Αιμίλιος Βεάκης

Αιμίλιος Βεάκης

Ο Αιμίλιος Βεάκης γεννήθηκε στον Πειραιά στις 13 Δεκεμβρίου 1884 και πέθανε στην Αθήνα στις 29 Ιουνίου 1951, υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους έλληνες ηθοποιούς. Διακρίθηκε στους Βαλκανικούς πολέμους, έλαβε μέρος στην Αντίσταση κατά την Κατοχή ως μέλος του ΕΑΜ αλλά αργότερα δέχτηκε διώξεις λόγω των αριστερών του πεποιθήσεων.

Βιογραφικά Στοιχεία

Εγγονός του λόγιου και θεατρικού συγγραφέα Ιωάννη Βεάκη αλλά ορφανός και από τους δυο γονείς, πέρασε τα παιδικά του χρόνια μαζί με άτεκνους συγγενείς. Παρά τις ενστάσεις των κηδεμόνων του γράφτηκε σε ηλικία 16 ετών (1900) στη «Βασιλική Δραματική Σχολή». Μετά την απότομη διακοπή της δραματικής σχολής του Βασιλικού Θεάτρου εισήχθηκε στη Σχολή Καλών Τεχνών όπου και σπούδασε ζωγραφική. Το 1901 όμως, διέκοψε τις σπουδές του και άρχισε την καριέρα του ως ηθοποιός στο Βόλο με το θίασο της Ε. Νίκα. Από τότε θα περιοδεύσει στις επαρχίες όπου υπάρχει ελληνικό στοιχείο μέχρι την επιστράτευσή του στους Βαλκανικούς πολέμους (1912-1913) κατά την οποία και θα προαχθεί σε λοχία λόγω «ανδραγαθίας».

Επιστρέφοντας από το μέτωπο, ο Βεάκης συνεργάστηκε με τους μεγαλύτερους θιάσους της εποχής (Λεπενιώτη, Καλογερίκου, Κοτοπούλη, Κυβέλη, Οικονόμου) και διακρίθηκε σε όλα τα θεατρικά είδη. Αναδείχθηκε εξαίρετος "καρατερίστας" και διέπρεψε στις κλασικές τραγωδίες και δράματα. Σταθμός στην καριέρα του θεωρήθηκε η ερμηνεία του Οιδίποδα στην ομώνυμη τραγωδία (Οιδίπους τύραννος) σε σκηνοθεσία του Φώτου Πολίτη με την «Εταιρεία Ελληνικού Θεάτρου». Από το 1932 μεσουράνησε στο επανασυσταθέν Βασιλικό Θέατρο ως Εθνικό Θέατρο. Διετέλεσε και ο ίδιος θιασάρχης του, καθώς επίσης και καθηγητής υποκριτικής στην επαγγελματική σχολή του Εθνικού θεάτρου.

Κατά τη διάρκεια της κατοχής συνεργάστηκε με την κυρία Κατερίνα και συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση από τις τάξεις του ΕΑΜ. Μετά τα Δεκεμβριανά, ακολούθησε το ΕΑΜ μαζί με άλλους ηθοποιούς στην υποχώρηση προς τα βουνά όπου και συνέχισαν να δίνουν θεατρικές παραστάσεις. Για αυτήν την πολιτική του τοποθέτηση ο Βεάκης μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας αντιμετώπισε διώξεις που κλόνισαν την υγεία του και έκαμψαν την ιδιοσυγκρασία του. Συνταξιοδοτήθηκε το 1947 και έκανε κάποιες σποραδικές εμφανίσεις μέχρι τις αποχαιρετιστήριες παραστάσεις του στο Εθνικό θέατρο τον Απρίλιο και το Μάιο του 1951. Πέθανε ξεχασμένος και πένης και κηδεύτηκε στο Α΄ Νεκροταφείο.

Οι τιμές μετά θάνατον

Μετά το θάνατό του αναγνωρίστηκε μερικώς η τεράστια προσφορά του στο ελληνικό θέατρο με ορισμένες τιμητικές κινήσεις. Το σύγχρονο θερινό θέατρο -τύπου αρχαίου θεάτρου- "Σκυλίτσειο" στη Καστέλα, στον Πειραιά, που είχε αναγείρει ο δήμαρχος Αριστείδης Σκυλίτσης το 1969, μετονομάσθηκε το 1976 σε "Βεάκειο". Επίσης προτομή του Αιμίλιου Βεάκη αναγέρθηκε στη δεξιά πλευρά της πρόσοψης του Δημοτικού Θεάτρου του Πειραιά ενώ το θεατρικό μουσείο απονέμει σε άνδρες ηθοποιούς από το 1994 και ανά διετία το Έπαθλο «Αιμίλιος Βεάκης» για την ερμηνεία α΄ ανδρικού ρόλου καθώς και το τιμητικό Έπαθλο Βεάκη για τη συνολική προσφορά τους στο θέατρο.

Κινηματογραφικές ερμηνείες

Μαρία Πενταγιώτισσα (1926)

Έρως και κύματα (1927)

Το λιμάνι των δακρύων (1929)

Αστέρω (1929) .... κυρ-Μίλτος

Η φωνή της καρδιάς (1943)

Πρόσωπα λησμονημένα (1946)

Αρραβωνιάσματα (1949)

Οι απάχηδες των Αθηνών (1950) .... Ανδρέας Βερέμης

Συγγραφικό έργο

Δημοσίευσε ποιητικές συλλογές, θεατρικά έργα, αφηγήματα καθώς και μυθιστορήματα όπως

«Πολεμικαί εντυπώσεις», (αφήγημα) 1914

«Τραγούδια της αγάπης και της ταβέρνας», (ποιήματα - συλλογή) 1926

«Δερβενοχώρια», (ποιήματα) 1945

Ταπεινοί και καταφρονεμένοι» (θεατρικό έργο από το μυθιστόρημα τού Ντοστογιέφσκι) Εθνικό Θέατρο,1934

«Ρηνούλα», (θεατρικό έργο - δράμα)

«Συμπληγάδες», (θεατρικό έργο)

«Οι θεατρίνοι», (Μυθιστόρημα) και

«Επτά εκατομμύρια εισόδημα» (θεατρικό έργο - Κωμωδία).

De Siris

Χρήστος Παπακυριακόπουλος

Χρήστος Παπακυριακόπουλος

Ο Χρήστος Παπακυριακόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα, το 1914. Ο πατέρας του ήταν έμπορος υφασμάτων. Φοίτησε στο Βαρβάκειο και έπειτα στη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών του Εθνικού Μετσοβείου Πολυτεχνείου, υπακούοντας αρχικά στην ευχή του πατέρα του να μη δει το γιο του «δασκαλάκο», καθώς έλεγε. Όμως το πάθος του για τα μαθηματικά επεκράτησε και στο τρίτο έτος μετεγράφη στη Φυσικομαθηματική, από όπου πήρε το πτυχίο το 1938. Κατατάχθηκε στον στρατό και όταν κηρύχθηκε ο πόλεμος βρέθηκε στο αλβανικό μέτωπο.

Στα χρόνια της κατοχής έγραψε τη διδακτορική του διατριβή. Με την απελευθέρωση, ανέλαβε βοηθός του καθηγητή Ν. Κριτικού στην παλιά του Σχολή Πολιτικών Μηχανικών. Αλλά οι αριστερές συμπάθειες, σε συνδυασμό με τον ανοίκειο στα ανθρώπινα πράγματα χαρακτήρα του, του έκαναν τη ζωή δύσκολη, με αποτέλεσμα σύντομα να παραιτηθεί. Οι λιγοστοί φίλοι του εκείνων των χρόνων τον θυμούνται ως έναν απόκοσμο νέο, ήδη από τότε αφοσιωμένο στη σκέψη, κλεισμένο ατέλειωτες ώρες στο γραφείο του να μελετά τοπολογία, ενώ στο γραμμόφωνο έπαιζε ο αγαπημένος του Βάγκνερ.

Το κλίμα στην Ελλάδα δεν τον σήκωσε για πολύ -- ούτε η μισαλλοδοξία, μα κυρίως το μεγάλο επιστημονικό κενό. Κατάφερε να φύγει για την Αμερική το 1949, όπου εγκαταστάθηκε από το 1952 οριστικά. Τα πρώτα του χρόνια ήταν αυτοσυντήρητος, ώσπου πήρε τη θέση του ερευνητή, αρχικά στο φημισμένο Ινστιτούτο Προχωρημένων Σπουδών, το επιστημονικό σπίτι μεταξύ άλλων του Αϊνστάιν και του Οπενχάιμερ, κι αργότερα στη Μαθηματική Σχολή του Πρίνστον. Αν και οι ελληνικές υπηρεσίες ασφαλείας τον κατήγγειλαν στις αμερικανικές ως «κομμουνιστή», με τη στήριξη του πανεπιστημίου του αποφεύχθηκε η απέλαση.

Σε όλα του τα χρόνια στην Αμερική, ο Παπακυριακόπουλος (ή «Πάπα», όπως τον αποκαλούσαν στο εξωτερικό) υστέρησε με δική του απόφαση στην ακαδημαϊκή εξέλιξη, με αντάλλαγμα την ελευθερία του. Έτσι, παρά το τεράστιο κύρος που απέκτησε δεν είχε ποτέ τον τίτλο του καθηγητή, καθώς δεν ήθελε επ’ ουδενί λόγω να αναλάβει διδακτικά καθήκοντα. Αν και ήταν πάντα ευγενέστατος, δεν έκανε ποτέ φιλίες ή παρέες, ούτε καν με τους ομοτέχνους τους, τίποτε που θα του έκλεβε πολύτιμο χρόνο από το ερευνητικό του έργο. Μάλιστα, λένε ότι ακόμη κι όταν πήγαινε για τον καφέ του στο σαλόνι των καθηγητών, επέλεγε μιαν απόμερη γωνιά και φρόντιζε με τον τρόπο του να αποθαρρύνει τις κουβέντες. Τόσο ξένος στάθηκε σε κάθε όψη της ζωής, έξω από την πολυαγαπημένη του έρευνα, που τα εικοσιπέντε του χρόνια στην Αμερική τα έζησε στο ίδιο μικρό δωμάτιο ξενοδοχείου όπου κατέλυσε φτάνοντας, με όλα κι όλα τα εγκόσμια υπάρχοντα του σε μια βαλίτσα!

Το επιστημονικό έργο

Τα πρώτα επιστημονικά βήματα

Ο Παπακυριακόπουλος, από φοιτητής ακόμη, στράφηκε στην τοπολογία των αποκαλουμένων «τρισδιάτατων πολλαπλοτήτων» (3-manifolds) σχημάτων που παρά την ονομασία τους είναι ουσιαστικά τετραδιάστατα, έχοντας τρεις διαστάσεις μόνο «τοπικά». Καθώς η απλή αντίληψη δεν αντιλαμβάνεται τις ανώτερες διαστάσεις, είναι σχεδόν αδύνατο να συλλάβει ο μη-μαθηματικός και τον ορισμό ακόμη αυτών των εννοιών. Ίσως όμως η εννοήση του μαθηματικού όρου της «τοπικότητας» να δώσει μια γεύση της φύσης των «τρισδιάστατων πολλαπλοτήτων»: η περιφέρεια ενός κύκλου, για παράδειγμα, ορίζεται ως «μονοδιάστατη πολλαπλότητα» αφού κάθε κομματάκι της μπορεί, αν κοπεί, να τεντωθεί σε μια ευθεία γραμμή, και κατ' αυτή την έννοια τη λέμε «τοπικά» μονοδιάστατη, ενώ ολόκληρος ο κύκλος θέλει δυο διαστάσεις για να αναπτυχθεί. Αντίστοιχα, η επιφάνεια μιας σφαίρας, που βρίσκεται στις τρεις διαστάσεις, είναι «τοπικά» δισδιάστατη, καθώς κάθε της κομμάτι - αλλά όχι ολόκληρη - μπορεί να τεντωθεί σε μια δισδιάστατη επιφάνεια. Με την ίδια έννοια και οι τρισδιάστατες πολλαπλότητες είναι σχηματά «τοπικά» τρισδιάστατα, που όμως πιο ενδιαφέρουσες περιπτώσεις τους απαιτούν χώρο περισσότερων διαστάσεων για να ζήσουν. Ίσως ν' απορεί ο μη-ειδικός για τη σημασία εννοιών τόσο αφηρημένων. Όμως, πέρα από το καθαρά θεωρητικό τους ενδιαφέρον, οι «τρισδιάστατες πολλαπλότητες» είναι καίριες και στην εννόηση της φύσης, καθώς περιγράφουν τον ίδιο τον χώρο μας, όπως μας τον έμαθε η θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν.

Ο «Πάπα» και η υπόθεση του Πουανκαρέ

Το 1904 ο Πουανκαρέ πρωτόγραψε για την η Υπόθεση του (που λέει, μέσες άκρες, ότι η «τρισδιάστατη σφαίρα» είναι η μόνη ενδιαφέρουσα απλή πολλαπλότητα σε αυτή τη διάσταση) και αναγνωρίστηκε ως το κεντρικό πρόβλημα του κλάδου, αυτό που η λύση του θα οδηγούσε στην ταξινόμηση όλων των τρισδιάστατων πολλαπλοτήτων. Αλλά η δυσκολία της ήταν τέτοια που ούτε ο ίδιος ο Πουανκαρέ, πατέρας του κλάδου και μέγιστος μαθηματικός της εποχής του, δεν μπόρεσε να την αποδείξει. Έτσι, οι επίγονοι του άφησαν την Υπόθεση στην άκρη μέχρι να χτίσουν ένα κορμό γνώσης που θα επέτρεπε τη λύση της.

Ένα σημαντικό βήμα έγινε το 1910, όταν ο Γερμανός Μαξ Ντεν απέδειξε το Λήμμα του, στο οποίο βασίστηκε όλη η επόμενη πρόοδος της τοπολογίας. Αλλά στα 1929 ήρθε η καταστροφή: ο Κέσνερ, πατριώτης του Ντεν, ανακάλυψε ένα αξεπέραστο σφάλμα στην απόδειξη του Ντεν, που ουσιαστικά ακύρωνε το Λήμμα, καθώς και τα όσα έκτοτε είχαν βασιστεί σ' αυτό. Έτσι, όταν ο Παπακυριακόπουλος πρωτομπήκε, φοιτητής ακόμη, στο μαγικό βασίλειο των «τρισδιάστατων πολλαπλοτήτων», οι προσπάθειες των τοπολόγων ήταν όλες συγκεντρωμένες στην εύρεση της απόδειξης του Λήμματος.

Το μεγάλο έργο του «Πάπα» ήταν τρία σπουδαιότατα θεωρήματα που άνοιξαν τον δρόμο στην κατανόηση του χώρου στον οποίο ζούμε: το Λήμμα του Ντεν, που κατόρθωσε να αποδείξει πραγματικά, το Θεώρημα του Βρόχου και το Θεώρημα της Σφαίρας. Με τη δημοσίευσή τους, στα τέλη της δεκαετίας του 1950, λύθηκαν οριστικά τα προβλήματα που κυριαρχούσαν στην τοπολογία σχεδόν πενήντα χρόνια. Η φήμη του «Πάπα» απλώθηκε στον κύκλο των ελαχίστων που μπορούσαν να καταλάβουν τις ιδέες του και το 1964 ήρθε η μέγιστη αναγνώριση με την απονομή σ' αυτόν του Βραβείου Βέμπλεν, της ύψιστης διεθνούς διάκρισης για ανακαλύψεις στη Γεωμετρία.

Τώρα, οι τοπολόγοι ήταν έτοιμοι πια ν’ αντιμετωπίσουν κατά μέτωπο την Υπόθεση του Πουανκαρέ. Κι ο ίδιος ο «Πάπα» αφιέρωσε στο έργο ψυχή τε και σώματι. Δεν πέτυχε τον ανώτερο στόχο. Τον πρόλαβε ο θάνατος, από καρκίνο στα 62 του χρόνια, το 1976. Την Υπόθεση του Πουανκαρέ έμελλε να την αποδείξει τελικά άλλος, ο Ρώσος μαθηματικός Γκριγκόρι Πέρελμαν. Όμως ο Χρήστος Παπακυριακόπουλος άνοιξε τον δρόμο – και αυτό επισημαίνεται στις αναδρομές στην ιστορία του προβλήματος που δημοσιεύονται στα ειδικά διεθνή περιοδικά με την αφορμή της λύσης, αποδίδοντάς του τον ρόλο του στυλοβάτη και πρωτοπόρου.

De Siris

28 Ιουνίου Σαν Σήμερα

28 Ιουνίου Σαν Σήμερα

28 Ιουνίου 2007 - Μεγάλη καταστροφή στην Πάρνηθα. Οι φωτιές καίνε χιλιάδες στρέμματα δασικής έκτασης.

Γεγονότα

1849 - Η εργατική Πρωτομαγιά γίνεται επίσημη γιορτή στις ΗΠΑ.

1859 - Διεξάγονται στο Νιούκαστλ της Αγγλίας τα πρώτα καλλιστεία σκύλων.

1914 - Ο Αρχιδούκας της Αυστρίας Φραγκίσκος Φερδινάνδος δολοφονείται στο Σεράγεβο από το Σέρβο φοιτητή Γκαβρίλο Πρίντσιπ. Η ενέργεια αυτή έγινε η αφορμή για την έναρξη του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου.

1919 - Υπογράφεται η Συνθήκη των Βερσαλλιών.

1920 - Η Προύσα είναι υπό κατάληψη από τις ελληνικές δυνάμεις. Γενική κινητοποίηση διατάσει ο Κεμάλ.

1925 - Ισόπαλο με το χορταστικό 3-3 λήγει το πρώτο ντέρμπι Παναθηναϊκού - Ολυμπιακού στη Λεωφόρο

1946 - Τα Δωδεκάνησα αποδίδονται στην Ελλάδα.

1959 - Τέσσερις σχεδόν μήνες μετά το πρώτο του δελτίο (1/3/1959), το ΠΡΟΠΟ περιλαμβάνει στον 17ο διαγωνισμό του για πρώτη φορά και 13ο αγώνα.

1964 - Δημιουργείται η Οργάνωση Αφροαμερικάνικης Ενότητας από τον Μάλκομ Χ.

1967 - Το Ισραήλ προσαρτά την ανατολική Ιερουσαλήμ.

1970 - Ο Άρης Θεσσαλονίκης κατακτά το μοναδικό Κύπελλο Ελλάδας στην ιστορία του, νικώντας στον τελικό του Καυτατζογλείου τον ΠΑΟΚ με 1-0

1977 - Η Ελληνική Βουλή με 193 ψήφους υπέρ και με απουσία των βουλευτών του ΠΑΣΟΚ και του ΚΚΕ επικυρώνει τη συμφωνία ένταξης της Ελλάδας στην ΕΟΚ.

1980 - Πρώτη πτήση αεροπλάνου που κινείται με ηλιακή ενέργεια, πρόκειται για το αεροσκάφος "Γκοσάμερ Πέγκουιν" με χειριστή τον Μακ-Γκρήντυ.

1991 - Ξεκινούν οι 11οι Μεσογειακοί Αγώνες στην Ελλάδα σε 6 πόλεις. Λαμβάνουν μέρος 3.500 αθλητές σε 23 αθλήματα.

1992 - Η κυβέρνηση της Δημοκρατίας των Σκοπίων απορρίπτει τον όρο, που ζήτησε η Ελλάδα και έθεσε η ΕΟΚ, να αλλάξει το όνομά της ώστε να αναγνωριστεί από την Κοινότητα.

1995 - Στη Βοσνία, επίθεση με ρουκέτες δέχεται το Σεράγεβο, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή του πέντε άτομα και να τραυματισθούν 38.

2007 - Μεγάλη καταστροφή στην Πάρνηθα. Οι φωτιές καίνε χιλιάδες στρέμματα δασικής έκτασης.

Γεννήσεις

1577 - Πίτερ Πολ Ρούμπενς, Βέλγος ζωγράφος

1712 - Ζαν Ζακ Ρουσό, Ελβετός πολιτικός φιλόσοφος και συγγραφέας

1867 - Λουίτζι Πιραντέλο, Ιταλός λογοτέχνης και νομπελίστας

1873 - Αλέξις Καρέλ, Γάλλος γιατρός, βιολόγος και νομπελίστας

1906 - Μαρία Γκέπερτ Μάγιερ, Γερμανίδα φυσικός, η μόνη γυναίκα που έχει πάρει βραβείο Νόμπελ Φυσικής εκτός από τη Μαρία Κιουρί

1912 - Αμαλία Φλέμιγκ, σύζυγος και επιστημονική συνεργάτιδα του μεγάλου βρετανού επιστήμονα Αλεξάντερ Φλέμιγκ που ανακάλυψε την πενικιλίνη.

1926 - Μελ Μπρουκς, Αμερικανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός

1927 - Φρανκ Σέργουντ Ρόουλαντ, Αμερικανός χημικός και νομπελίστας

1940 - Μοχάμεντ Γιουνούς, τραπεζίτης, οικονομολόγος και νομπελίστας από το Μπαγκλαντές

1943 - Κλάους φον Κλίτσινγκ, Γερμανός φυσικός και νομπελίστας

1966 - Τζον Κιούζακ, Αμερικανός ηθοποιός

Θάνατοι

548 - Θεοδώρα, αυτοκράτειρα του Βυζαντίου

1385 - Ανδρόνικος Δ' Παλαιολόγος, αυτοκράτορας του Βυζαντίου

1598.- Αβραάμ Ορτέλιους, Βέλγος χαρτογράφος και γεωγράφος, που θεωρείται δημιουργός του σύγχρονου άτλαντα.

1892 - Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής, Έλληνας λογοτέχνης, λόγιος και διπλωμάτης

1975 -Κωνσταντίνος Δοξιάδης, πολεοδόμος.

1979 - Φιλίπ Κουστό, Γάλλος ωκεανογράφος

1985 - Λάμπρος Κωνσταντάρας, Έλληνας ηθοποιός

1993 – Βασίλης Σούκας, Έλληνας μουσικός.

2003 - Μήτσος Ευθυμιάδης, θεατρικός συγγραφέας

2009 - Μάνθος Αθηναίος, καραγκιοζοπαίκτης.

Συναξαριστής

Εύρεσις των ιερών λειψάνων των αγίων και θαυματουργών Αναργύρων Κύρου και Ιωάννου (412).

Μαρτύρων Δονάγου επισκόπου Λιβύης, Μακεδονίου, Παππίου και Μωυσέως του αναχωρητού.

Των εν Σκυθοπόλει αγίων 70 Μαρτύρων.

Οσίων Παύλου του ιατρού,

Σεργίου δικαίου, του «Μαγίστρου», ηγουμένου της μονής Νικητιάτου. Ο άγιος και δίκαιος Σέργιος καταγόταν από την κωμόπολη Νικήτια της Αμάστρισου, του Εύξεινου Πόντου. Η οικογένεια του ήταν αριστοκρατικής καταγωγής και συνδεόταν με συγγενικούς δεσμούς με εκείνη της αυτοκράτειρας Θεοδώρας, συζύγου του αυτοκράτορα Θεόφιλου. Έκανε λαμπρές σπουδές και γρήγορα έφθασε σε υψηλά στρατιωτικά και πολιτικά αξιώματα. Αν και ο Θεόφιλος ήταν θερμός υποστηρικτής των εικονομάχων, ο Σέργιος παρέμεινε πιστός στην ορθόδοξη πίστη και κατέβαλε μεγάλες προσπάθειες για την αναστύλωση των Ιερών Εικόνων. Αναδείχθηκε δε και προστάτης πολλών υπερασπιστών των αγίων εικόνων, κατά τον διωγμό. Μετά δε το θάνατο του Θεόφιλου, συνετέλεσε τα μέγιστα και εξάντλησε όλη την επιρροή του για να ενισχυθεί η γνώμη της Θεοδώρας για τη σύγκληση Οικουμενικης Συνόδου, για την αναστύλωση των Εικόνων. Εκοιμήθη ειρηνικά στην Κρήτη και ετάφη στη μονή του Μαγίστρου. Αργότερα τα άγια λείψανά του μετακομίσθηκαν με μεγάλες τιμές και ετάφησαν στη Μονή της Υπεραγίας Θεοτόκου την οποία έκτισε ο ίδιος στον κόλπο της Νικομήδειας, η οποία λεγόταν του Νικητιανου επειδή ο κτήτοράς της καταγόταν από την κωμόπολη Νικήτια.

Συμεώνος. Ουλκιανού, Γερμανού και Σεργίου των Ρώσων.

Εορτολόγιο

Γερμανός, Ανάργυρος, Ανάργυρη, Αναργυρούλα

De Siris

Ανδρόνικος Δ' Παλαιολόγος

Ανδρόνικος Δ' Παλαιολόγος

Ο Ανδρόνικος Δ’ Παλαιολόγος ήταν αυτοκράτορας του Βυζαντίου για τρία χρόνια, αφού είχε πάρει την εξουσία πραξικοπηματικά από τον πατέρα του Ιωάννη Ε’ Παλαιολόγο. Γεννήθηκε στις 2 Απριλίου 1348 και πέθανε στις 28 Ιουνίου 1385.

Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Ανδρόνικος Δ' Παλαιολόγος κάθισε στο θρόνο από το 1376, μετά από επιτυχημένο πραξικόπημα, μέχρι το 1379, παρεμβάλλοντας τη βασιλεία του σε αυτή του πατέρα του, Ιωάννη Ε' Παλαιολόγου. Ο Ανδρόνικος είχε επιχειρήσει και παλαιότερα να εκμεταλλευτεί την απουσία του πατέρα του σε διπλωματική περιοδεία στο εξωτερικό μέχρι το 1369, για να κάνει πραξικόπημα.

Η τελική του προσπάθεια το 1373 απέτυχε, πέτυχε όμως το 1376.

Ο Ανδρόνικος συνέλαβε και φυλάκισε τον Ιωάννη και τον αδελφό του Μανουήλ. Το 1379 τους απελευθέρωσαν οι Τούρκοι και οι Βενετοί, σταθερά εχθροί του Ανδρόνικου, λόγω της φιλικής προς τους Γενουάτες πολιτικής του. Στον Ανδρόνικο δόθηκε τελικά μια περιοχή στη Σηλυμβρία, καθώς και δικαίωμα διαδοχής στο βυζαντινό θρόνο από το γιο του Ιωάννη.

De Siris

Θεοδώρα

Θεοδώρα

Η αυτοκράτειρα Θεοδώρα γεννήθηκε γύρω στο 500 και πέθανε στις 28 Ιουνίου 548, ήταν η σύζυγος του αυτοκράτορα Ιουστινιανού.

Γεννήθηκε στην Αμμόχωστο. Αν και προερχόταν από τα κατώτατα στρώματα της βυζαντινής κοινωνίας, ανέβηκε στο ψηλότερο σκαλοπάτι της εξουσίας και άσκησε ισχυρή επιρροή στον Ιουστινιανό.

Για τα πρώτα χρόνια της ζωής της οι πληροφορίες προέρχονται από τα «Ανέκδοτα» ή «Απόκρυφη Ιστορία» του Προκόπιου, έργο ίσως όχι πολύ μακριά από την πραγματικότητα αν και γεμάτο εμπάθεια και σκανδαλιστικές υπερβολές. Πατέρας της ήταν ο Ακάκιος, αρκοτρόφος (θηριοφύλακας) των Πρασίνων στον ιππόδρομο. Πεθαίνοντας άφησε τρεις κόρες, την Κομιτώ, τη Θεοδώρα και την Αναστασία. Όταν οι Πράσινοι έδωσαν τη θέση του Ακάκιου σε κάποιον άλλον, τις περιμάζεψαν οι Βένετοι, γοητευμένοι από την ικεσία των κοριτσιών που καθοδηγούσε επιδέξια η μητέρα τους, Έτσι η Θεοδώρα από πολύ μικρή συμμετείχε σε κωμικές παραστάσεις χαμηλού επιπέδου και σύμφωνα με τα λεγόμενα του Προκόπιου ήταν εταίρα. Αργότερα γνώρισε τον Εκηβόλο (ή Εκηβόλιο), ανώτερο κρατικό υπάλληλο από την Τύρο, και όταν αυτός διορίστηκε διοικητής Πενταπόλεως τον ακολούθησε στην Κυρηναϊκή.

Διωγμένη από τον εραστή της βρέθηκε στην Αλεξάνδρεια και από εκεί επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη, όπου εγκατέλειψε την παλιά της ζωή. Τότε τη γνώρισε ο Ιουστινιανός και την ερωτεύτηκε. Την ανύψωσε στο αξίωμα της πατρικίας, δεν μπορούσε όμως να την παντρευτεί εξαιτίας της σφοδρής αντίδρασης που προέβαλλε η αυτοκράτειρα Ευφημία. Μόνο μετά το θάνατό της μπόρεσε να πείσει το θείο του, τον αυτοκράτορα Ιουστίνο, να καταργήσει τον παλαιό νόμο που απαγόρευε το γάμο συγκλητικού με ηθοποιό. Όταν ο Ιουστινιανός έγινε αυτοκράτορας την συμβουλευόταν συχνά και όλοι οι αξιωματούχοι του κράτους όφειλαν να δίνουν όρκο πίστεως τόσο στον ίδιο όσο και στη σύζυγό του. Η επιρροή της αυτή επίσης κατακρίθηκε έντονα από τον Προκόπιο.

Η Θεοδώρα στάθηκε πολύτιμη σύντροφος στο πλευρό του Ιουστινιανού. Με την αποφασιστική στάση της τον εμψύχωσε στα γεγονότα της Στάσης του Νίκα και τον απέτρεψε από την ιδέα να εγκαταλείψει την Κωνσταντινούπολη. Ήταν πάντα αφοσιωμένη στους φίλους της, όπως ο στρατηγός Ναρσής, δεν συγχωρούσε όμως όσους θεωρούσε απειλή για την επιρροή της. Θύμα της ήταν ο Ιωάννης Καππαδόκης, ο οποίος παρά τις ικανότητές του και τις υπηρεσίες που είχε προσφέρει στο αυτοκρατορικό ταμείο έχασε το 541 τη θέση του. Σ' αυτήν αποδίδονται διατάξεις της νομοθεσίας του Ιουστινιανού υπέρ των γυναικών, όπως αυτή που απαγόρευε την πώληση προικώων ακινήτων. Στη Θεοδώρα επίσης αποδίδεται η ίδρυση ενός οίκου για πρώην εταίρες.

Λιγότερο αποτελεσματική υπήρξε η παρέμβασή της στα εκκλησιαστικά πράγματα.

Η Θεοδώρα κατά το διάστημα της παραμονής της στην Αλεξάνδρεια ήρθε σε επαφή με μονοφυσιτικούς κύκλους και περιέβαλλε με την προστασία της ηγετικές μορφές του μονοφυσιτισμού όπως ο Σεβήρος Αντιοχείας και ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεοδόσιος. Όταν ο τελευταίος καθαιρέθηκε από το θρόνο του, η Θεοδώρα τον φιλοξένησε στην πρωτεύουσα σε κάποιο από τα παλάτια της και του επέτρεψε να χειροτονήσει μονοφυσίτες επισκόπους οι οποίοι στάλθηκαν στην Ανατολή. Ένας απ’ αυτούς, ο Ιάκωβος Βαραδαίος, περιπλανήθηκε στις ανατολικές επαρχίες και θεωρείται ιδρυτής της Συριακής Ορθόδοξης Εκκλησίας (Ιακωβιτική Εκκλησία).

Η Θεοδώρα πέθανε το 548 μ.Χ και τάφηκε στην εκκλησία των Αγίων Αποστόλων. Το μονόγραμμά της είναι χαραγμένο στα κιονόκρανα της Αγίας Σοφίας και η μορφή της μαζί με του Ιουστινιανού έχει αποτυπωθεί στο λαμπρό ψηφιδωτό του Αγίου Βιταλίου της Ραβέννας.

De Siris

Μήτσος Ευθυμιάδης

Μήτσος Ευθυμιάδης

Ο Μήτσος Ευθυμιάδης γεννήθηκε στην Αθήνα στις 28 Δεκεμβρίου 1945 και πέθανε στις 28 Ιουνίου 2003.  Ήταν θεατρικός συγγραφέας.

Σπούδασε νομικά στη Θεσσαλονίκη. Η πρώτη του εμφάνιση στον χώρο της τέχνης ήταν ένας θρίαμβος. Ο Κάρολος Κουν ανέβασε το 1975 στο υπόγειο του Ορφέα το θεατρικό του έργο «Προστάτες». Εποχή μεταπολίτευσης, το θέατρο και η κοινωνία μπορούσαν πια μέσα σε ελευθερία να εκφραστούν, να αναρωτηθούν πάνω σε εθνικά και ιστορικά προβλήματα, να πειραματιστούν πάνω σε ένα γνήσιο λαϊκό πολιτικό θέατρο. Οπως ήταν και οι «Προστάτες» του Ευθυμιάδη, ένα σπονδυλωτό θέαμα πάνω στην ξενοκρατία και τις ρίζες της στην ελληνική ιστορία, γεμάτο μουσική και τραγούδια του Χρήστου Λεοντή.

Ηταν φανερό ότι ο Μήτσος Ευθυμιάδης το είχε γράψει με έγνοια για την επαφή του με το πλατύ κοινό και με γνώση των κωδίκων των λαϊκών θεαμάτων (από τον μπερντέ του Καραγκιόζη μέχρι τα πανηγύρια).

Μετά τους «Προστάτες», ακολούθησαν δύο ακόμα εξίσου σημαντικά έργα: «Ο Φώντας», που ανέβηκε στη «Στοά» του Θανάση Παπαγεωργίου (1977-78), και ο «Φονιάς», που βρήκε φιλόξενη στέγη στη «Θεατρική Σκηνή» του Αντώνη Αντωνίου (1981-83). Επρεπε, όμως, να περάσουν σχεδόν δεκαπέντε χρόνια σιωπής για να ξαναδεί το φως της σκηνής ένα ακόμα θεατρικό έργο του Μήτσου Ευθυμιάδη. Ηταν και το τελευταίο του: το «Πέρα από τη νύχτα», που σκηνοθέτησε ο Γιάννης Καλατζόπουλος το 1997 στο θέατρο «Πολύτεχνο».

Στα ενδιάμεσα ο Μήτσος Ευθυμιάδης είχε δοκιμάσει τις δυνάμεις του στη σκηνοθεσία ανεβάζοντας στο θέατρο «Πολυθέαμα» των Ιωαννίνων τους «Εμιγκρέδες» του Μρόζεκ και τα «Περιμένοντας τον Γκοντό» και «Τέλος του παιχνιδιού» του Μπέκετ, είχε μεταφράσει Αριστοφάνη («Ιππείς») και Αισχύλο («Προμηθέας Δεσμώτης», είχε γράψει και ένα μυθιστόρημα («Μοιραία σχέση»), εκδόσεις Νέα Σύνορα).

Ακόμα και με την επιθέωρηση είχε φλερτάρει συμμετέχοντας με κείμενά του στο επιθεωρησιακό θέαμα «Ελλην εξασθενής», που παρουσιάστηκε στο «Δελφινάριο» το 1997 και το συνυπέγραφαν οι Γιώργος Σκούρτης και Λάκης Μιχαηλίδης.

Πέθανε στις 28 Ιουνίου 2003.

De Siris

Βασίλης Σούκας

Βασίλης Σούκας

Ο Βασίλης Σούκας γεννήθηκε στο Κομπότι της Άρτας στις 25 Μαρτίου του 1931. Μέλος της παλιάς οικογένειας των 'Σουκαίων' ή 'Σαγάνηδων'. Ο πατέρας του Αναστάσης (γεννήθηκε περίπου το 1900) έπαιζε κλαρίνο. Ο παππούς του Θόδωρος (γεννήθηκε περίπου το 1850) έπαιζε βιολί. Ο προπάππους του Αναστάσης (γεννήθηκε περίπου το 1800) έπαιζε κλαρίνο. Σε ηλικία πέντε χρονών μαθαίνει τα απαραίτητα στο λαούτο από τον φημισμένο τότε λαουτιέρη Γεράσιμο Λάλο και ακολουθεί την οικογενειακή κομπανία.

Στα δώδεκα του παίζει κιθάρα, σαντούρι και τσέμπαλο, με δάσκαλο τον θείο του Φώτη. Αρχίζει παράλληλα να μαθαίνει κλαρίνο με τον Θανάση Νάτσικα. Στα είκοσι του χρόνια αποφασίζει να αφιερωθεί στο κλαρίνο και έχοντας πια κλείσει τα είκοσι οκτώ έρχεται στην Αθήνα. Εγκατεστημένος στην Αθήνα πλέον συμμετέχει σε δισκογραφία δημοτικής και λαϊκής μουσικής, εμφανίζεται σε δημοτικά κέντρα διασκέδασης και κάνει εκπομπές για το ραδιόφωνο και την τηλεόραση.

Το 1986 ηχογραφεί στο "Σείριο" με τον Μάνο Χατζηδάκη και τον Ross Daly. Το 1987 συμμετέχει στο Φεστιβάλ Πάτρας, ως βασικός ερμηνευτής στο έργο του Κυριάκου Σφέτσα "Λυρική Σουίτα για Μικρό Σύνολο". Το 1988 στο Φεστιβάλ Ηρακλείου είναι βασικός ερμηνευτής με την συμφωνική ορχήστρα "Alea" του Πανεπιστημίου της Βοστόνης (Διεύθυνση: Θόδωρος Αντωνίου) στο έργο του Κυριάκου Σφέτσα " Διπλοχρωμία".

Το 1991 συμμετέχει στον κύκλο εκδηλώσεων του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών 'Μουσικό Αναλόγιο'. Παίζει με τους David Lynch (σαξόφωνo) και Νίκο Τουλιάτο (κρουστά). Το 1993 και συμμετέχει και πάλι στο 'Μουσικό Αναλόγιο' με τους Ross Daly και Μιχάλη Σταυρακάκη. Αυτή έμελλε να είναι και η τελευταία του συναυλία.

Ο Βασίλης Σούκας πέθανε στις 28 Ιουνίου 1993 στο σπίτι του στο Μαραθώνα. Από τα τρία παιδιά του (Γιάννης, Τάσος και Ευσταθία) τα δύο αγόρια σπούδασαν μουσική.

De Siris

27 Ιουνίου Σαν Σήμερα

27 Ιουνίου Σαν Σήμερα

27 Ιουνίου 1921 - Αρχίζει η προέλαση του ελληνικού στρατού προς την Άγκυρα.

Γεγονότα

1302 - Ήττα του στρατηγού Μουζάλωνα από τις κατά πολύ υπέρτερες δυνάμεις του Οθωμανού Οσμάν στη μάχη του Βαφέα, κοντά στη Νικομήδεια. Η ήττα αυτή των Βυζαντινών έχει ως συνέπεια την κατάληψη της υπόλοιπης Μικράς Ασίας από τους Τούρκους.

1693 - Το πρώτο γυναικείο περιοδικό εκδίδεται στο Λονδίνο με τίτλο «Ladies Mercury».

1709 - Ο Πέτρος ο Μέγας νικά τον Κάρολο ΙΒ΄ της Σουηδίας στην Μάχη της Πολτάβα.

1759 - Στον Καναδά, οι Βρετανοί υπό τον Τζον Γουλφ αρχίζουν την πολιορκία του Κεμπέκ.

1844 - Ο Τζόζεφ Σμιθ, ιδρυτής της Εκκλησίας των Μορμόνων, λυντσαρίστηκε μέχρι θανάτου σε φυλακή της Καρθαγένης στο Ιλινόις.

1913 - Ναυτική μοίρα με επικεφαλής τον ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη ελλιμενίζεται στην Καβάλα, απελευθερώνοντας την πόλη από τη βουλγαρική κατοχή.

1913 - To Σιδηρόκαστρο Σερρών ανακαταλαμβάνεται από τον ελληνικό στρατό και απελευθερώνεται, επίσης, από τη βουλγαρική κατοχή.

1917 - Η Ελλάδα κηρύσσει τον πόλεμο εναντίον των Κεντρικών Αυτοκρατοριών, της Τουρκίας και της Βουλγαρίας (Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος).

1921 - Αρχίζει η προέλαση του ελληνικού στρατού προς την Άγκυρα.

1929 - Ιδρύεται η Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδας.

1941 - Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: Τα γερμανικά στρατεύματα καταλαμβάνουν το Μπιάλιστοκ.

1954 - Ανακοινώνεται η έναρξη λειτουργίας του πρώτου σταθμού πυρηνικής ενέργειας στο κόσμο, στην ΕΣΣΔ.

1965 - Αρχίζουν οι πρώτες επιθετικές επιχειρήσεις του αμερικανικού στρατού στο Βιετνάμ.

1967 - Το πρώτο ATM εγκαθίσταται σε τραπεζικό υποκατάστημα στο Ένφιλντ του Λονδίνου.

1977 - Η Γαλλία παραχωρεί ανεξαρτησία στο Τζιμπουτί

1995 - Ο Χαμάντ μπιν Χαλίφα, Πρίγκιπας Διάδοχος του Θρόνου του Κατάρ, ανατρέπει τον πατέρα του με αναίμακτο πραξικόπημα.

Γεννήσεις

1350 - Μανουήλ Β' Παλαιολόγος, αυτοκράτορας του Βυζαντίου

1462 - Λουδοβίκος ΙΒ', βασιλιάς της Γαλλίας

1850 - Λευκάδιος Χερν, συγγραφέας

1869 - Έμα Γκόλντμαν, Λιθουανή φεμινίστρια, αναρχική και συγγραφέας

1869 - Χανς Σπίμαν, Γερμανός εμβρυολόγος και νομπελίστας

1931 - Μαρτίνους Βέλτμαν, Ολλανδός φυσικός, βραβείο Νόμπελ 1999

1932 - Άννα Μόφο, Ιταλοαμερικανίδα κολορατούρα σοπράνο.

1941 - Κριστόφ Κισλόφσκι, Πολωνός σκηνοθέτης

1947 - Βασίλης Παπαγεωργόπουλος, έλληνας αθλητής του στίβου και πολιτικός με το κόμμα της ΝΔ

1955 - Ιζαμπέλ Ατζανί, Γαλλίδα ηθοποιός

Θάνατοι

1458 - Αλφόνσο Ε', βασιλιάς της Αραγονίας

1574 - Τζόρτζιο Βαζάρι, Ιταλός ζωγράφος και αρχιτέκτονας.

1678 - Κύριλλος Λούκαρις, πατριάρχης Αλεξανδρείας και Κωνσταντινουπόλεως

1844 - Τζόζεφ Σμιθ, ιδρυτής της Εκκλησίας των Μορμόνων

1951 - Κωνσταντίνος Σισμάνογλου, μεγαλοεπιχειρηματίας από την Κωνσταντινούπολη.

1998 - Κωστής Μοσκώφ. Έλληνας συγγραφέας.

1999 - Γεώργιος Παπαδόπουλος, στρατιωτικός και δικτάτορας της Ελλάδας

2001 - Τζακ Λέμον, Αμερικανός ηθοποιός και σκηνοθέτης

2005 - Γεράσιμος Μηλιαρέσης, διακεκριμένος κιθαρίστας.

2009 - Σπύρος Καλογήρου Έλληνας ηθοποιός

Συναξαριστής

Μαρτύρων Ανεκτού, και Πιερίου πρεσβυτέρου, του ερμηνευτού και Ισιδώρου του αδελφού αυτού.

Οσίων Σαμψών του ξενοδόχου (†530) Ο όσιος Σαμψών, γεννήθηκε στη Ρώμη από πλουσίους αλλά ευσεβείς και ενάρετους γονείς. Ευφυής ως ήτο, σπούδασε φιλολογία, φιλοσοφία και ιατρική. Επιθυμώντας από νεαρή ηλικία να ζήσει κατά το χριστιανικό πρότυπο ζωής, μεταχειρίσθηκε την ιατρική όχι ως επικερδές επάγγελμα αλλά για καθαρά φιλανθρωπικούς και ευεργετικούς σκοπούς. Προσέτρεχε χωρίς διακρίσεις σε οποιονδήποτε είχε την ανάγκη του βοηθώντας τον παρηγορώντας τον και στηρίζοντάς τον στην πίστη. Όταν εκοιμήθησαν οι γονείς του, μοίρασε την μεγάλη περιουσία που κληρονόμησε και πήγε στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί επισκέφθηκε όλα τα μοναστήρια. Εκεί έβρισκε ουσιαστικά καταφύγιο για να ηρεμεί και να μελετά τις Θείες Γραφές. Η φήμη του, η οποία γρήγορα εξαπλώθηκε προσέλκυσε την εύνοια και αυτού του μεγάλου αυτοκράτορα Ιουστινιανού. Συγχρόνως η μεγάλη θεολογική του κατάρτιση και οι άλλες του αρετές, κίνησαν το ενδιαφέρον του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Μηνά, ο οποίος τον χειροτόνησε πρεσβύτερο. Κάποτε ο Ιουστινιανός προσβλήθηκε από βαρεία ασθένεια και ζήτησε τη βοήθεια του αγίου. Ο όσιος προσευχήθηκε θερμά και κατόρθωσε να σώσει τη ζωή του αυτοκράτορα. Εκείνος θέλοντας να τον ευχαριστήσει και να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του στον άγιο, έκτισε ένα νοσοκομείο το οποίο γρήγορα αναδείχθηκε σε μεγάλο φιλανθρωπικό ίδρυμα όπου κατέφευγαν οι άποροι και οι αδύναμοι για να θεραπευθούν για να βρουν παρηγοριά και στήριγμα. Έχοντας επιτελέσει ένα τεράστιο και θεάρεστο έργο, κοιμήθηκε ειρηνικά σε βαθιά γεράματα.

Λουκά του ερημίτου.

Αγίας Μυροφόρου Ιωάννας, της του Χουζά

Εορτολόγιο

Πιερής, Πιέρος, Πιέριος, Πιέρης, Πιερία, Πιέρα, Πιερίων

De Siris

Μανουήλ Β' Παλαιολόγος

Μανουήλ Β' Παλαιολόγος

Ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Μανουήλ Β' Παλαιολόγος βασίλεψε από το 1391 μέχρι το θάνατό του στις 21 Ιουλίου 1425. Γεννήθηκε στις 27 Ιουνίου 1350. Λίγες μέρες πριν πεθάνει έγινε μοναχός και μετονομάστηκε Ματθαίος.

Μετά το θάνατο του πατέρα του Ιωάννη Ε' Παλαιολόγου και δεδομένου του πραξικοπήματος του ανηψιού του, γιου του Ανδρόνικου Δ' (και νομίμου διαδόχου με βάση τη συμφωνία του 1379) Ιωάννη Ζ', ο Μανουήλ ανέλαβε την εξουσία.

Στα πρώτα χρόνια της βασιλείας του, διατήρησε το καθεστώς της υποτέλειας που είχε εγκαινιάσει ο πατέρας του. Έτσι, κλήθηκε να υπηρετήσει στο πλευρό του Βαγιαζήτ σε στρατιωτικές επιχειρήσεις των Τούρκων. Αργότερα όμως, μετά από κάποιες εκρήξεις αστάθειας του Σουλτάνου, αποφάσισε να διακόψει κάθε υπηρεσία στους Τούρκους. Έξαλλος ο Βαγιαζήτ απάντησε με άμεση πολιορκία της Πόλης το 1394, η οποία έμελλε να κρατήσει με κυμαινόμενη ένταση, για πολλά χρόνια.

Την ίδια περίπου εποχή, η Δύση κινητοποίησε στρατεύματα που έφταναν τις 100.000 κατά των Τούρκων. Η ήττα των νέων Σταυροφόρων στη Νικόπολη το 1396, σήμανε και το τέλος των ουσιωδών προσπαθειών της Δύσης. Ο Μανουήλ πάντως, συνέχισε τις διπλωματικές του προσπάθειες, ερχόμενος σε επαφή με το Λουδοβίκο της Γαλλίας, ο οποίος τον προσκάλεσε για επίσημη επίσκεψη. Γρήγορα φρόντισε να συμφιλιωθεί με τον παλαιό του αντίπαλο Ιωάννη Ζ', τον οποίο άφησε στη θέση του στη Βασιλεύουσα, και αφού μετέφερε την οικογένειά του στον ασφαλή περίγυρο του Μυστρά, ξεκίνησε για το Παρίσι το 1399.

Οι τελετές για την υποδοχή του Μανουήλ, ήταν σε πλήρη αντίθεση με τις αντίστοιχες που είχαν γίνει κατά την περιοδεία του πατέρα του το 1370. Ο Ιωάννης Ε' είχε πάει σα ζητιάνος, ενώ ο Μανουήλ ως περήφανος άρχοντας. Tο πέρασμα του Μανουήλ από τις διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις, έχει καταγραφεί από τους Δυτικούς χρονογράφους της εποχής, τους οποίους εντυπωσίασε η ευγενής μορφή, η βαθιά λόγια μόρφωση και οι αυτοκρατορικοί τρόποι του Μανουήλ, ο οποίος «αλλάζοντας άλογα, δεν καταδεχόταν να πατήσει στο χώμα».

Ήταν στα μάτια τους ο Αυτοκράτορας της Ανατολής, ο οποίος αγωνιζόταν «ως στρατιώτης του Χριστού στις επάλξεις των μαχών κατά των απίστων βαρβάρων» (J.J.Norwich). Οι διπλωματικές προσπάθειες του Μανουήλ βρήκαν ανταπόκριση σε λόγια και κάποιες οικονομικές ενισχύσεις, από τη Βενετία, Γαλλία, Αγγλία, Αραγονία και Πορτογαλία. Οι άρχοντες της Δύσης δεν κατόρθωσαν να συμφωνήσουν στην ανάληψη μεγάλης κλίμακας στρατιωτικής πρωτοβουλίας, ίσως και Σταυροφορίας, που ήταν ο μόνος τρόπος να διασωθεί το Βυζάντιο από τους Τούρκους. Η περιοδεία είχε ήδη συμπληρώσει δύο χρόνια, όταν έφτασαν τα νέα της καταστροφής του Βαγιαζήτ από τον Ταμερλάνο και το μαρτυρικό θάνατο του Σουλτάνου το 1401. Μετά από αυτό, ο Μανουήλ επέστρεψε στη Βασιλεύουσα.

Αμέσως, άρχισαν οι έριδες διαδοχής μεταξύ των τεσσάρων γιων του Βαγιαζήτ, που επέτρεψαν στο Βυζάντιο να σταθεί κάπως στα πόδια του. Ο Μανουήλ ακολούθησε στο σημείο αυτό ήπια πολιτική, παρακολουθώντας από μακριά τις εσωτερικές διαμάχες των Τούρκων, προκειμένου να ανασυνταχθεί, με μακροπρόθεσμο στόχο την οργάνωση μεγάλης ευρωπαϊκής εκστρατείας οριστικής εξάλειψης του Τουρκικού κινδύνου. Δεν ήταν δυνατόν όμως να μείνει εντελώς εκτός των εξελίξεων, και έτσι όταν δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς, πρόσφερε υποστήριξη στο Μωάμεθ Α΄, ο οποίος ήταν ο πλέον συνεννοήσιμος από τους επίδοξους διαδόχους. Τα επόμενα χρόνια, ο Μανουήλ εξεστράτευσε στην Ελληνική χερσόνησο για να ενισχύσει τις εκεί κτήσεις της Θεσσαλονίκης και του Μυστρά. Δυστυχώς όμως, την ίδια περίοδο η Δύση βυθίστηκε στις δικές της διαμάχες, με βασικότερη αυτή του παπικού προβλήματος και των αντιπάλων παπών. Δεν ήταν δυνατό να αναμένει κανείς οποιαδήποτε βοήθεια υπό αυτές τις συνθήκες.

Ο γιος του Αυτοκράτορα Ιωάννης Η', συμμετείχε ενεργά και σε ολοένα μεγαλύτερο βαθμό στις υποθέσεις του κράτους, ιδιαίτερα προς το τέλος της ζωής του Μανουήλ, όταν η κατάσταση της υγείας του είχε επιδεινωθεί. Η γνώμη του Ιωάννη ήταν να ακολουθηθεί πιο επιθετική πολιτική εναντίον των Τούρκων. Δυστυχώς, η εσφαλμένη τακτική που εφάρμοσε στο θέμα των διαδόχων του Σουλτανάτου, παρά τις προειδοποιήσεις του πατέρα του, οδήγησε στη νέα πολιορκία της Πόλης από τον Μουράτ Β΄, γιο του Μωάμεθ Α΄, το 1422. Ανυπόμονος καθώς ήταν, ο Μουράτ παραιτήθηκε γρήγορα από την προσπάθειά του, τόσο γιατί βρήκε τα τείχη της Πόλης πολύ ισχυρά για το στρατό του, όσο και γιατί επενέβη ο έμπειρος Μανουήλ και η παραδοσιακή Βυζαντινή διπλωματία.

Ένα εγκεφαλικό επεισόδιο το 1423 σήμανε το ουσιαστικό τέλος της ενεργούς διακυβέρνησης από το Μανουήλ. Πέθανε το 1425, αφού πρώτα εκάρη μοναχός, κατά την υστεροβυζαντινή αυτοκρατορική παράδοση, με το όνομα Ματθαίος. Η μορφή του ξεχωρίζει στο στερέωμα των Βυζαντινών Αυτοκρατόρων τόσο για τις ικανότητές του, διπλωματικές, διοικητικές και στρατιωτικές, όσο και για αυτή καθεαυτή την προσωπικότητά του. Μπορούσε να ηγηθεί των στρατευμάτων του σε μάχη το ίδιο εύκολα, όσο μπορούσε να συζητήσει και να αναλύσει με τους εκλεκτότερους λόγιους της εποχής του τα λεπτότερα θεολογικά ζητήματα. Ο Μανουήλ Β' έδωσε ανάσα επιβίωσης και παράταση ζωής στο Βυζάντιο, χωρίς βέβαια να κατορθώσει να αναστρέψει το αναπόφευκτο της πτώσης, γεγονός που είναι βέβαιο ότι είχε από νωρίς συνειδητοποιήσει.

Άποψη περί Ισλάμ

Τον Σεπτέμβριο του 2006, ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ΄ χρησιμοποίησε σε διάλεξη αυτούσιο τμήμα διαλόγου του Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγου με Πέρση λόγιο[1], η οποία είχε θέμα τα πιστεύω του Ισλάμ και του Χριστιανισμού και ανέφερε: «Δείξε μου τι νέο έφερε ο Μωάμεθ και εκεί θα βρεις μόνον πράγματα διαβολικά και απάνθρωπα, όπως η διαταγή του να διαδοθεί η πίστη που κήρυττε με το σπαθί».

Η φράση αυτή προέρχεται από απόσπασμα που έχει ως εξής:

Δείξε μου τι νέο έφερε ο Μωάμεθ και εκεί θα βρεις μόνον πράγματα διαβολικά και απάνθρωπα, όπως η διαταγή του να διαδοθεί η πίστη που κήρυττε με το σπαθί. Ο Θεός δεν ευχαριστείται με το αίμα – και το να μην πράττεις λογικά είναι αντίθετο με τη φύση του Θεού. Η πίστη γεννιέται από την ψυχή, όχι από το σώμα. Όποιος θα οδηγήσει κάποιον στην πίστη χρειάζεται την ικανότητα να μιλά καλά και να επιχειρηματολογεί κατάλληλα, χωρίς βία και απειλές. Για να πείσει κανείς μια λογική ψυχή, δεν χρειάζεται ισχυρό χέρι, όπλα οποιουδήποτε είδους, ή άλλους τρόπους για να απειλεί κάποιον με θάνατο.

Η αναφορά της φράσης του Μανουήλ Παλαιολόγου προκάλεσε μεγάλες αντιδράσεις στο μουσουλμανικό κόσμο. Διαδηλώσεις, βανδαλισμοί, αλλά και μια δολοφονία ιταλίδας καλόγριας στην Σομαλία φέρεται να αποτέλεσαν απάντηση στην «προσβολή».

De Siris

Κύριλλος Λούκαρις

Κύριλλος Λούκαρις

Ο Κύριλλος Λούκαρις, συχνά και Λούκαρης, γεννήθηκε το 1572 και πέθανε στις 27 Ιουνίου 1637, ήταν Πατριάρχης Αλεξανδρείας (ως Κύριλλος Γ΄) και Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης (ως Κύριλλος Α΄).

Βιογραφία

Γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης το 1572. Οι γονείς του είχαν μεταναστεύσει από την Ήπειρο. Στην αρχή μαθήτευσε κοντά στο Μελέτιο Βλαστό, ύστερα πήγε στη Βενετία, όπου σπούδασε κοντά στο Μάξιμο Μαργούνιο και στον Παύλο Σάρπα, τον φοβερό του Πάπα αντιπάλου. 17 ετών μπήκε στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας στην Ιταλία. Επισκέφτηκε την Γενεύη, Ολλανδία, και Γερμανία και επέστρεψε στην Ελλάδα, όπου μεταβαίνοντας στον θείο του Μελέτιο Πηγά έγινε κληρικός στην Αλεξάνδρεια το 1593 και μετονομάστηκε Κύριλλος. Μέσα σε λίγο διάστημα προήχθη στο αξίωμα του αρχιμανδρίτη. Στάλθηκε κατόπιν δύο φορές στην Πολωνία και τη Ρωσία, όπου εργάστηκε ενάντια στην επιρροή που προσπαθούσε να ασκήσει στις περιοχές αυτές το Βατικανό, χωρίς όμως να μπορέσει να την αποτρέψει.

Το 1601, μετά το θάνατο του θείου του, Πατριάρχη Αλεξανδρείας Μελέτιου Πηγά, τον διαδέχτηκε σε ηλικία 29 ετών. Από τη θέση αυτή καλλιέργησε σχέσεις με τους πρεσβευτές Προτεσταντικών χωρών στην Κωνσταντινούπολη και με τους Αγγλικανούς θεολόγους. Μετέφερε την έδρα του Πατριαρχείου στο Κάιρο και ξεκίνησε αγώνα κατά της Δυτικής Εκκλησίας. Προκαλεί την εχθρότητα του φιλοκαθολικού Οικουμενικού Πατριάρχη Νεόφυτου Β' και εκλέγεται αμέσως μετά τοποτηρητής του Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης. Επιβάλλεται όμως ως Πατριάρχης ο λατινόφρων Τιμόθεος Β' και ο Λούκαρις αποσύρεται στο Άγιο Όρος και από εκεί πηγαίνει στη Βλαχία. Δεν εγκαταλείπει τους αγώνες του εναντίον των Καθολικών. Έτσι στο διάλογό του Ζηλωτής και Φιλαλήθης επιτίθεται εναντίον των Ιησουϊτών, που είχαν αναπτύξει έντονη προπαγάνδα σε βάρος της Ορθόδοξης εκκλησίας.

Στις 4 Νοεμβρίου 1620 εκλέχτηκε Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης. Έκτοτε οι πρεσβείες των καθολικών χωρών τον πολέμησαν με λύσσα. Τον ανεβοκατεβάζουν από το θρόνο κατηγορώντας τον ως καλβινίζοντα για τη φιλική του στάση προς τους διαμαρτυρόμενους και την έκδοση το 1631 της περίφημης Ομολογίας του, μολονότι ο ίδιος πάντα διακήρυσσε ότι ήταν Ορθόδοξος. Τον κατήγγειλαν ότι ετοιμάζει επανάσταση των Ελλήνων και οι Τούρκοι τον έκλεισαν σε κάποιο φρούριο του Βόσπορου και τον στραγγάλισαν στις 27 Ιουνίου 1638. Το πτώμα του ρίχτηκε στη θάλασσα όπου το βρήκαν ψαράδες και το έθαψαν. Οι εχθροί του όμως ξέθαψαν το σώμα του και το ξανάριξαν στη θάλασσα, αλλά βρέθηκε και πάλι.

Πιστεύεται ότι ο Λούκαρις, όταν έγινε πατριάρχης Κωνσταντινούπολης, πήρε μαζί του τον Αλεξανδρινό Κώδικα —έναν από τους σημαντικότερους ελληνικούς Βιβλικούς Κώδικες που σώζονται έως σήμερα— και αργότερα τον έστειλε ως δώρο στον Βασιλιά Ιάκωβο Α' της Αγγλίας. Ο Βασιλιάς Ιάκωβος ήταν εκείνος που έδωσε εντολή να γίνει μια νέα μετάφραση της Βίβλου στην Αγγλική, η οποία ξεκίνησε το 1607 και ολοκληρώθηκε το 1611 και η οποία έγινε γνωστή ως «Μετάφραση Βασιλέως Ιακώβου» King James Version ή Authorized Version). Ο Ιάκωβος πέθανε πριν του παραδοθεί ο Κώδικας κι έτσι τον παρέλαβε ο διάδοχός του Κάρολος Α' το 1627.

Ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος στην Ιστορία του Ελληνικού Έθνους αναφέρει σχετικά με τον Λούκαρι: «Ουδέποτε ίσως το αξίωμα του οικουμενικού πατριάρχη ανεδείχθη λαμπρότερο ή επί Κυρίλλου Α΄ του Λουκάρεως επί δώδεκα περίπου έτη εκ διαλειμμάτων πατριαρχήσαντος».

Κρίσεις

Κάποιοι υποστηρίζουν πως κατέφυγε προς τους Διαμαρτυρόμενους μόνο για να τους έχει σύμμαχους εναντίον των Καθολικών, χωρίς να απομακρυνθεί από την Ορθόδοξη γραμμή. Χαρακτηριστικά είναι όσα ο ίδιος είχε πει στον πρεσβευτή της Γαλλίας ντε Μαρσεβίλ: «... στο ζήτημα των πεποιθήσεών μου δε θα υπακούσω ούτε στο βασιλιά της Γαλλίας ούτε σε κανέναν άλλο στον κόσμο αλλά θα ακολουθήσω αυστηρά τις υπαγορεύσεις της συνειδήσεώς μου». Αντίθετα άλλοι τον θεωρούν ως τον Πατριάρχη που προσπάθησε να μεταρρυθμίσει την Ορθόδοξη Εκκλησία, και μάλιστα η Ελληνική Ευαγγελική Εκκλησία υποστηρίζει

πως είναι η πνευματική συνέχεια του έργου του.

Ο Λούκαρις υπήρξε κορυφαία μορφή του Ελληνισμού. Προσπάθησε με κάθε τρόπο να ανυψώσει το ελληνικό γένος. Στις πράξεις και τις ενέργειές του βλέπουμε την τάση του Ελληνισμού για να έρθει σε επαφή με το δυτικό πολιτισμό. Φρόντισε για την παιδεία του Μητροφάνη Κριτόπουλου και μετέφερε το 1627 στην Κωνσταντινούπολη το τυπογραφείο του Κεφαλλονίτη μοναχού Νικόδημου Μεταξά, για να φωτιστεί το έθνος με ελληνικά έντυπα. Όπως και ο Πηγάς, ο Λούκαρις κήρυττε στη δημοτική. Προλόγισε μάλιστα τη μετάφραση της Καινής Διαθήκης από το Μάξιμο Καλλιπολίτη στη λαϊκή γλώσσα, τονίζοντας τη σημασία της μετάφρασης των Ευαγγελίων.

De Siris

Σπύρος Καλογήρου

Σπύρος Καλογήρου

Ο Σπύρος Καλογήρου ήταν ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου, που ταυτίστηκε με το ρόλο του κακού στη μεγάλη οθόνη. Σήμα κατατεθέν του: η χαρακτηριστική, τρεμάμενη φωνή του και το άγριο παρουσιαστικό του.

Βέρος Αθηναίος, ο Σπύρος Καλογήρου γεννήθηκε στην Κυψέλη στις 3 Νοεμβρίου του 1922. Στα εφηβικά του χρόνια άρχισε να εργάζεται ως φωτογράφος. Με το θέατρο ασχολούνταν ερασιτεχνικά, μέχρι που κάποιος σκηνοθέτης τον παρότρυνε να γραφτεί στη Δραματική Σχολή του Ελληνικού Ωδείου.

Πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο το 1955, με τον θίασο του Ν. Χατζίσκου στον «Ερωτόκριτο» και ακολούθησε ο «Άμλετ». Η θεατρική του σταδιοδρομία άρχισε ουσιαστικά να διαμορφώνεται με την ένταξή του στο «Θέατρο Τέχνης» του Καρόλου Κουν, το 1960, με το οποίο έπαιξε σε ιστορικές παραστάσεις (π.χ. «Όρνιθες», «Πέρσες») σε Ελλάδα και εξωτερικό. Συνεργάστηκε με τους θιάσους των Λαιμού, Ροντήρη, Μινωτή, Σολωμού, Κουν, Κατράκη, Μυράτ, Λαμπέτη, Κατερίνας κ.ά.

Στη δεκαετία του '80 άρχισε να συγκροτεί προσωπικούς θιάσους μαζί με τη σύζυγό του, Ευαγγελία Σαμιωτάκη, κι έκαναν πολλές περιοδείες. Έπαιξε σε περίπου διακόσια θεατρικά έργα και σε όλα τα είδη του θεάτρου, κλασικούς και σύγχρονους συγγραφείς, από θέατρο του παραλόγου (Ιονέσκο) μέχρι επιθεώρηση, αλλά και σε πολλά του ελληνικού δραματολογίου.

Από τους τελευταίους, χαρακτηριστικούς ρόλους του στη σκηνή, στον οποίο υπήρξε απολαυστικός, ήταν αυτός του Λουκά στο «Λόγω Φάτσας» του Γιώργου Διαλεγμένου, που σκηνοθέτησε ο Αντώνης Αντύπας στο «Απλό Θέατρο» (1993-1995). Το καλοκαίρι του 1996 εμφανίστηκε με τον Θύμιο Καρακατσάνη στο «Καραγκιόζη-Ντριμ», ερμηνεύοντας τον Μπάρμπα-Γιώργο, ενώ το 1999 έπαιξε στο πλευρό της Μιμής Ντενίση στο «Εγώ η Λασκαρίνα».

Στον κινηματογράφο πρωτοεμφανίστηκε το 1955 στην ταινία του Ντίμη Δαδήρα «Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας». Έκτοτε συμμετείχε σε περισσότερες από 60 ταινίες, μαζί με τα μεγαλύτερα ονόματα του ελληνικού σινεμά. Εμφανίστηκε σε περίπου 55 ταινίες, ανάμεσά τους οι: «Η Αθήνα τη νύχτα», «Στεφανία», «Κοντσέρτο για πολυβόλα», «Η νεράιδα και το παλικάρι», «Η δασκάλα με τα ξανθά μαλλιά», «Η Μαρία της σιωπής», «Ο άνθρωπος με το γαρίφαλο», «Στάκαμαν». Όμως, η ταινία που άφησε εποχή ήταν η «Λόλα», στην οποία ο Σπύρος Καλογήρου είχε πει την αξέχαστη φράση «Είναι πολλά τα λεφτά Άρη», προς τον τότε συμπρωταγωνιστή του Νίκο Κούρκουλο, για τα «μάτια» της Τζένης Καρέζη.

Το 1966, στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης, του απονεμήθηκε τιμητική διάκριση για την ερμηνεία του στη μικρού μήκους ταινία «Τζίμης ο Τίγρης» του Παντελή Βούλγαρη και οι κριτικοί κινηματογράφου τού απένειμαν το 1971 τον Αργυρό Απόλλωνα για τον ρόλο του στην ταινία «Κατάχρηση εξουσίας». Τιμήθηκε με τη Χρυσή Κεφαλή του «Θεάτρου Βαχτάγκοφ» της Μόσχας. Εμφανίστηκε και σε τηλεοπτικές σειρές («Και οι παντρεμένοι έχουν ψυχή»).

Παρά την κινηματογραφική εικόνα του κακού, με την οποία ταυτίστηκε, στην αληθινή ζωή του ο Σπύρος Καλογήρου υπήρξε ένας πολύ γλυκός και τρυφερός άνθρωπος. Συνοδοιπόρος του στη ζωή υπήρξε η Ευαγγελία Σαμιωτάκη, επίσης ηθοποιός, με την οποία παντρεύτηκε το 1952. Μαζί απέκτησαν ένα γιο και αποτέλεσαν ένα από τα πιο αγαπημένα και μακροβιότερα ζευγάρια της σοουμπίζ.

Πέθανε, σε ηλικία 87 ετών, στις 27 Ιουνίου 2009.

Επιλεκτική φιλμογραφία

Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας (1955)

Έγκλημα στο Κολωνάκι (1959)

Μανταλένα (1960) .... Γιακουμής

Είμαι αθώος - Υπόθεση Ντρέυφους (1960)... αξιωματικός του γαλλικού στρατού

Ο δολοφόνος αγαπούσε πολύ (1960) .... Σπανίδης

Η Αθήνα τη νύχτα (1962) .... Σπύρος Καλογήρου

Εξομολογήσεις μιας μητέρας (1962) .... Στάθης

Ψηλά τα χέρια, Χίτλερ (1962) .... Περικλής

Αμόκ (1963)

Λόλα (1964, κλασική η ατάκα του "Είναι πολλά τα λεφτά Άρη") .... Μαύρος

Αδίστακτοι (1965) .... Θανάσης

Κατηγορώ τους ανθρώπους (1966) .... Ματθαίος Σάλτας

Στεφανία (1966) .... Αρμάγος

Τζίμης ο τίγρης (1966) .... Τζίμης

5.000 ψέματα (1966)... αστυνομικός

Κοντσέρτο για πολυβόλα (1967) .... Μάριο

Άγρια πάθη (1967) ....Θωμάς

Τρούμπα '67 (1967) .... μαγαζάτορας

Πυρετός στην άσφαλτο (1967)

Κονσέρτο για πολυβόλα (1967)... Μάριο

Η νεράιδα και το παλικάρι (1969) .... Σκανταλάκης

Το ανθρωπάκι (1969) .... Παναγιώτης

Το θύμα (1969) .... Στρατής

Πεθαίνω κάθε ξημέρωμα (1969)

Η δασκάλα με τα ξανθά μαλλιά (1969) .... Σωτήρης Γαρμπής

Ορατότης μηδέν (1970) .... Ηρόδοτος Ρίχτερ

Υπολοχαγός Νατάσσα (1970) .... ταγματάρχης

Ένα αστείο κορίτσι (1970) .... Παντελής

Ο Αστραπόγιαννος (1970) .... Γιαμούρης

Ο κατεργάρης (1971) .... Πλούταρχος Βαρμής

Η κόρη του ήλιου (1971) .... Στράτος Καρατζάς

Σ' αγαπώ (1971)

Κατάχρησις εξουσίας (1971) .... Αποστολόπουλος

Εσχάτη προδοσία (1971) .... στρατηγός Ζάχος

Ο επαναστάτης ποπολάρος (1971) .... Αυγουστής

Η Μαρία της σιωπής (1973)

Στον αστερισμό της Παρθένου (1973)

Η δίκη των δικαστών (1974) .... υπουργός Δικαιοσύνης

Ο κατάδικος (1975) .... Αράθυμος

Ο άνθρωπος με το γαρίφαλο (1980) .... Υπουργός Εθνικής Άμυνας

Τα τσακάλια (1981) .... Μανώλης

Το κόκκινο τρένο (1982)... καπετάν Λογοθέτης

Έλα να γυμνωθούμε, ντάρλινγκ (1984) .... Ανδρέας

Αγκαλίτσας: ένα εξαγόμενο κορόιδο (1985) .... Αντύπας

Κλεφτρόνι και τζέντλεμαν (1986) .... πατέρας Μαρίνας

Ο καβαλάρης των FM στέρεο (1986) .... Μάρκος Παπαστάθης

Ο γυφτοαριστοκράτης (1987)... Βύρων

Παλικάρι στα θρανία (1988) .... κύριος Καλαβρέζος

I love you Μήτσο (1988) .... Βλαδίμηρος Ιορδάνογλου

Ο τελευταίος πειρασμός του Μήτσου (1989) .... Πλούταρχος

Υπέρ επείγον (1989)... Κωνσταντίνος

Η εκδίκηση του πατέρα (1990) .... Μάρκος

Ο εραστής(1990)...

Ο καλύτερός μου φίλος (2001) .... ταξιτζής

Στάκαμαν (2001) .... Πέτρος

Η Λίζα και όλοι οι άλλοι (2003)

Από: www.wikipedia.org ,  www.sansimera.gr

De Siris

26 Ιουνίου Σαν Σήμερα

26 Ιουνίου Σαν Σήμερα

26 Ιουνίου 1994 - O Γιασέρ Αραφάτ επιστρέφει στη Γάζα, έπειτα από 27 χρόνια εξορίας.

Γεγονότα

1409 - Ο κρητικός ιερωμένος Πέτρος Φιλάργης ανακηρύσσεται Πάπας με το όνομα Αλέξανδρος Ε', κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Σχίσματος της Καθολικής Εκκλησίας. Σήμερα θεωρείται Αντιπάπας.

1483 - Ο Ριχάρδος Γ' ανακηρύσσεται βασιλιάς της Αγγλίας.

1498 - Οι Κινέζοι εφευρίσκουν την οδοντόβουρτσα.

1870 - Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Μόναχο η όπερα του Ρίχαρντ Βάγκνερ, Βαλκυρία.

1896 - Ο πρώτος κινηματογράφος ανοίγει στις ΗΠΑ. Το εισιτήριο κοστίζει 10 δολάρια.

1904 - Ξεκινά η πολιορκία του Πορτ Άρθουρ από τους Iάπωνες. Oι Pώσοι άντεξαν μέχρι τις 2 Iανουαρίου.

1913 - Ο Ελληνικός Στρατός, έπειτα από διήμερο σκληρό αγώνα, εκδιώκει τους Bουλγάρους από την οροσειρά της Κερκίνης (Μπέλες) και κατέρχεται στην κοιλάδα της Στρώμνιτσας. To Ναυτικό απελευθερώνει την Καβάλα (Β' Βαλκανικός Πόλεμος).

1932 - Έντονη διαμαρτυρία των κατοίκων της Αθήνας και του Πειραιά εναντίον της Εταιρίας «Power» για την ανατίμηση του ρεύματος.

1945 - Στο Σαν Φρανσίσκο υπογράφεται ο Xάρτης των Hνωμένων Eθνών από εκπροσώπους 50 κρατών, που αντικατέστησε την Kοινωνία των Eθνών. Ιδρύεται το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

1963 - Kατά τη διάρκεια περιοδείας στο Βερολίνο ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζων Kένεντι δηλώνει στο πλήθος «Eίμαι Bερολινέζος».

1972 - Ο Ιρλανδικός Δημοκρατικός Στρατός (IRA) κηρύσσει αντάρτικο στη Βόρεια Ιρλανδία εναντίον των Άγγλων.

1989 - H Ελλάδα χάνει στον τελικό του 30ού Ευρομπάσκετ από την Γιουγκοσλαβία με 98-77 και κατακτά το αργυρό μετάλλιο στο Ντομ Σπόρτοβα του Ζάγκρεμπ.

1994 - O Γιασέρ Αραφάτ επιστρέφει στη Γάζα, έπειτα από 27 χρόνια εξορίας.

1994 - Η Εθνική ομάδα ποδοσφαίρου δίνει τον δεύτερο αγώνα της στο παγκόσμιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου στις Η.Π.Α. με την αντίστοιχη Εθνική ομάδα της Βουλγαρίας και ηττάται με 4-0.

1995 - Tην πρόθεσή του να διεκδικήσει στο μέλλον την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, εκφράζει ο Κώστας Σημίτης.

1996 - Mε τιμές αρχηγού κράτους κηδεύεται στο Α' Νεκροταφείο, ο ιδρυτής και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ανδρέας Παπανδρέου.

2001 - Mε τη νίκη της επί της Βουλγάρας Lubomira Bacheva με 2-1 σετ, η Λένα Δανιηλίδου γίνεται η πρώτη Ελληνίδα τενίστρια που περνάει στον β' γύρο του Wimbledon.

Γεννήσεις

1824 - Βαρόνος Κέλβιν, Βρετανός φυσικός

1892 - Περλ Μπακ, Αμερικανίδα συγγραφέας και νομπελίστρια

1898 - Βίλι Μέσερσμιτ, Γερμανός σχεδιαστής αεροσκαφών

1904 - Πίτερ Λόρι, Αμερικανο-αυστριακός ηθοποιός

1908 - Σαλβατόρ Αλιέντε, Πρόεδρος της Χιλής.

1924 - Κώστας Αξελός, Έλληνας φιλόσοφος

1942 - Ζιλμπέρτο Ζιλ, Βραζιλιάνος μουσικός και πολιτικός

1943 - Κλάους φον Κλίτζιν Γερμανός φυσικός που τιμήθηκε με το Νομπέλ Φυσικής το 1985.

1956 - Κρις Άιζακ, Αμερικανός τραγουδιστής

1970 - Κρις Ο Ντόνελ ηθοποιός

1977 - Κώστας Χριστοφιδέλης, Έλληνας πετοσφαιριστής.

Θάνατοι

363 - Ιουλιανός, Ρωμαίος αυτοκράτορας

1541 - Φρανθίσκο Πιθάρο, Ισπανός κατακτητής του Περού

1810 - Ζοζέφ Μισέλ Μονγκολφιέ, Γάλλος εφευρέτης

1917 - Ντράγκουτιν Ντιμιτρίεβιτς, Σέρβος στρατιωτικός

1943 - Καρλ Λαντστάινερ, Αυστριακός βιολόγος, γιατρός και νομπελίστας.

1957 - Μάλκολμ Λόουρι, άγγλος ποιητής και μυθιστοριογράφος.

1984 - Τζορτζ Γκάλοπ, ο ιδρυτής της επιστημονικής δημοσκόπησης, με την οποία ταύτισε το όνομά του.

1985 - Γεώργιος Μαμιδάκης, Έλληνας επιχειρηματίας. 

2009 - Ευάγγελος Κορφιάτης, Έλληνας καραγκιοζοπαίχτης. 

2011 - Ιωάννης Μανωλεδάκης, Έλληνας νομικός και Ακαδημαϊκός.

Συναξαριστής

Μαρτύρων Θεράποντος, Μακαρίου, Μαρκίου και Μαρκίας.

Οσίων Δαβίδ του εν Θεσ/νίκη (†540), Ιωάννου επισκόπου Γοτθίας και Ανθίωνος.

Οσιομάρτυρος Δαβίδ, του εν Θεσ/νίκη (†1813). Ο άγιος Δαβίδ, γεννήθηκε στο Αϊβαλί της Μικράς Ασίας και σε νεαρή ηλικία μετέβη στο Άγιον Όρος και εκάρη μοναχός στη σκήτη της Αγίας Άννης. Αργότερα με την άδεια του ηγουμένου και τις ευχές των αδελφών της Μονής, πήγε στη Σμύρνη για να κάνει έρανο για την ανοικοδόμηση των μοναστηριών του Αγ. Όρους. Επέστρεψε στο Αγ. Όρος και με τα συγκεντρωθέντα αποπεράτωσε τους ναούς της Μεταμορφώσεως και της Υπεραγίας Θεοτόκου. Γρήγορα όμως τον κατέλαβε ο πόθος του μαρτυρίου. Για το λόγο αυτό πήγε στη Μαγνησία της Μ. Ασίας και διακήρυξε ποικιλοτρόπως την ορθόδοξη πίστη του και αφού μαστιγώθηκε και κτυπήθηκε αλύπητα από τούς Τούρκους εκδιώχθηκε. Όταν επέστρεψε στο Άγιον Όρος δεν έλαβε την ευλογία του Γέροντά του για το μαρτύριο και γι` αυτό μετέβη στις Καρυές. Εκεί συνάντησε και συμβουλεύθηκε τον επίσκοπο πρώην Χριστουπόλεως Παγκράτιο και αφού έλαβε την ευλογία του αναχώρησε για τη Θεσσαλονίκη. Εκεί πληροφορήθηκε μετά λύπης ότι στη Βατοπεδινή Σκήτη του Αγίου Δημητρίου, έφθασε κάποιος μοναχός ο οποίος εξισλαμίσθηκε και προσπάθησε να τον συμβουλεύσει να μετακινηθεί και να σώσει την ψυχή του. Οι Τούρκοι έμαθαν όμως το σκοπό του, τον συνέλαβαν και τον οδήγησαν σιδηροδέσμιο στον κριτή, ο οποίος φοβούμενος μήπως ο Δαβίδ μεταστρέψει το μοναχό που εξισλαμίσθηκε, εξέδωσε αμέσως καταδικαστική απόφαση θανάτου. Απαγχονίστηκε στις 26 Ιουνίου 1813 και προστέθηκε στην ουράνια χορεία των μαρτύρων.

Εορτολόγιο

Μακάριος

De Siris