Αντρέι Ταρκόφσκι

Αντρέι Ταρκόφσκι

Ο Αντρέι Ταρκόφσκι ή Ταρκόβσκι γεννήθηκε στις 4 Απριλίου 1932 και πέθανε στις 28 Δεκεμβρίου 1986. Ήταν Ρώσος σκηνοθέτης και σεναριογράφος του κινηματογράφου. Θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους και επιδραστικότερους σκηνοθέτες την περίοδο της Σοβιετικής ένωσης καθώς και ένας από τους σημαντικότερους σκηνοθέτες στην ιστορία του παγκόσμιου κινηματογράφου.

Βιογραφικά στοιχεία

Γεννήθηκε το 1932 στην πόλη Ζαβράγιε (Zavraje), γιός του σημαντικού ποιητή Αρσένιι Ταρκόφσκι (Arseniy Tarkovsky). Σπούδασε μουσική, ζωγραφική, γλυπτική και αραβικά, ενώ για ένα διάστημα εργάστηκε ως γεωλόγος στη Σιβηρία. Το 1956 παρακολουθεί μαθήματα - για περίπου τέσσερα χρόνια - στην κινηματογραφική σχολή VGIK (Ινστιτούτο κινηματογράφου της Σοβιετικής Ένωσης), υπό τις οδηγίες του Μιχαήλ Ρομ. Στις τελικές εξετάσεις παρουσιάζει την πτυχιακή του εργασία, που αποτελεί την πρώτη του ουσιαστικά κινηματογραφική δουλειά, υπό τον τίτλο Ο βιολιστής και ο οδοστρωτήρας, διάρκειας 46 λεπτών (1960).

Η διεθνής αναγνώριση του Ταρκόφσκι ήρθε με την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία, Τα παιδικά χρόνια του Ιβάν (1962), η οποία κέρδισε τρεις "Χρυσούς Λέοντες" στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Βενετίας, μεταξύ των οποίων το βραβείο σκηνοθεσίας και καλύτερης ταινίας. Επόμενη κινηματογραφική ταινία του Ταρκόφσκι αποτέλεσε η επική παραγωγή Αντρέι Ρουμπλιόφ (1969), η οποία αντιμετωπίστηκε με εχθρότητα από το σοβιετικό καθεστώς, παραμένοντας μάλιστα απαγορευμένη μέχρι το 1971. Η ταινία αυτή προβλήθηκε στο φεστιβάλ των Καννών, αποκομίζοντας τελικά το βραβείο FIPRESCI.

Ο Ταρκόφσκι σκηνοθέτησε τις περισσότερες ταινίες του στη Ρωσία. Το 1983 πραγματοποιεί για πρώτη φορά γυρίσματα εκτός της Ρωσίας, στην Τοσκάνη της Ιταλίας, για τις ανάγκες της ταινίας Νοσταλγία και στη συνέχεια εγκαθίσταται μόνιμα, αρχικά στην Ιταλία και αργότερα στη Γαλλία.

Η τελευταία του ταινία Η Θυσία, γυρίστηκε στη Σουηδία το 1986 κερδίζοντας τέσσερα βραβεία στις Κάννες. Πέθανε την ίδια χρονιά στην Γαλλία από καρκίνο.

Κινηματογραφικό έργο

Το έργο του Ταρκόφσκι χαρακτηρίζεται από έντονα προσωπικά και μεταφυσικά στοιχεία, με επιρροές από τη λογοτεχνία και τη ζωγραφική. Αργοί ρυθμοί, εικόνες εξαιρετικής αισθητικής και σταθερά απόμακρα και μακράς διάρκειας πλάνα είναι μερικά από τα κύρια χαρακτηριστικά των ταινιών του. Σταδιακά ανέπτυξε μία προσωπική θεωρία γύρω από τον κινηματογράφο, που αποκαλείται συχνά και ως γλυπτική του χρόνου. Σύμφωνα με αυτή, ο Ταρκόφσκι πίστευε πως ένας από τους κύριους στόχους του κινηματογράφου ήταν η καταγραφή της αληθινής ανθρώπινης εμπειρίας του χρόνου.

Ο ίδιος δεν θεωρούσε τα έργα του συμβολικά, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: ''...είμαι εχθρός των συμβόλων. Είναι μια πολύ στενή έννοια από την άποψη ότι ένα σύμβολο υπάρχει με σκοπό την αποκρυπτογράφησή του. Από την άλλη πλευρά, μια καλλιτεχνική εικόνα δεν χρειάζεται αποκρυπτογράφηση, είναι ένα ισοδύναμο του κόσμου που μας περιβάλλει. Η βροχή στο Σολάρις δεν είναι σύμβολο, είναι απλά μια βροχή που στην συγκεκριμένη στιγμή έχει μια ιδιαίτερη σημασία για τον ήρωα. Δεν συμβολίζει τίποτε, απλά εκφράζει. Είναι μια καλλιτεχνική αλληλουχία εικόνων. Το σύμβολο κατ' εμέ, είναι κάτι πολύ περίπλοκο". Συχνά οι ταινίες του Ταρκόφσκι κατατάσσονται στο είδος του ποιητικού κινηματογράφου. Ο ίδιος ο Ταρκόφσκι όμως δεν αποδεχόταν ούτε αυτό το χαρακτηρισμό, που απέδιδε κυρίως σε άλλους σκηνοθέτες όπως στον Φελίνι και στον Παζολίνι.

Φιλμογραφία

Θυσία (Offret, 1986)

Νοσταλγία (Nostalghia, 1983)

Tempo di viaggio (1983) -- τηλεπαραγωγή

Στάλκερ (Stalker, 1979)

Ο Καθρέφτης (Zerkalo, 1975)

Σολάρις (Solyaris, 1972)

Αντρέι Ρουμπλιόφ (Andrei Rublyov, 1969)

Τα παιδικά χρόνια του Ιβάν (Ivanovo detstvo, 1962)

Ο οδοστρωτήρας και το βιολί (Katok i skripka, 1960)

De Siris

Άλεξ Δημητριάδης

Άλεξ Δημητριάδης

Ο Άλεξ Δημητριάδης γεννήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 1973 από Έλληνες γονείς, μετανάστες πρώτης γενιάς, στο Σίδνεϋ της Αυστραλίας και είναι ηθοποιός. Είναι ο μικρότερος από τα δυο του αδέλφια, τον Γιώργο και την Μέλισσα. Οι γονείς του χώρισαν όταν ήταν δώδεκα χρονών.

Ο Άλεξ Δημητριάδης έκανε το κινηματογραφικό του ντεμπούτο στην ταινία "The Heartbreak Kid", σε σκηνοθεσία του Μάικλ Σζένκινς. Η καριέρα του απογειώθηκε αμέσως μετά υποδυόμενος τον ταλαιπωρημένο Άρι στο "Head On" της Άννα Κόκκινος.

Για την ερμηνεία του αυτή απέσπασε μια υποψηφιότητα για βραβείο AFI το 1998 καθώς και ένα βραβείο στο Film Critics' Circle of Australia το 1999. Ακόμη μια υποψηφιότητα για βραβείο AFI απέσπασε το 2001 για τον ρόλο του στην ταινία "La Spagnola". Το 2008, ο Δημητριάδης ήρθε στην Ελλάδα για να πρωταγωνιστήσει στην ελληνική κωμωδία “Στο Γαμήλιο Πάρτυ”, ενώ η πιο πρόσφατη κινηματογραφική του εμφάνιση ήταν στην ταινία "Three Blind Mice", σε σενάριο και σκηνοθεσία του Μάθιου Νιούτον. Έχει πρωταγωνιστήσει επίσης σε πολλές από τις καλύτερες τηλεοπτικές σειρές της Αυστραλίας.

De Siris

Ιωάννης-Γαβριήλ Εϋνάρδος

Ιωάννης-Γαβριήλ Εϋνάρδος

Ο Ιωάννης-Γαβριήλ Εϋνάρδος γεννήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 1775 και πέθανε στις 5 Φεβρουαρίου 1863. Ήταν Ελβετός τραπεζίτης, φιλέλληνας, τιμημένος με τον τίτλο του ευεργέτη του ελληνικού έθνους και πρωτοπόρος φωτογράφος.

Γεννήθηκε στη Λυών της Γαλλίας στις 28 Δεκεμβρίου 1775 και η οικογένειά του έγινε δεκτή στους αριστοκρατικούς κύκλους της Γενεύης το 1686. Εγκαταστάθηκε αρχικά στη Γένοβα της Ιταλίας, όπου έκανε περιουσία ως οικονομικός διαπραγματευτής και σύμβουλος τοπικών αρχόντων. Το 1810 επέστρεψε στη Γενεύη, όπου έχτισε μεγαλοπρεπές μέγαρο (το σημερινό Δημαρχείο της πόλης). Το 1814 συμμετείχε στο συνέδριο της Βιέννης, όπου γνώρισε και σχετίστηκε με τον Καποδίστρια.

Εμπνεόμενος από αυτόν, προσχώρησε στο κίνημα του φιλελληνισμού. Κατά την επανάσταση του '21 διέθεσε τεράστια ποσά υπέρ των Ελλήνων και παρενέβη επανειλημμένα στην ευρωπαϊκή διπλωματία υπέρ τών ελληνικών δικαίων. Μετά την δολοφονία του Καποδίστρια επέδειξε προσωπικό ενδιαφέρον για την συγκρότηση της ελληνικής εθνικής οικονομίας και συνέβαλε καταλυτικά στην ίδρυση της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, της οποίας διατέλεσε και επίτιμος διοικητής. Το 1847 αντιμετώπισε με σθένος τις υπερβολικές απαιτήσεις των Άγγλων τραπεζιτών για το δάνειό τους του 1832 προς την Ελλάδα και πλήρωσε ο ίδιος μισό εκατομμύριο χρυσά φράγκα για να τους ικανοποιήσει.

Στο μεταξύ, αμέσως μετά την εφεύρεση της δαγκεροτυπίας το 1839, άρχισε να φωτογραφίζει. Ήταν από τους πρωτοπόρους της φωτογραφίες και έβγαλε τις περισσότερες από τις δαγκεροτυπίες του μεταξύ του 1842 και του 1863, αποθανατίζοντας οικογενειακές στιγμές, το μέγαρό του, τοπία, τους υπηρέτες του καθώς και αρκετές αυτοπροσωπογραφίες.

Πέθανε στις 5 Φεβρουαρίου 1863 στη Γενεύη.

Προς τιμήν του, η Εθνική Τράπεζα έχει ονομάσει "Μέγαρο Εϋνάρδου" το κτίριο που στεγάζει το Μορφωτικό της Ίδρυμα, στη συμβολή των οδών Αγίου Κωνσταντίνου και Μενάνδρου, στο κέντρο της Αθήνας. Το όνομά του έχει επίσης δοθεί σε δρόμο του Δήμου Αθηναίων.

De Siris

Χάρις Αλεξίου

Χάρις Αλεξίου

Η Χάρις Αλεξίου (πραγματικό όνομα Χαρίκλεια Ρουπάκα) είναι Eλληνίδα τραγουδίστρια, γεννήθηκε στη Θήβα στις 27 Δεκεμβρίου 1950 και από το 1958 ζει στην Αθήνα.

Είναι μία από τις δημοφιλέστερες Ελληνίδες τραγουδίστριες και βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του ελληνικού τραγουδιού από τη δεκαετία του '70. Έχει συνεργαστεί με -όλους σχεδόν- τους μεγάλους τραγουδιστές, μουσικοσυνθέτες και στιχουργούς- παλαιότερους και νεότερους, είτε δισκογραφικά, είτε σε μουσικές σκήνες/ πίστες/ συναυλίες: Μάνο Λοΐζο, Γιώργο Νταλάρα, Βασίλη Παπακωνσταντίνου, Γιάννη Πάριο, Δήμητρα Γαλάνη, Άννα Βίσση, Άλκηστη Πρωτοψάλτη, Ελευθερία Αρβανιτάκη, Μίκη Θεοδωράκη, Μάνο Χατζιδάκι, Νικόλα Άσιμο, Γιώργο Ζαμπέτα, Γιάννη Σπανό, Θάνο Μικρούτσικο, Λευτέρη Παπαδόπουλο, Μάνο Ελευθερίου, Λίνα Νικολακοπούλου, Σωκράτη Μάλαμα, Αλκίνοο Ιωαννίδη, Γιάννη Σπάθα, Νίκο Πορτοκάλογλου, Αφροδίτη Μάνου, Λαρεύντη Μαχαιρίτσα, Γιάννη Κότσιρα και πολλούς άλλους. Έχει εμφανιστεί στις κορυφαίες αίθουσες του κόσμου και έχει τιμηθεί με σημαντικές διακρίσεις.

Έχει ηχογραφήσει πάνω από 30 προσωπικούς δίσκους. Παρ'οτι η ίδια δεν συνηθίζει να αναφέρεται στις πωλήσεις των δίσκων της, σύμφωνα με την έρευνα του Πέτρου Δραγουμάνου (2009), η Χάρις Αλεξίου είναι στην 1η θέση, μεταξύ των τραγουδιστριών και συνολικά στην 3η, πίσω από τους Γιώργο Νταλάρα και Γιάννη Πάριο, της κατάταξης με τις περισσότερες πωλήσεις προσωπικών δίσκων που έχουν γίνει χρυσοί ή πλατινένιοι από το 1970 έως το 2009. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οκτώ (8) από τους προσωπικούς της δίσκους έχουν ξεπεράσει τις 100.000 πωλήσεις, η μόνη (γυναίκα) τραγουδίστρια που το έχει καταφέρει στην Ελληνική Δισκογραφία. Το γεγονός ότι οι προαναφερόμενοι προσωπικοί δίσκοι χαρακτηρίζονται από διαφορετικά μουσικά στυλ (δημοτικά, ρεμπέτικα, παλιά, σύγχρονα και έντεχνα λαϊκά, μπαλάντες), εμπεριέχουν τραγούδια διαφόρων συνθετών και έχουν εκδοθεί μεταξύ σχεδόν σταθερών χρονικών διαστημάτων από το 1977 έως το 2003, αποδεικνύει αφενός την αδιαμφισβήτητη προσφορά της Χαρούλας Αλεξίου στα μουσικά πράγματα του τόπου και αφετέρου τη συνεπή και αδιάλειπτη επαφή της με τον κόσμο όλα αυτά τα χρόνια. Καθολική είναι και η αποδοχή της από τους συναδέλφους της στο χώρο του ελληνικού τραγουδιού. Ο Στέλιος Καζαντζίδης στη συνέντευξή του στο Θανάση Λάλα στην εκπομπή "Φάρμα των Ανθρώπων" στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ το 1993 είχε χαρακτηρίσει τη φωνή της Αλεξίου ως μεγάλη φωνή, ό,τι καλύτερο έχει βγάλει αυτός ο τόπος.

Δεκαετία '70

Το 1970 είναι η χρονιά που η 19χρονη Χάρις Αλεξίου πρωτομπαίνει στη δισκογραφία με δίσκο 45 στροφών και το τραγούδι "Όταν πίνει μια γυναίκα", σε μουσική Β.Βασιλειάδη και στίχους Πυθαγόρα.

Το 1971 και 1972 ηχογραφεί, πάντα σε δίσκους 45 στροφών, τραγούδια των Απόστολου Καλδάρα, Γ.Χατζηνάσιου, Τ.Βοσκόπουλου και Μάνου Χατζηδάκη.

Το 1972 έρχεται ο πρώτος σημαντικός σταθμός στη δισκογραφία της με τη συμμετοχή της στον δίσκο "ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ" των Α.Καλδάρα και Πυθαγόρα, με το Γ.Νταλάρα. Μουσικό έργο ιστορικής αξίας που τη δεκαετία του '70 θα μπει σε κάθε ελληνική δισκοθήκη, θα σημειώσει ρεκόρ πωλήσεων και αυτοδίκαια θα ενταχθεί στις "100 Μεγαλύτερες Ηχογραφήσεις του Αιώνα" της MINOS - EMI. Για το δίσκο αυτό ερμηνεύει 3 τραγούδια, τα "Δυο παλικάρια απ'το Αϊβαλί", "Μαρμαρωμένος βασιλιάς" και "Πήρε φωτιά το Κορδελιό". Την ίδια χρονιά κάνει και τη μία και μοναδική εμφάνισή της στον κινηματογράφο, στην ταινία "Ο άγνωστος εκείνης της νύχτας" του Οδυσσέα Κωστελέτου, ερμηνεύοντας το τραγούδι "Ήτανε τ'όνειρο μικρό (Δυο καημοί)" των Μίμη Πλέσσα, Λευτέρη Παπαδόπουλου.

Το 1973 συμμετέχει στο δίσκο "ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ" των Α.Καλδάρα και Λ.Παπαδόπουλου, ξανά με το Γ.Νταλάρα, με τραγούδια όπως τα "Καμπάνα του εσπερινού" και "Βάρα νταγιερέ".

Το 1974 έρχεται η πρώτη δισκογραφική συνεργασία με το Μάνο Λοΐζο με τη συμμετοχή της Χαρούλας Αλεξίου στο δίσκο "ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΗΛΙΕ" των Μ.Λοΐζου, Δ.Χριστοδούλου, με 4 τραγούδια, μεταξύ των οποίων τα "Μια καλημέρα" και "Ποιος το ξέρει". Η συνάντηση με το Μάνο Λοΐζο αποτελεί την αρχή μιας ουσιαστικής φιλίας και μιας σπουδαίας συνεργασίας. Την ίδια χρονιά συμμετέχει στο δίσκο "ΟΔΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ" των Γιάννη Σπανού, Λ.Παπαδόπουλου, με τους Γ.Πάριο και Γ.Καλατζή, με 4 τραγούδια. Από αυτά θα ξεχωρίσει το ομώνυμο με το δίσκο τραγούδι "Οδός Αριστοτέλους" το οποίο θα αποτελέσει και ορόσημο για την πορεία της Χαρούλας Αλεξίου καθώς, όπως θα δηλώσει η ίδια αργότερα, σε αυτό το τραγούδι αισθάνθηκε ότι "βρήκε" τη φωνή της, στους τόνους του κοντράλτο. Επίσης, τη χρονιά αυτή συμμετέχει στους δίσκους "ΠΡΟΔΟΜΕΝΟΣ ΛΑΟΣ" του Μίκη Θεοδωράκη, "Ω!Τι κόσμος μπαμπά" του Βασίλη Δημητρίου και "Άσπρο-Μαύρο" του Γ.Χατζηνάσιου. Τέλος, συμμετέχει και στους δίσκους "ΓΙΑ ΡΕΜΠΕΤΕΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΦΙΛΟΥΣ" και "ΡΟΒΙΝΣΩΝΕΣ" του Α.Καλδάρα, με τραγούδια όπως τα "Μια στεναχώρια" και "Δυο ποτήρια".

Το 1975 ηχογραφεί τον πρώτο προσωπικό της δίσκο "12 ΛΑΪΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ", με τραγούδια διαφόρων συνθετών, όπως τα "Δημητρούλα μου", "Η Ρόζα", "Ελενίτσα", "Λένγκω-Λένγκω", ενώ συμπεριλαμβάνεται και το "Όταν πίνει μια γυναίκα" που ήταν και το πρώτο δισκογραφημένο της από το 1970 σε δίσκο 45 στροφών. Επίσης συμμετέχει στο δίσκο "ΠΑΝΟΣ ΤΖΑΒΕΛΛΑΣ: ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΑΠ'ΤΟ ΑΝΤΑΡΤΙΚΟ ΛΗΜΕΡΙ ΤΟΥ" του Πάνου Τζαβέλλα, με το τραγούδι "Μάη Μάη".

Το 1976 ηχογραφεί τον προσωπικό δίσκο "ΛΑΪΚΕΣ ΚΥΡΙΑΚΕΣ", με τραγούδια αποκλειστικά του Κουγιουμτζή, όπως τα "Μάτια μου μάτια μου", "Θά'ταν 12 του Μάρτη", "Χρόνια σαν βροχή", "Τα σκούρα μάτια". Την ίδια χρονιά ηχογραφεί τον προσωπικό δίσκο "ΧΑΡΙΣ ΑΛΕΞΙΟΥ 2", με τραγούδια διαφόρων συνθετών, όπως "Η Γκαρσόνα", "Κίτρινη πόλη", "Ένα παλιό ζεϊμπέκικο", "Πώς να σε λησμονήσω". Επίσης συμμετέχει στο δίσκο "ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ" του Κ.Μουντάκη.

Το 1977 ηχογραφεί τον διπλό προσωπικό δίσκο "24 ΚΑΙ 1 ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ", με τραγούδια διαφόρων συνθετών, όπως τα "Τι γλυκό να σ'αγαπούν", "Χρόνια χελιδόνια", "Οι Κυριακές στην Κατερίνη", "Όλες του κόσμου οι Κυριακές", "Χάθηκα", "Το Ανεστάκι", "Μη χαράζεις βλέφαρό μου", "Μανταλιώ", "Μινόρε της αυγής", "Ούζο όταν πιεις", "Πουλάκι ξένο", "Όμορφη πουν'η Λειβαδιά", ενώ συμπεριλαμβάνεται και το "Οδός Αριστοτέλους" που είχε ηχογραφηθεί για τον ομώνυμο δίσκο των Γ.Σπανού, Λ.Παπαδόπουλου το 1974.

Το 1979 έρχεται η στιγμή που ηχογραφεί προσωπικό δίσκο με το Μάνο Λοΐζο, σε στίχους Μανώλη Ρασούλη και Πυθαγόρα. Είναι "ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΧΑΡΟΥΛΑΣ". Το τραγούδι "Ο φαντάρος" ξεχωρίζει αμέσως, ενώ το "Όλα σε θυμίζουν" θα καταγραφεί με το πέρασμα του χρόνου ως μία από τις κλασικές ελληνικές μπαλάντες. Άλλα τραγούδια του δίσκου είναι τα "Τίποτα δεν πάει χαμένο", "Πες μου πώς γίνεται", "Τέλι τέλι", "Σε πέντε ώρες ξημερώνει Κυριακή", "Την όγδοη μέρα", "Γύφτισα τον εβύζαξε". Ο δίσκος αυτός θα αποτελέσει ορόσημο για την πορεία της Χαρούλας Αλεξίου. Την ίδια χρονιά συμμετέχει στο δίσκο "ΟΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΣ" του Θωμά Μπακαλάκου με χαρακτηριστικό τραγούδι "Το γράμμα".

Κατά τη δεκαετία του '70 η Χάρις Αλεξίου εμφανίζεται σε μπουάτ στην Πλάκα, ανοίγοντας το δρόμο σε ένα νέο τρόπο παρουσίασης των τραγουδιών, τελείως διαφορετικό από τη συμβατική λογική των νυχτερινών κέντρων. Συμπίπτει με την περίοδο της μεταπολίτευσης, του πολιτικού τραγουδιού και της αναβίωσης του ρεμπέτικου, που βρίσκει τη Χαρούλα Αλεξίου να τραγουδά μπαλάντες, λαϊκά και έντεχνα, δημοτικά και ρεμπέτικα. Τραγουδά για μεγάλο διάστημα με το Γιώργο Νταλάρα. Τραγουδά επίσης με τους Δήμητρα Γαλάνη, Αντώνη Καλογιάννη, Βασίλη Παπακωνσταντίνου, Γιάννη Πάριο. Οι συναυλίες που δίνει σε στάδια και θέατρα με τραγούδια των Μάνου Λοΐζου, Λευτέρη Παπαδόπουλου, Χρήστου Νικολόπουλου, Γιάννη Σπανού, Μίκη Θεοδωράκη, Σταύρου Κουγιουμτζή, σημειώνουν μεγάλη επιτυχία.

Δεκαετία '80

Κατά τη δεκαετία του '80 ανέδειξε ίσως περισσότερο από πριν το "λαϊκό της προφίλ" μέσα από συνεργασίες με συνθέτες όπως ο Αντώνης Βαρδής, ο Χρήστος Νικολόπουλος, ο Θάνος Μικρούτσικος κ.α. Δεν παραλείπει όμως να χαρίσει ιδιαίτερα ευαίσθητες ερμηνείες στο δίσκο «Τα τραγούδια της χτεσινής μέρας» με τη Δήμητρα Γαλάνη, επιστρέφει στις "ρίζες" της(δημοτικό τραγούδι) με το δίσκο «Τα τραγούδια της γης μου», αλλά και με τα «Τσίλικα», κάνει μια λαϊβ συνεργασία-έκπληξη με τον Ιταλό τροβαδούρο Πάολο Κόντε και συνεργάζεται με το Μάνο Χατζιδάκι στην παραγωγή ενός από τους πιο αξιόλογους δίσκους στην καριέρα της, στο «η Χάρις Αλεξίου σε απρόβλεπτα τραγούδια». Τα τραγούδια: «Φεύγω», «Πόλη τουρκεμένη», «Οι μάγκες δεν υπάρχουν πια», «Αν πεθάνει μια αγάπη», «Ζήλεια μου», «Μια είναι η ουσία», «Η διαθήκη», «Η μπαλάντα της Ιφιγένειας» (αυτοβιογραφικό τραγούδι σε μουσική και στίχους- εννοείται- της ίδιας), «Ελένη», «Ερωτικό», «Η αγάπη είναι ζάλη», «Όποια και να σαι», «Canto per me», «Μ' έπλεξε ένας μόρτης», «Η νύχτα θέλει έρωτα», «Τηλεφωνητής», «Μια πίστα απο φώσφορο» είναι μερικά μόνο από εκείνα που θεωρούνται πλέον κλασσικά.

Δεκαετία '90

Στις αρχές της δεκαετίας του '90 βγάζει το δίσκο «Δι ευχών» σε μουσική του Νίκου Αντύπα, πρώην μέλος του συγκροτήματος Socrates και στίχους-κυριως- της Λίνας Νικολακοπούλου, "εγκαινιάζοντας" την ενασχόλησή της με ένα διαφορετικό ύφος μουσικής, με σαφείς τις ροκ, τις έντεχνες, αλλά και τις έθνικ επιρροές. Ο δίσκος αυτός συζητήθηκε, επικρίθηκε και εν τέλει αγαπήθηκε όσο λίγοι στην καριέρα της. Επόμενος μεγάλος σταθμός αυτής της δεκαετίας είναι ο δίσκος «Οδός Νεφέλης '88» όπου η Αλεξίου μάς συστήνεται πλέον ως ολοκληρωμένη δημιουργός, αφού έχει γράψει η ίδια τη μουσική και τους στίχους σε 10 από τα δώδεκα κομμάτια του άλμπουμ: «Το μινοράκι», «Οι φίλοι», οι «Δεκατρείς φωτιές», το «Ψυχές και Σώματα», η «Πανσέληνος», το «Στις δώδεκα» (δισκογραφημένο ήδη απο την Άλκηστη Πρωτοψάλτη στο δίσκο «Δικαίωμα»), ο «Άνθρωπος του κάβου» ξεχωρίζουν -αν μπορούμε να το πούμε αυτό- και "συντροφεύουν" την περιοδία-μαμούθ που κάνει η Αλεξίου τα επόμενα χρόνια. Ακολουθούν τα λαϊβ CD και η δεκατία κλείνει με έναν ακόμη δίσκο με δικά της κομμάτια, «Το παιχνίδι της αγάπης», ο οποίος δεν είχε όμως την ίδια εμπορική επιτυχία (ίσως ούτε την ίδια καλλιτεχνική αρτιότητα) με τον προηγούμενο. Το τραγούδι «Οι δικοί μου ξένοι» μάλλον αντέχει στο χρόνο.

Από το 2000 έως σήμερα

Το 2000 ένας πολυσυλλεκτικός δίσκος («Παράξενο Φως») και ένας με επανεκτελέσεις σε απέριττες ενορχηστρώσεις («Ψίθυροι») αποτελούν τις πρώτες παραγωγές της Εστίας, της εταιρείας που συστήνει η ίδια η Αλέξιου, μέσω της οποίας πρόκειται να εκδίδει τους δίσκους της από εδω και πέρα. Το «Ως την άκρη του ουρανού σου» (2003) γίνεται δις πλατινένιο, ενώ σε καινούρια τραγούδια την ακούμε πάλι το 2006 με το νεο-δημοτικού στύλ άλμπουμ «Βύσσινο και Νεράντζι». Το 2005 αναλαμβάνει την παραγωγή του πρώτου προσωπικού CD της νέας τραγουδίστριας Ζωής Παπαδοπούλου και το 2008 κάνει το ίδιο για το τραγουδοποιό Μάκη Σεβίλογλου. Το καλοκαίρι του 2008 η Χάρις Αλεξίου δίνει τη μεγαλύτερη συναυλία των τελευταίων χρόνων στο Καλλιμάρμαρο Στάδιο με περισσότερους από 20.000 θεατές.Το καλοκαίρι του 2009 περιοδεύει σε όλη την Ελλάδα. Την ίδια χρονιά επιστρέφει στη δισκογραφία με τον νέο δίσκο " Η αγάπη θα σε βρεί όπου και να 'σαι" με πωλήσεις άνω των 70000 αντιτύπων. Εμφανίζεται στο Παλλάς το 2010 απο τον Ιανουάριο μέχρι τέλη Μαρτίου και τον Απρίλη στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης. Το καλοκαίρι περιοδεύει παρέα με τη Μάρθα Φριντζήλα σε όλη την Ελλάδα.

Ενδεικτικές συνεργασίες

Έχει συνεργαστεί με -όλους σχεδόν- τους μεγάλους τραγουδιστές, μουσικοσυνθέτες και στιχουργούς- παλαιότερους και νεότερους, είτε δισκογραφικά, είτε σε μουσικές σκήνες/ πίστες/ συναυλίες: Μάνο Λοΐζο, Γιώργο Νταλάρα, Βασίλη Παπακωνσταντίνου, Γιάννη Πάριο, Δήμητρα Γαλάνη, Άννα Βίσση, Άλκηστη Πρωτοψάλτη, Ελευθερία Αρβανιτάκη, Μίκη Θεοδωράκη, Μάνο Χατζιδάκι, Νικόλα Άσιμο, Γιώργο Ζαμπέτα, Γιάννη Σπανό, Θάνο Μικρούτσικο, Λευτέρη Παπαδόπουλο, Μάνο Ελευθερίου, Λίνα Νικολακοπούλου, Σωκράτη Μάλαμα, Αλκίνοο Ιωαννίδη, Γιάννη Σπάθα, Νίκο Πορτοκάλογλου, Μάρθα Φριντζήλα, Αφροδίτη Μάνου, Θανάσης Γκαϊφύλλιας, Λαρεύντη Μαχαιρίτσα, Γιάννη Κότσιρα και πολλούς άλλους.

Γενικά

Έχει τιμηθεί με σημαντικές διακρίσεις( π. χ. Prix Adami από τη γαλλική Ακαδημία Charles Cros).

Προσωπική ζωή

Έχει παντρευτεί δύο φορές με τον Αχιλλέα Θεοφίλου (παραγωγό) και τον Σωτήρη Μπασιάκο (μάνατζερ της). Έχει υιοθετήσει ένα γιο, τον Μάνο, ο οποίος πήρε το όνομα του από τον αγαπημένο της φίλο, Μάνο Λοΐζο.

Δισκογραφία

45άρια

1970: Όταν πίνει μια γυναίκα

1970: Το παρασύνθημα

1971: Έφυγε η αγάπη

κλπ...

LPs/CDs

Συμμετοχές

1972: Μικρά Ασία

1973: Βυζαντινός Εσπερινός

1974: Προδομένος Λαός

1974: Καλημέρα Ήλιε

1974: Για ρεμπέτες και για φίλους

1974: Οδός Αριστοτέλους

κλπ...

Προσωπική

1975: 12 Λαϊκά Τραγούδια

1976: Χάρις Αλεξίου 2

1976: Λαϊκές Κυριακές

1977: 23 Τραγούδια

1979: Τα τραγούδια της Χαρούλας

1980: Ξημερώνει

1981: Τα τραγούδια της γης μου

1981: Τα τραγούδια της χθεσινής μέρας

1982: Η ζωή μου κύκλους κάνει

1983: Τα τσίλικα

1984: Εμφύλιος έρωτας

1986: Η αγάπη είναι ζάλη

1987: Η Χάρις Αλεξίου σε απρόβλεπτα τραγούδια

1988: Η νύχτα θέλει έρωτα

1988: Χάρις Αλεξίου (Best)

1990: Κρατάει χρόνια αυτή η κολόνια

1991: Η δική μας νύχτα (Live)

1991: Η Αλεξίου τραγουδά Χατζή

1992: Δι' ευχών

1993: Οι μπαλάντες της Χαρούλας

1994: Εϊ

1995: Οδός Νεφέλης '88

1996: Γυρίζοντας τον κόσμο (Live '92-'96)

1997: Ένα φιλί του κόσμου (Live)

1997: Γυρίζοντας τον κόσμο & Ένα φιλί του κόσμου (Live)

1998: Το παιχνίδι της αγάπης

2000: Ψίθυροι

2000: Παράξενο Φως

2002: Cine Κεραμικός (Live)

2003: Ως την άκρη του ουρανού σου

2004: Ανθολόγιο

2006: Βύσσινο και νεράντζι

2007: Αλεξίου - Μάλαμας - Ιωαννίδης: Ζωντανή ηχογράφηση στο Λυκαβηττό

2007: Ωδείο Ηρώδου Αττικού - Αφιέρωμα στο Μάνο Λοΐζο

2009: Η αγάπη θα σε βρει όπου και να 'σαι

De Siris

Βάσω Κατράκη

Βάσω Κατράκη

Η Βάσω Κατράκη γεννήθηκε στο Αιτωλικό στις 5 Ιουλίου 1914 και πέθανε στην Αθήνα στις 27 Δεκεμβρίου 1988. Ήταν Ελληνίδα ζωγράφος και κυρίως διακεκριμένη χαράκτρια.

Φοίτησε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών με καθηγητές τον Κωνσταντίνο Παρθένη και τον Γιάννη Κεφαλληνό. Ξεκίνησε με την ζωγραφική, αλλά γρήγορα φάνηκε η κλίση της στη χαρακτική.

Η καταγωγή της από το Νησάκι του Αιτωλικού την σημάδεψε ανεξίτηλα στη ζωή της αλλά και στο έργο της. Τα έργα της απεικονίζουν κυρίως την λιμνοθάλασσα, τους ψαράδες με τις βάρκες τους και τα σταφνοκάρια, τα «Γιοφύρια» του Αιτωλικού αλλά και μορφές της επαρχίας, ανθρώπους του μόχθου και απλοϊκές γυναίκες όπως επίσης και σκηνές από την Κατοχή, τον Εμφύλιος και αργότερα την δικτατορία. Για τις πολιτικές της θέσεις, εξορίστηκε κατά την περίοδο του Εμφυλίου αλλά και κατά την περίοδο της δικτατορίας. Υπήρξε κάτοικος Πειραιά από το 1947 - 1955. Έκανε πολλές ατομικές εκθέσεις και έλαβε μέρος σε ομαδικές εκθέσεις Ελλήνων στο εξωτερικό. Οι ξυλογραφίες της χαρακτηρίστηκαν υποδειγματικές.

Μαθητής και άξιος συνεχιστής της Βάσως Κατράκη υπήρξε ο γνωστός και επίσης πολυβραβευμένος χαράκτης, Απόστολος Κούστας, με καταγωγή από το Μεσολόγγι.

Η Βάσω Κατράκη ως χαράκτρια δούλεψε σε μεγάλο βαθμό το υλικό του ψαμμίτη, ένα υλικό που λίγοι χαράκτες έχουν δουλέψει, γεγονός που της χάρισε διεθνή φήμη.

Μουσείο «Βάσω Κατράκη» στο Αιτωλικό

Στις 25 Ιουνίου 2006, εγκαινιάζεται στο Νησάκι του Αιτωλικού το "Κέντρο Χαρακτικών Τεχνών - Μουσείο Βάσως Κατράκη". Η χαράκτρια κληροδότησε στην γενέτειρά της όλα της τα έργα τα οποία φιλοξενούνται μόνιμα στην μια αίθουσα του μουσείου. Η δεύτερη μεγάλη αίθουσα του μουσείου μπορεί κατά περίπτωση να φιλοξενεί έργα μεγάλων εικαστικών δημιουργών. Το υπόγειο του μουσείου έχει διαμορφωθεί για να λειτουργήσει αργότερα ως Σχολή Χαρακτικής Τέχνης. Ο ιστορικός της Τέχνης Κώστας Σταυρόπουλος επιμελήθηκε την έκθεση της χαράκτριας.

Το μουσείο έχει χαρακτηριστεί ως μοναδικό μουσείο αμιγώς Χαρακτικής Τέχνης στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη.

Διακρίσεις

Αυτό το πλούσιο έργο με τις χαρακτηριστικές λιγνές μορφές που παραπέμπουν στα κυκλαδικά ειδώλια τής χάρισε σημαντικές διεθνείς διακρίσεις.

Πρώτο βραβείο χαρακτικής, Μεσογειακή Μπιενάλε στην Αλεξάνδρεια 1958

Πρέμιουμ, Διεθνής Μπιενάλε χαρακτικής Λουγκάνο 1958

Επίτιμο μέλος στη L’ Academia Florentina delle Arti del Disegno, Φλωρεντία 1965

Διεθνές βραβείο Λιθογραφίας “Ταμαρίντ” Μπιενάλε, Βενετία 1966

Πρώτο βραβείο "Intergrafik", Διεθνής έκθεση χαρακτικής, Ανατολικό Βερολίνο 1976

De Siris

Λουί Ζαν Παστέρ

Λουί Ζαν Παστέρ

Ο Λουί Ζαν Παστέρ, απαντώμενος στην παλαιότερη ελληνική βιβλιογραφία και με την εξελληνισμένη μορφή Λουδοβίκος Παστέρ γεννήθηκε στις 27 Δεκεμβρίου 1822 και πέθανε στις 28 Σεπτεμβρίου 1895. Ήταν Γάλλος χημικός που έγινε διάσημος για τις ανακαλύψεις του στη Μικροβιολογία, τόσο ώστε να αποκληθεί «Πατέρας της Μικροβιολογίας» και της Ανοσολογίας.

Τα πειράματά του επιβεβαίωσαν τη θεωρία ότι πολλές ασθένειες προκαλούνται από μικρόβια, ενώ ο ίδιος δημιούργησε το πρώτο εμβόλιο για τη λύσσα (αντιλυσσικός ορός). Είναι επίσης γνωστός από τον τρόπο που εφεύρε για να αποτρέπεται το ξίνισμα του γάλακτος και του κρασιού, καθώς αυτή η διαδικασία πήρε το όνομά του και ονομάζεται παστερίωση. Αρκετές είναι και οι ανακαλύψεις του στο πεδίο της Χημείας, με σημαντικότερη την ανακάλυψη της ασυμμετρίας των κρυστάλλων.

Τα πρώτα χρόνια

Ο Λουί Παστέρ γεννήθηκε στο Ντολ (Dole) του διαμερίσματος του Ιούρα της Γαλλίας και μεγάλωσε στην κωμόπολη Αρμπουά (Arbois). Εκεί είχε αργότερα το σπίτι και το εργαστήριό του, που σήμερα έχει μετατραπεί σε «Μουσείο Παστέρ». Ο πατέρας του, Ζαν Παστέρ (Jean Pasteur), ήταν βυρσοδέψης και βετεράνος των ναπολεόντειων πολέμων, χωρίς ιδιαίτερη μόρφωση. Η εξυπνάδα του Λουί αναγνωρίσθηκε από τον διευθυντή του σχολείου του, που συνέστησε να κάνει αίτηση για την «Εκόλ Νορμάλ» (École Normale Supérieure), η οποία τον δέχθηκε. Μετά το πέρας των σπουδών του, έγινε καθηγητής της Φυσικής στο λύκειο της Ντιζόν (1848), αλλά μετά από λίγο ανέλαβε καθηγητής της Χημείας στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου, όπου γνώρισε τη Μαρία Λωράν (Marie Laurent), κόρη του πρύτανη του πανεπιστημίου. Παντρεύτηκαν στις 29 Μαΐου 1849 και μαζί έκαναν 5 παιδιά, μόνο δύο από τα οποία επέζησαν ως την ενηλικίωσή τους. Σε όλη τη ζωή του ο Παστέρ παρέμεινε πιστός Ρωμαιοκαθολικός.

Εργασίες στα στερεοϊσομερή μόρια και την πόλωση

Στις πρώτες του έρευνες ως χημικός, το 1849, ο Παστέρ έλυσε ένα πρόβλημα σχετικά με τη φύση του ταρταρικού οξέος. Τα διαλύματα αυτής της ουσίας που λαμβάνονταν από ζωντανούς οργανισμούς (συγκεκριμένα από τον μούστο) ήταν «οπτικώς ενεργά», δηλαδή περιέστρεφαν το επίπεδο της πολώσεως του φωτός που διερχόταν μέσα από αυτά. Αλλά το ταρταρικό οξύ που συνέθεταν οι χημικοί τεχνητά δεν είχε τέτοιο αποτέλεσμα, παρότι οι χημικές αντιδράσεις και συμπεριφορά του ήταν εντελώς οι ίδιες.

Εξετάζοντας τους μικροσκοπικούς κρυστάλλους του ταρταρικού αμμωνιακού νατρίου, ο Παστέρ πρόσεξε ότι είχαν δύο ασύμμετρες μορφές που ήταν κατοπτρικές εικόνες η μία της άλλης. Ξεχωρίζοντας υπομονετικά έναν-έναν τους κρυστάλλους με το χέρι, έφτιαξε δύο σωρούς: τα διαλύματα των κρυστάλλων του ενός σωρού περιέστρεφαν το πολωμένο φως δεξιόστροφα, ενώ τα διαλύματα των κρυστάλλων του άλλου σωρού περιέστρεφαν το πολωμένο φως αριστερόστροφα. Ανάμιξη ίσων ποσοτήτων από τις δύο μορφές δεν επηρέαζε την πόλωση του φωτός. Ο Παστέρ συνεπέρανε σωστά ότι το μόριο του οξέος και των αλάτων του ήταν ασύμμετρο και μπορούσε να υπάρχει σε δύο διαφορετικές μορφές που μοιάζουν μεταξύ τους όπως το δεξί και το αριστερό γάντι, ενώ η οργανική μορφή του αποτελείτο αποκλειστικά από τη μία μορφή. Ανακαλύφθηκε έτσι η οπτική στερεοϊσομέρεια.

Το 1854 ο Παστέρ, ανακηρύχθηκε κοσμήτορας του νέου «Κολεγίου της Επιστήμης» στην πόλη Λίλη. Το 1856 ανέλαβε διοικητής και διευθυντής επιστημονικών σπουδών στην École Normale Supérieure.

Τα μικρόβια

Ο Παστέρ απέδειξε ότι η διαδικασία που ονομάζεται ζύμωση προκαλείται από την ανάπτυξη μικροοργανισμών και ότι η ανάπτυξή τους σε διαλύματα θρεπτικών ουσιών δεν οφείλεται σε αυτόματη γένεση από άζωη ύλη.

Εξέθεσε καλά βρασμένες σούπες στον αέρα μέσα σε σκεύη με φίλτρα που δεν επέτρεπαν σωματίδια από τον αέρα να έρθουν σε επαφή με το εσωτερικό τους: Κανένας μικροοργανισμός δεν αναπτύχθηκε στα θρεπτικά αυτά διαλύματα. Επομένως, όσοι μικροοργανισμοί αναπτύσσονταν σε τέτοια διαλύματα έρχονταν από έξω, ως σπόρια πάνω σε κόκκους σκόνης, και δεν παράγονταν μέσα στο διάλυμα. Αυτό ήταν ένα από τα τελικά και σημαντικότερα πειράματα που κατέρριψαν τη θεωρία της αυτόματης γενέσεως.

Μολονότι ο Παστέρ δεν υπήρξε ο πρώτος που πρότεινε τη θεωρία ότι πολλές ασθένειες προκαλούνται από μικρόβια (οι Τζιρολάμο Φρακαστόρο, Αγκοστίνο Μπάσι, Φρίντριχ Χένλε και άλλοι την είχαν προτείνει ενωρίτερα), αυτός είναι που την ανέπτυξε και, με πειράματα που έδειχναν καθαρά την ορθότητά της κατάφερε να πείσει όλη την Ευρώπη ότι ήταν σωστή. Σήμερα θεωρείται ο «πατέρας» της Βακτηριολογίας μαζί με τον Ρόμπερτ Κοχ.

Οι έρευνες του Παστέρ απέδειξαν επίσης ότι κάποιοι μικροοργανισμοί μόλυναν τα υγρά κατά τη ζύμωση. Τότε επενόησε μία διαδικασία θέρμαινε τα υγρά όπως το γάλα ώστε να σκοτώσει όλους σχεδόν τους μικροοργανισμούς που βρίσκονταν ήδη μέσα τους. Μαζί με τον Κλωντ Μπερνάρ ολοκλήρωσε την πρώτη δοκιμή στις 20 Απριλίου 1862. Αυτή η διαδικασία ονομάσθηκε παστερίωση.

Η μόλυνση των ζωικών υγρών οδήγησε τον Παστέρ να συμπεράνει ότι μικροοργανισμοί (τα μικρόβια) μόλυναν τα ζώα και τους ανθρώπους επίσης. Πρότεινε την παρεμπόδιση της εισόδου μικροοργανισμών μέσα στο ανθρώπινο σώμα, οδηγώντας έτσι τον Ιωσήφ Λίστερ στο να αναπτύξει αντισηπτικές μεθόδους στη Χειρουργική.

Το 1865 δύο παρασιτικές ασθένειες κατέστρεφαν καλλιέργειες μεταξοσκώληκα στην Αλέ της Γαλλίας. Ο Παστέρ απέδειξε μετά από χρόνια εργασίας ότι υπήρχε ένα μικρόβιο στα αυγά των μεταξοσκωλήκων που προκαλούσε τις ασθένειες και ότι η εξολόθρευσή του στις καλλιέργειες θα εξάλειφε και την ασθένεια.

Ο Παστέρ επίσης ανεκάλυψε τους αναερόβιους οργανισμούς, που μπορούν να ζουν χωρίς οξυγόνο, και η σχετική ιδιότητα, η «αναεροβίωση», αποκαλείται και «φαινόμενο Παστέρ».

Ανοσία και εμβόλια

Στρεφόμενος ο Παστέρ προς τις ασθένειες, εργάσθηκε τότε πάνω στη χολέρα των πουλερικών. Μία καλλιέργεια των υπεύθυνων βακτηριδίων είχε χαλάσει και απέτυχε να προκαλέσει την ασθένεια σε κοτόπουλα που ο Παστέρ είχε μολύνει με αυτή. Επαναπειραματιζόμενος με αυτά τα υγιή κοτόπουλα, ο Παστέρ ανεκάλυψε ότι δεν μπορούσε πια να τα μολύνει, ακόμα και με βακτηρίδια από νέες καλλιέργειες: τα εξασθενημένα βακτήρια είχαν καταστήσει αυτά τα κοτόπουλα άνοσα ως προς την ασθένεια αυτή.

Για την ακρίβεια, η ανακάλυψη αυτή έγινε τυχαία. Ο βοηθός του Παστέρ, Σαρλ Σαμπερλάν (Charles Chamberland), είχε πάρει οδηγίες να επιμολύνει τα πτηνά μετά την αναχώρηση του Παστέρ για διακοπές. Ο Σαμπερλάν δεν το έκανε και έφυγε και αυτός για διακοπές. Επιστρέφοντας, οι πεπαλαιωμένες πλέον καλλιέργειες μικροβίων (ενός μηνός) προκάλεσαν κάποια ελαφρά συμπτώματα στα κοτόπουλα, αλλά αντί να τα σκοτώσουν όπως συνήθως, τα πουλιά ανάρρωσαν πλήρως. Ο Σαμπερλάν νόμισε ότι είχε γίνει κάποιο λάθος και θέλησε να πετάξει την ελαττωματική καλλιέργεια, όταν ο Παστέρ τον σταμάτησε, σκεπτόμενος ότι τώρα τα πουλιά αυτά θα ήταν άνοσα στην ασθένεια αυτή, καθώς γνώριζε ότι κάποια ζώα στο Eure-et-Loir που είχαν αναρρώσει από άνθρακα είχαν γίνει και αυτά άνοσα ως προς τον άνθρακα.

Πραγματικά, τη δεκαετία του 1870 ο Παστέρ εφάρμοσε αυτή τη μέθοδο στον άνθρακα που προσέβαλε ταβοοειδή και ενδιαφέρθηκε για την παρόμοια καταπολέμηση και άλλων ασθενειών.

Η ιδέα της προκλήσεως ανοσίας από μία ασθενή μορφή κάποιας ασθένειας ως προς την ασθένεια αυτή δεν ήταν καινούργια: ήταν γνωστή εδώ και αιώνες για την ευλογιά. Ο Έντουαρντ Τζένερ είχε ανακαλύψει τον σχετικό εμβολιασμό χρησιμοποιώντας ευλογιά των βοοειδών (δαμαλισμός) (1796), μια μέθοδος που ήταν διαδομένη στα χρόνια του Παστέρ. Η καίρια διαφορά ήταν ότι τώρα η εξασθενημένη μορφή των μικροβίων του άνθρακα και της χολέρας είχε «παραχθεί τεχνητώς», οπότε δεν χρειαζόταν να εξευρεθεί μια φυσικώς εξασθενημένη μορφή του μικροοργανισμού.

Αυτή η ανακάλυψη επέφερε επανάσταση στην έρευνα πάνω στις μολυσματικές ασθένειες. Ο Παστέρ δημιούργησε το πρώτο εμβόλιο για τη λύσσα μολύνοντας με τον ιό της κουνέλια και εξασθενώντας μετά τον ιό με αποξήρανση του προσβεβλημένου νευρικού ιστού. Αρχικώς είχε δημιουργηθεί από τον Εμίλ Ρου, Γάλλο γιατρό και συνεργάτη του Παστέρ, που εργαζόταν με νεκρούς ιούς από τις σπονδυλικές στήλες προσβεβλημένων κουνελιών. Το εμβόλιο είχε δοκιμασθεί μόνο σε 11 σκύλους πριν την πρώτη δοκιμή του σε άνθρωπο.

Αυτή η δοκιμή έγινε πρόωρα από τον Παστέρ για να σώσει τη ζωή ενός εννιάχρονου αγοριού που είχε δαγκωθεί από λυσσασμένο σκύλο, του Joseph Meister, στις 6 Ιουλίου 1885. Αυτό έγινε με κάποια διακινδύνευση από μέρους του Παστέρ, καθώς δεν ήταν ο ίδιος γιατρός με άδεια ασκήσεως της Ιατρικής και θα μπορούσε κάποιος να τον μηνύσει γι' αυτό. Ωστόσο, το παιδί θα πέθαινε σχεδόν σίγουρα από λύσσα αν δεν γινόταν κάτι. Αφού συμβουλεύθηκε συνεργάτες του, ο Παστέρ απεφάσισε να προχωρήσει. Ο εμβολιασμός είχε θεαματική επιτυχία, αφού το παιδί απέφυγε εντελώς την ασθένεια. Μετά από αυτό, ο Παστέρ απέκτησε παγκόσμια δόξα και φήμη, και υμνήθηκε σαν ήρωας. Η επιτυχία αυτή έθεσε τα θεμέλια για την παρασκευή και πολλών άλλων εμβολίων, καθώς και στην ίδρυση του Ινστιτούτου Παστέρ, του οποίου ο ίδιος έγινε τιμητικά ο πρώτος διευθυντής.

Τα τελευταία χρόνια και τιμητικές διακρίσεις

Ο Παστέρ πέθανε στο Marnes-la-Coquette, στα υψώματα του Σηκουάνα (Hauts-de-Seine) κοντά στο Παρίσι, από επιπλοκές από μία σειρά εγκεφαλικών επεισοδίων που είχαν αρχίσει από το 1868. Πέθανε ακούγοντας την ιστορία του Αγίου Βικεντίου de Paul, τον οποίο θαύμαζε και ήθελε να του μοιάσει. Τάφηκε στον Καθεδρικό Ναό της Νοτρ Νταμ ντε Παρί, αλλά τα οστά του μεταφέρθηκαν σε μία κρύπτη κάτω από το Ινστιτούτο Παστέρ, στο Παρίσι.

Ο Παστέρ τιμήθηκε με το «Μετάλλιο Leeuwenhoek», τη μέγιστη τιμή της Μικροβιολογίας, το 1895 και με τον Μεγαλόσταυρο της Λεγεώνας της Τιμής, παράσημο με το οποίο έχουν τιμηθεί μόνο 75 άνθρωποι στην ιστορία.

Ο Παστέρ κατέλαβε τη δωδέκατη θέση στην έκδοση του 1978 του αμφιλεγόμενου βιβλίου του Michael H. Hart «Οι 100: μια κατάταξη των πιο σημαντικών προσώπων της Ιστορίας». Αλλά στην αναθεωρημένη έκδοση του 1992 ανέβηκε στην ενδέκατη θέση, ξεπερνώντας τον Καρλ Μαρξ.

Ονομάσθηκαν προς τιμή του

Ο αστεροειδής 4804 Παστέρ (4804 Pasteur), που ανακαλύφθηκε το 1989.

Ο μεγάλος κρατήρας Παστέρ στο νότιο ημισφαίριο της Σελήνης.

Από μερικούς, το μικρόβιο της πανούκλας: Pasteurella pestis (άλλοι όμως το αποκαλούν Jensenia προς τιμή του Τζένσεν).

Το Ινστιτούτο Παστέρ.

Το Πανεπιστήμιο Λουί Παστέρ (Université Louis Pasteur).

Στην Αττική οι εξής δήμοι έχουν οδό με το όνομα «Παστέρ» ή «Λουδοβίκου Παστέρ»: Αθηναίων (κοντά στο Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ), Αιγάλεω, Αμαρουσίου, Ασπροπύργου, Ηρακλείου, Κερατσινίου, Κηφισιάς και Παλλήνης.

Γνωστά αποφθέγματά του

«Ποτέ πια δεν θα συνέλθει το δόγμα της αυτομάτου γενέσεως από το θανάσιμο χτύπημα που του κατέφερε αυτό το απλό πείραμα.» (στη θριαμβική του διάλεξη στη Σορβόνη το 1864, αναφερόμενος στο πείραμά του με φιάλη τύπου «λαιμού του κύκνου», που απέδειξε ότι οι μικροοργανισμοί που αλλοίωναν χυμούς και θρεπτικά διαλύματα δεν σχηματίζονταν μέσα σε αυτά αν δεν δημιουργήσουμε μια πύλη εισόδου για αυτούς)

«Στο πεδίο της παρατηρήσεως, η τύχη ευνοεί μόνο τον προετοιμασμένο νου.»

De Siris

Κορνήλιος Καστοριάδης

Κορνήλιος Καστοριάδης

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 11 Μαρτίου 1922 και πέθανε στο Παρίσι στις 26 Δεκεμβρίου 1997. Ήταν Έλληνας φιλόσοφος, οικονομολόγος και ψυχαναλυτής. Συγγραφέας του έργου Η Φαντασιακή Θέσμιση της Κοινωνίας, διευθυντής σπουδών στην Σχολή Ανωτέρων Σπουδών Κοινωνικών Επιστημών του Παρισιού από το 1979, και φιλόσοφος της αυτονομίας, υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους στοχαστές του 20ου αιώνα.

Τα πρώτα χρόνια στην Αθήνα

Γεννήθηκε το 1922 στην Κωνσταντινούπολη και την ίδια χρονιά η οικογένεια του μετεγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Ο Κορνήλιος Καστοριάδης πρωτοήρθε σε επαφή με την μαρξιστική σκέψη και την φιλοσοφία ταυτόχρονα σε ηλικία 13 ετών, οπότε και γεννήθηκε και το ενδιαφέρον του τόσο για την σκέψη όσο και για την πολιτική.

Η πρώτη ενεργός ανάμιξη και δραστηριοποίηση του στην πολιτική, ήρθε όταν επί δικτατορίας Μεταξά (1937) προσχώρησε στην ΟΚΝΕ. Ενεγράφη στο κομμουνιστικό κόμμα και το 1941 και λίγο μετά την αρχή της κατοχής συγκρότησε μαζί με άλλους νέους μία ομάδα που εναντιωνόταν στο προσανατολισμό του ΚΚΕ. Το 1943 προσχώρησε στην τροτσκιστική ομάδα του Σπύρου Στίνα, πράγμα που είχε ως συνέπεια τη δίωξή του όχι μόνο από τους Γερμανούς αλλά και από το ΚΚΕ. Το 1944 γράφει τα πρώτα του κείμενα για τις κοινωνικές επιστήμες και τον Μαξ Βέμπερ (Max Weber), τα οποία δημοσιεύει στο περιοδικό Αρχείο Κοινωνιολογίας και Ηθικής.

Σπούδασε αρχικά νομικά και οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Κατά τα Δεκεμβριανά, αποδοκίμασε την στάση του ΚΚΕ και, στη συνέχεια, μετέβη με το πορτογαλικό πλοίο Ματαρόα από τον Πειραιά στο Παρίσι όπου έμελλε να εγκατασταθεί μόνιμα. Συνεπιβάτες σε αυτό το πλοίο και οι άλλοι δύο Έλληνες, μετέπειτα στοχαστές του Παρισιού, ο Κώστας Αξελός και ο Κώστας Παπαϊωάννου, που μαζί με διακόσιους ακόμα (ανάμεσα στους οποίους και οι: Μακρής, Ξενάκης, Κρανάκη) είχαν εξασφαλίσει, με την βοήθεια του Οκτάβιου Μερλιέ (Octave Merlier), υποτροφία του Γαλλικού Ινστιτούτου από την γαλλική κυβέρνηση.

Στο Παρίσι

Στο Παρίσι έγινε μέλος της τροτσκιστικής Τετάρτης Διεθνούς και του Διεθνιστικού Κομμουνιστικού Κόμματος, από τις οποίες όμως άρχισε σταδιακά να απομακρύνεται, ώσπου μετά το 1948 να εγκαταλείψει οριστικά το τροτσκιστικό κίνημα. Παράλληλα από την ίδια χρονιά άρχισε να εργάζεται στην υπηρεσία Στατιστικής Εθνικών Λογαριασμών και Μελετών Ανάπτυξης του Οργανισμού Οικονομικής Ανάπτυξης και Συνεργασίας (ΟΟΣΑ), μια θέση την οποία διατήρησε ως και το 1970.

Το 1946 ξεκίνησε και η γνωριμία του με τον διανοούμενο Κλωντ Λεφώρ, με τον οποίο συγκρότησαν μία εσωτερική τάση στο PCI, από το οποίο αποχώρησαν το 1948 και ίδρυσαν την ομάδα Socialisme ou Barbarie («Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα»), η οποία από το επόμενο έτος μέχρι το 1965 εξέδιδε το ομώνυμο περιοδικό. Από τα κείμενα εκείνης της περιόδου προέκυψαν τα βιβλία: Η Γραφειοκρατική Κοινωνία (1973), Η Πείρα του Εργατικού Κινήματος (1974), Το Περιεχόμενο του Σοσιαλισμού, Σύγχρονος Καπιταλισμός και Επανάσταση, Η Γαλλική Κοινωνία (1979).

Μέσα από το συγκεκριμένο περιοδικό βρήκαν βήμα τα επόμενα χρόνια γνωστοί διανοούμενοι της Γαλλίας, όπως ο Lyotard και ο Debord. Το περιοδικό κινείτο πέραν των τροτσκιστικών κύκλων και ήταν ιδιαίτερα επικριτικό στα καθεστώτα του υπαρκτού σοσιαλισμού.

Χαρακτηριστική της γραμμής του περιοδικού ήταν η ανάλυση του Καστοριάδη για το πολιτικό σύστημα της Σοβιετικής Ένωσης, το οποίο το χαρακτήρισε καθεστώς "Γραφειοκρατικού Καπιταλισμού". Ανέφερε χαρακτηριστικά: «Η ρωσική επανάσταση οδήγησε στην εγκαθίδρυση ενός νέου τύπου καθεστώτος εκμετάλλευσης και καταπίεσης όπου μια νέα κυρίαρχη τάξη, η γραφειοκρατία, σχηματίστηκε γύρω από το κομμουνιστικό κόμμα». Όσον αφορά τις «φιλελεύθερες δημοκρατίες» της Δύσης θεωρούσε ότι το κριτήριο ταξικής διαφοροποίησης είχε πάψει να είναι πλέον η κατοχή και ο έλεγχος των μέσων παραγωγής, αλλά η κατοχή και η ικανότητα άσκησης εξουσίας. Σταδιακά και προς τα τελευταία χρόνια της έκδοσης του περιοδικού ο Καστοριάδης απομακρύνθηκε από την μαρξιστική φιλοσοφία και θεωρία της Ιστορίας όσο και από την μαρξιστική οικονομική ανάλυση, πράγμα εμφανές στο κείμενο του «Μαρξισμός και επαναστατική κοινωνία» το οποίο αργότερα συμπεριελήφθη στο Η Φαντασιακή Θέσμιση της Κοινωνίας.

Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι ενώ οι θέσεις και οι απόψεις του Καστοριάδη γνώρισαν μεγάλη απήχηση στους επαναστατικούς κύκλους πολλών χωρών της εποχής, ο ίδιος δεν είχε την ανάλογη αναγνώριση, καθώς ήταν αναγκασμένος να υπογράφει τα κείμενα του χρησιμοποιώντας διάφορα ψευδώνυμα (Pierre Chaulieu, Paul Cardan, Marc Noiraud κ.α). Αυτό συνέβαινε διότι δεν είχε γαλλική υπηκοότητα ή διαβατήριο ακόμη, με συνέπεια να βρίσκεται συνεχώς υπό τον φόβο της απέλασης στην Ελλάδα. Στις σελίδες του περιοδικού πρωτοεμφανίστηκαν και μερικά από τα σημαντικότερα κείμενα της πρώτης περιόδου της σκέψης του, τα οποία αργότερα έμελλε να δημοσιευθούν μέσα από τις εκδόσεις βιβλίων του, όπως τα: «Η Γραφειοκρατική Κοινωνία», «Η Πείρα του Εργατικού Κινήματος» και του ίσως σημαντικότερου έργου του «Η Φαντασιακή Θέσμιση της Κοινωνίας».

Το 1967 η ομάδα του Socialisme ou Barbarie διαλύεται, ωστόσο όμως δύο χρόνια αργότερα, τα κείμενα και η σκέψη της ομάδας και κυρίως του Καστοριάδη αποτελούν βασική πηγή έμπνευσης των εξεγερμένων φοιτητών του Μάη του '68. Το 1970 ο Καστοριάδης αποκτά την γαλλική υπηκοότητα και έτσι παύει πλέον ο συνεχής φόβος της απέλασης. Αυτή την περίοδο ο Καστοριάδης στρέφεται στην ψυχανάλυση, μάλιστα εργάζεται και ως ψυχαναλυτής ο ίδιος από το 1974, και γίνεται μέλος της επονομαζόμενης Τέταρτης Ομάδας, ενός κινήματος διαφωνούντων της σχολής του Λακάν (Lacan).

Αυτή η στροφή προς την ψυχανάλυση χαρακτηρίζει πλέον το σύνολο της σκέψης του, πράγμα το οποίο τον οδηγεί σε μια καινούργια φιλοσοφική κατανόηση της πολιτικής και κοινωνικής ζωής του ανθρώπου, η οποία αποτυπώνεται στο κλασικό πλέον έργο του 'Η Φαντασιακή Θέσμιση της Κοινωνίας'. Κεντρική θέση στην σκέψη του αποκτά η έννοια του Φαντασιακού, το οποίο θεωρεί ως το θεμέλιο στοιχείο της ανθρώπινης δημιουργίας. Ο Καστοριάδης αντιλαμβάνεται την κοινωνική διαφοροποίηση ως μια διαδικασία συνεχούς δημιουργίας ex nihilo σημασιών, νοημάτων, εικόνων οι οποίες θεσπίζονται και δομούν την εικόνα του κόσμου και της κοινωνίας κάθε εποχής. Ο Καστοριάδης αρνείται την ύπαρξη οποιουδήποτε ντετερμινισμού όσον αφορά την κοινωνική αλλαγή, οποιασδήποτε προδιαγεγραμμένης πορείας της κοινωνίας, καθώς αυτή είναι συνεχής δημιουργία που γεννιέται και νοηματοδοτείται μέσω του «Κοινωνικού Φαντασιακού». Σύμφωνα με τον Καστοριάδη, αν και όλες οι κοινωνίες δημιουργούν οι ίδιες της φαντασιακές σημασίες τους (δηλαδή τους θεσμούς, τους κανόνες, τις πεποιθήσεις, τις αντιλήψεις κ.λπ.) δεν έχουν όλες συνείδηση του γεγονότος αυτού. Πολλές κοινωνίες συγκαλύπτουν τον κοινωνικό χαρακτήρα της θέσμισης των φαντασιακών σημασιών τους, αποδίδοντας την θέσμιση και την θεμελίωση τους σε εξω-κοινωνικούς παράγοντες (π.χ. το Θεό, την παράδοση, το νόμο, την ιστορία). Με βάση αυτή την συνείδηση της αυτοθέσμισης των φαντασιακών σημασιών από κάθε κοινωνία, ο Καστοριάδης διέκρινε μεταξύ των αυτόνομων κοινωνιών, αυτών δηλαδή που είχαν συνείδηση της αυτοθέσμισης αυτής, και των ετερόνομων κοινωνιών, στις οποίες η θέσμιση αποδιδόταν σε κάποια εξωκοινωνική αυθεντία.

Το 1979 ο Καστοριάδης εξελέγη διευθυντής της Ecoles des Hautes Etudes en Sciences Sociales, όπου διοργάνωσε σεμινάριο με τίτλο "Θέσμιση της κοινωνίας και ιστορική δημιουργία".

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Κορνήλιος Καστοριάδης επισκέφθηκε αρκετές φορές της Ελλάδα, δίνοντας σειρά διαλέξεων, μεταξύ άλλων στη Θεσσαλονίκη, το Ηράκλειο, τον Βόλο το Ρέθυμνο κ.α. Το 1989 αναγορεύθηκε επίτιμος διδάκτορας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Στις 24 Φεβρουαρίου 1993 αναγορεύθηκε επίτιμος διδάκτορας του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Ο Κορνήλιος Καστοριάδης απεβίωσε σε ηλικία 75 ετών, στις 26 Δεκεμβρίου του 1997.

Βιβλιογραφία

Τα περισσότερα έργα του Καστοριάδη έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά. Μερικά από αυτά είναι τα εξής:

Το Επαναστατικό Πρόβλημα Σήμερα

Η Πείρα του Εργατικού Κινήματος

Η Φαντασιακή Θέσμιση της Κοινωνίας

Από της Οικολογία στην Αυτονομία

Τα Σταυροδρόμια του Λαβύρινθου

Η Άνοδος της Ασημαντότητας

Ο Θρυμματισμένος Κόσμος

Χώροι του Ανθρώπου

Ανθρωπολογία, Πολιτική, Φιλοσοφία

Η «Ορθολογικότητα» του Καπιταλισμού

De Siris

Γεώργιος Ι. Ράλλης

Γεώργιος Ι. Ράλλης

Ο Γεώργιος Ι. Ράλλης γεννήθηκε στην Αθήνα στις 26 Δεκεμβρίου 1918 και πέθανε στην Αθήνα στις 15 Μαρτίου 2006. Ήταν Έλληνας πολιτικός και πρωθυπουργός της Ελλάδας κατά την περίοδο 1980–1981.

Τα νεανικά χρόνια

Ο Γεώργιος Ράλλης καταγόταν από οικογένειες με πλούσια παράδοση στην πολιτική ζωή της Ελλάδας, τόσο από την πλευρά του πατέρα του όσο και από την πλευρά της μητέρας του. Προπάππους του ήταν ο Γεώργιος Α. Ράλλης, νομικός και πολιτικός και παππούς του ήταν ο Δημήτριος Ράλλης, ο οποίος διετέλεσε πρωθυπουργός της Ελλάδας στα προπολεμικά χρόνια. Πατέρας του ήταν ο Ιωάννης Ράλλης, παλαίμαχος Μακεδονομάχος αλλά και διορισμένος πρωθυπουργός των ναζιστικών κατοχικών δυνάμεων κατά την περίοδο 1943–1944, ο οποίος, μετά την απελευθέρωση, καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη για συνεργασία με τους κατακτητές και πέθανε στην φυλακή το 1946. Η μητέρα του, Ζαΐρα, ήταν κόρη του κερκυραίου πολιτικού και πρωθυπουργού της Ελλάδας Γεωργίου Θεοτόκη και αδελφή του επίσης πρωθυπουργού της χώρας Ιωάννη Θεοτόκη.

Ο Γεώργιος Ράλλης σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Με την αποφοίτησή του από το Πανεπιστήμιο το 1939, κατατάχθηκε στον Στρατό. Η κήρυξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου τον βρήκε να υπηρετεί ως ανθυπίλαρχος στο Ιππικό. Πολέμησε στα βουνά της Βορείου Ηπείρου στην Α΄ Ομάδα Αναγνωρίσεως και διακρίθηκε για την ανδρεία του. Με την κατάρρευση του μετώπου και την εισβολή των Γερμανών, επέστρεψε στην Αθήνα, όπου ασχολήθηκε με την δικηγορία.

Τον Οκτώβριο του 1944 επιστρατεύθηκε και πάλι για να υπηρετήσει στο νεοσύστατο όπλο των Τεθωρακισμένων. Συμμετείχε σε επιχειρήσεις του Στρατού στην Στερεά Ελλάδα και την Ήπειρο κατά τα δύο πρώτα χρόνια του Εμφυλίου Πολέμου, και αποστρατεύθηκε οριστικά το 1948.

Η αρχή της πολιτικής του σταδιοδρομίας

Διετέλεσε Βουλευτής του Πανεπιστημίου στην βουλευτική περίοδο του 1949. Εκλέχθηκε για πρώτη φορά βουλευτής Αθηνών με το Λαϊκό Κόμμα το 1950. Επανεκλέχθηκε βουλευτής στην ίδια περιφέρεια με τα κόμματα Ελληνικός Συναγερμός (1951–1952) και ΕΡΕ (1956).

Διετέλεσε υπουργός Προεδρίας της Κυβερνήσεως επί κυβέρνησης Παπάγου 1954–1956 και υπουργός Δημοσίων Έργων και Συγκοινωνιών στην κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλή (1956–1958), απ' όπου παραιτήθηκε (1958) λόγω διαφωνίας του για τον εκλογικό νόμο, μη λαμβάνοντας μέρος στις εκλογές του ίδιου έτους. Στα επιτεύγματα των πρώτων χρόνων της πολιτικής του σταδιοδρομίας συμπεριλαμβάνονται η αναβάθμιση του Υπουργείου Προεδρίας της Κυβερνήσεως, η σύμβαση με τον Ωνάση για την ίδρυση της Ολυμπιακής Αεροπορίας και η πρώτη τεχνική μελέτη για την κατασκευή του υπογείου σιδηροδρομικού δικτύου της Αθήνας.

Στις εκλογές του 1961 εκλέχθηκε και πάλι βουλευτής της ΕΡΕ και ανέλαβε το Υπουργείο Εσωτερικών (1961–1963). Στην τελευταία κυβέρνηση Κανελλόπουλου ανέλαβε το Υπουργείο Δημοσίας Τάξεως και προσωρινός υπουργός Κοινωνικής Προνοίας, θέση στην οποία τον βρήκε το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967.

Δικτατορία και αντίσταση

Ο Γεώργιος Ράλλης ήταν ένας από τους ελάχιστους Έλληνες πολιτικούς που κατάφερε να αποφύγει την σύλληψη το πρωί του πραξικοπήματος. Μάλιστα, από τον Σταθμό Δράσεως της Χωροφυλακής προσπάθησε να κινητοποιήσει το Γ΄ Σώμα Στρατού εναντίον των πραξικοπηματιών, αλλά οι διαταγές του δεν μεταβιβάστηκαν. Αργότερα, οι χουντικοί τον έθεσαν σε κατ' οίκον περιορισμό, τον φυλάκισαν και τον εκτόπισαν στην Κάσο για την ανοιχτή αντιστασιακή του δράση.

Όταν ο Παπαδόπουλος άρχισε να χαλαρώνει κάπως τα μέτρα κατά των πολιτικών, οι χουντικές Αρχές τού επέτρεψαν να επιστρέψει στην Αθήνα. Με την απελευθέρωσή του, συνέχισε και πάλι την αντίσταση κατά της δικτατορίας. Τον Ιούλιο του 1973 έλαβε ενεργό μέρος στον αγώνα εναντίον του προκατασκευασμένου δημοψηφίσματος του Παπαδόπουλου. Την ίδια περίοδο διετέλεσε διευθυντής του αντιχουντικού περιοδικού Πολιτικά Θέματα.

Η περίοδος της δικτατορίας σημάδεψε την πολιτική σκέψη του Γεωργίου Ράλλη. Ο ίδιος παραδέχθηκε αργότερα πως όταν βρέθηκε στην φυλακή παρέα με αριστερούς πολιτικούς κρατουμένους, τότε διαπίστωσε ότι πολλοί από τους πρώην αντιπάλους του ήταν άνθρωποι καλλιεργημένοι, πραγματικοί πατριώτες και με βαθιά γνώση των καταστάσεων. Έκτοτε, η αντίληψη του για την ελληνική Αριστερά άλλαξε ριζικά.

Η Μεταπολίτευση

Στο πολιτειακό δημοψήφισμα μετά την πτώση της δικτατορίας υποστήριξε την βασιλευομένη δημοκρατία.

Στην πρώτη κυβέρνηση εθνικής ενότητας υπό τον Καραμανλή το 1974, ο Γεώργιος Ράλλης ανέλαβε το Υπουργείο Προεδρίας της Κυβερνήσεως, θέση που διατήρησε και στην πρώτη κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας μέχρι τον Ιούλιο του 1976. Κατόπιν ανέλαβε το Υπουργείο Παιδείας για να εισηγηθεί την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση με την υποχρεωτική εννιάχρονη εκπαίδευση και την καθιέρωση της δημοτικής σε όλες της βαθμίδες της εκπαίδευσης και της Διοίκησης.

Μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου του 1977, ανέλαβε το Υπουργείο Συντονισμού, και στις 10 Μαΐου]του 1978 ανέλαβε το Υπουργείο Εξωτερικών. Ως υπουργός Εξωτερικών, ολοκλήρωσε τις διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ. Υπήρξε δε ο πρώτος Έλληνας υπουργός Εξωτερικών που επισκέφθηκε την Μόσχα μετά την Μεταπολίτευση (Οκτώβριος 1978).

Πρωθυπουργός

Με την άνοδο του Κ. Καραμανλή στην Προεδρία της Δημοκρατίας, ο Γεώργιος Ράλλης ανέλαβε πρωθυπουργός της Ελλάδας (από τις 9 Μαΐου 1980). Την προηγούμενη ημέρα, η κοινοβουλευτική ομάδα της Νέας Δημοκρατίας τον είχε εκλέξει ηγέτη του κόμματος, με δεύτερο τον Ευάγγελο Αβέρωφ-Τοσίτσα.

Η πρωθυπουργία του χαρακτηρίσθηκε από την δική του προσωπική μετριοπάθεια, αλλά και την εισαγωγή ενός ευρωπαϊκού πλουραλιστικού δημοκρατικού ύφους. Ευτύχησε να είναι ο πρωθυπουργός της Ελλάδας που υπέγραψε την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. Όμως, η κόπωση του κόσμου από τις κυβερνήσεις της Δεξιάς, ορισμένες κακές συγκυρίες (δασικές πυρκαγιές στην Αττική, σεισμός της Αθήνας, πολύνεκρο ατύχημα στο Γήπεδο Καραϊσκάκη κ.ά.) και η ισχυρή προσωπικότητα του Ανδρέα Παπανδρέου δημιούργησαν το μεγάλο ρεύμα που έφερε τελικά στην εξουσία το ΠΑΣΟΚ.

Παρά τις επικρίσεις που δέχονταν και μέσα από το κόμμα του, ο Γεώργιος Ράλλης έδειξε ανώτερο ήθος και μετριοπάθεια ακόμα και κατά την έντονη προεκλογική περίοδο του 1981. Σε προεκλογική ομιλία του στο Ηράκλειο, είπε το περίφημο σύνθημα «δεν θέλω ου», ζητώντας μ' αυτόν τον τρόπο από τους οπαδούς του κόμματός του να μην αποδοκιμάζουν τον αντίπαλό του Ανδρέα Παπανδρέου.

Στις 19 Οκτωβρίου, μία ημέρα μετά την εκλογική ήττα του από τον Ανδρέα Παπανδρέου, ο Γεώργιος Ράλλης παραιτήθηκε από πρωθυπουργός μιλώντας για το «πικρό ποτήρι» της ήττας, αλλά και συγχαίροντας τον αντίπαλό του, πράξη τότε πρωτόγνωρη για τα πολιτικά πράγματα της χώρας. Δύο μήνες αργότερα παραιτήθηκε και από την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, για να παραμείνει απλός βουλευτής.

Το τέλος μιας πενηντάχρονης πολιτικής πορείας

Τον Μάιο του 1987, ο Γεώργιος Ράλλης διαφώνησε με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και ανεξαρτητοποιήθηκε από την Νέα Δημοκρατία. Στις εκλογές του 1989 δεν πολιτεύθηκε. Επανήλθε και πάλι στην πολιτική και εκλέχθηκε βουλευτής τον Νοέμβριο του 1989, μετά από πρόσκληση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.

Εκλέχθηκε και πάλι βουλευτής τον Απρίλιο του 1990, αλλά αυτή την φορά στην Κέρκυρα. Στις 29 Μαρτίου του 1993, παραιτήθηκε από βουλευτής και αποσύρθηκε οριστικά από την πολιτική θεωρώντας λανθασμένες τις πολιτικές κινήσεις του πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Μητσοτάκη αλλά και της Αντιπολίτευσης του ΠΑΣΟΚ, που δεν δέχθηκαν συμβιβασμό με μία σύνθετη ονομασία για την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας για λόγους κομματικής σκοπιμότητας.

Ύπήρξε βαθύτατα ευρωπαϊστής και δημοκράτης. Αυτό τού το αναγνώρισαν ακόμα και πολιτικοί του αντίπαλοι όπως ο παλαίμαχος ηγέτης της Αριστεράς Λεωνίδας Κύρκος.

Μέχρι την τελευταία ημέρα της ζωής του, διατήρησε πολιτικό γραφείο επί της οδού Ακαδημίας στην Αθήνα και διέμενε σε διαμέρισμα επί της Κανάρη 4 στο Κολωνάκι. Για την στρατιωτική και πολιτική του δράση, είχε τιμηθεί με πολλές διακρίσεις τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό (Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Γιουγκοσλαβία, Ταϊλάνδη και Αιθιοπία).

Πέθανε από ξαφνική καρδιακή προσβολή, και η κηδεία του έγινε στην Αθήνα στις 16 Μαρτίου 2006 με δημόσια δαπάνη και τιμές εν ενεργεία πρωθυπουργού.

Τέλος, υπογραμμίζεται ο χαρακτηρισμός που έχει αποδοθεί στον Γεώργιο Ράλλη, κυρίως για τον «λεπτό» και ευπρεπή τρόπο άσκησης της πολιτικής του, αυτόν του «άρχοντα» της πολιτικής.

Ήταν σύζυγος της Λένας Ράλλη, το γένος Βούλτσου, με την οποία είχε αποκτήσει δύο κόρες, την Ζαΐρα (συζ. Παπαληγούρα) και την Ιωάννα (συζ. Φαρμακίδου).

Συγγράμματα

Απολογία του Πρωθυπουργού (1946)

Ο Ιωάννης Ράλλης ομιλεί εκ του τάφου (1947)

Δυνατότης αυξήσεως γεωργικού εισοδήματος (1952), υπόμνημα που ενεχείρησε στον Παπάγο και αποτέλεσε την απαρχή της υπουργοποίησής του,

Δύο δρόμοι (1958)

Κομμουνισμός και δημοκρατία (1959)

Η αλήθεια για τους Έλληνες πολιτικούς(1971)

Η τεχνική της βίας (1972)

Άρθρα, λόγοι, συνεντεύξεις (1977, σε δύο τόμους)

Ώρες ευθύνης (1983)

Χωρίς προκατάληψη για το παρόν και το μέλλον (1983)

Γεώργιος Θεοτόκης (1986)

Griechenland und Balkanpolitik (Μόναχο 1988)

Πολιτικές εκμυστηρεύσεις (1990)

Κοιτάζοντας πίσω (1993)

Εις ώτα μη ακουόντων (1995)

Τάδε έφη (1997)

Το ημερολόγιό μου, τον καιρό της δικτατορίας (1997)

Με ήσυχη συνείδηση (2002)

De Siris