωνσταντίνος Κεντέρης δεν ευρέθησαν από τους ελεγκτές της IAAF για έλεγχο ντόπινγκ, και αργότερα την ίδια νύχτα νοσηλεύθηκαν και οι δύο στο νοσοκομείο, ισχυριζόμενοι ότι είχαν τραυματιστεί σε τροχαίο ατύχημα με μοτοσικλέτα. Το σκάνδαλο που ακολούθησε σε σχέση με την εξέτασή τους, ανάγκασαν την Κατερίνα Θάνου και τον Κωνσταντίνος Κεντέρης να  αναγγείλουν την απόσυρσή τους από τους αθλητικούς αγώνες στις 18 Αυγούστου 2004, μετά από ακρόαση ενώπιον της πειθαρχικής Επιτροπής της ΔΟΕ. Στις 22 Δεκεμβρίου 2004 τιμωρήθηκαν με διετή αποκλεισμό από κάθε αγώνα.

Η επίσημη ελληνική έρευνα σχετικά με το ατύχημά τους, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ατύχημα ήταν σκηνοθετημένο. Μάλιστα ο προπονητής τους Χρήστος Τζέκος πιάστηκε αργότερα να έχει στην κατοχή του μεγάλες ποσότητες  στεροειδών και αναβολικών φαρμάκων, τα οποία εισήγαγε από το εξωτερικό. 

Επιστροφή στα κουλουάρ

Η επιστροφή της στα κουλουάρ έγινε το Φεβρουάριο του 2007. Στα 60μ. περιορίστηκε στην 6η θέση στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα στο Μπέρμιγχαμ της Αγγλίας, στις 4 Μαρτίου 2007 με επίδοση 7.26. Στη συνέχεια της χρονιάς ταλαιπωρήθηκε από τραυματισμούς και έκανε μόνο δύο κούρσες στον ανοιχτό με καλύτερη στα 11.35. Στις 10 Αυγούστου 2008 ανακοινώθηκε επίσημα από την Δ.Ο.Ε. ο αποκλεισμός της από την Ολυμπιάδα του Πεκίνου (2008) επειδή με τις ενέργειές της "δυσφήμησε το Ολυμπιακό Κίνημα".

De Siris