Πέμπτη, 17 Μαρτίου 2011

Νίκος Ξυδάκης


Νίκος Ξυδάκης

Ο Νίκος Ξυδάκης γεννήθηκε στο Κάιρο στις 17 Μαρτίου 1952. Εκεί έζησε τα παιδικά του χρόνια, στην παρακμή μιας μεγάλης ελληνικής παροικίας. Η καταγωγή του, είναι από τα νησιά της Σάμου και της Κάσου. Στην Ελλάδα ήρθε το 1963 στο μεγαλύτερο κύμα επιστροφής των Ελλήνων της Αιγύπτου.

Η μουσική που γράφει, έντονα αναφέρεται σ’ αυτούς τους τόπους καταγωγής του και κυρίως στον αέρα ενός ολόκληρου κόσμου ελληνικού που περιπλανιόταν σε τόπους άλλοτε ιερούς, άλλοτε κοσμοπολίτικους της κοντινής Ανατολής αλλά και σε βιώματα αυστηρά προσωπικά.

Σταθερός και επίμονος στις συνεργασίες του με στιχουργούς, ερμηνευτές, μουσικούς. Δίνεται ιδιαίτερο βάρος στα λόγια των τραγουδιών. Συνεργάζεται σχεδόν αποκλειστικά τα τελευταία χρόνια με τον Θοδωρή Γκόνη και τον Μιχάλη Γκανά, που οι στίχοι τους προέρχονται από μία μεγάλη ποιητική παράδοση ελληνική.

Το συγκρότημα με το οποίο ηχογραφεί και εμφανίζεται ζωντανά, αποτελούν εξαίρετοι σολίστ ανατολικών οργάνων και δυτικών που συνηχούν στην ατμόσφαιρα αυτής της μουσικής και την καθορίζουν.

Στη δισκογραφία εμφανίστηκε το 1978 με την «Εκδίκηση της γυφτιάς» έναν δίσκο που τάραξε τα νερά της δισκογραφίας. Τους στίχους στην «Εκδίκηση της γυφτιάς» έγραψε ο Μανώλης Ρασούλης και τραγούδησε ο Νίκος Παπάζογλου, ο Δημήτρης Κοντογιάννης και η Σοφία Διαμαντή. Η ίδια συνεργασία επαναλαμβάνεται το 1979 στον επόμενο δίσκο με τίτλο «Τα δήθεν».

Μετά από τέσσερα χρόνια περίπου κυκλοφορεί το «Πρώτο βράδυ στην Αθήνα» σε στίχους του ίδιου του συνθέτη, του Μιχάλη Γκανά και Μανώλη Ρασούλη. Εδώ ο Νίκος Ξυδάκης για πρώτη φορά εμφανίζεται και σαν ερμηνευτής των τραγουδιών του, ενώ στο δίσκο συμμετέχουν επίσης η Γλυκερία και ο Μανώλης Λιδάκης.

Το 1985 κυκλοφορεί η «Μανία» με τη μουσική που έγραψε ο Νίκος Ξυδάκης για την ταινία του Γιώργου Πανουσόπουλου και δύο τραγούδια ερμηνεύουν η Ελευθερία Αρβανιτάκη και ο ίδιος ο συνθέτης.

Το 1987 έρχεται το «Κοντά στη δόξα μια στιγμή» σε στίχους Μανώλη Ρασούλη, Τάσου Σαμαρτζή, Εμμανουήλ Ζάχου και Θοδωρή Γκόνη. Στον ίδιο δίσκο μελοποίησε και το «Ερωτικό» του ποιητή Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, που ερμηνεύει η Ελευθερία Αρβανιτάκη. Την ίδια περίοδο γράφει τη μουσική για την «Ηλέκτρα» του Ευριπίδη, που ανεβάζει το Θεσσαλικό Θέατρο.

Το Μάρτιο του 1989 κυκλοφορεί το «Κάιρο-Ναύπλιο-Χαρτούμ». Οι στίχοι είναι του Θοδωρή Γκόνη και ερμηνευτής όλων των τραγουδιών είναι ο ίδιος ο συνθέτης.

Το 1990 ο Νίκος Ξυδάκης μελοποιεί ποιήματα του Διονυσίου Σολωμού που κυκλοφορούν σε ένα δίσκο τίτλο «Προς τον κύριον Γεώργιο Δε Ρώσση».

Το 1991 κυκλοφορεί η «Τένεδος». Οι στίχοι όλων των τραγουδιών υπογράφονται από τον Θοδωρή Γκόνη. Μαζί με τον συνθέτη τραγουδά η Δώρα Μασκλαβάνου και η Ελευθερία Αρβανιτάκη.

Τον Ιανουάριο του 1993 εμφανίζεται στο Μέγαρο Μουσικής στα πλαίσια των εκδηλώσεων που οργανώνει το Μουσικό Αναλόγιο των Φίλων της Μουσικής για το Ελληνικό Τραγούδι.

Το Μάρτιο του 1993, κυκλοφορεί σε δίσκο η μουσική και τα τραγούδια - σε στίχους Θοδωρή Γκόνη - του θεατρικού έργου «Βενετσιάνα», που ανέβασε το 1991 το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Πάτρας.

Το Σεπτέμβριο του 1994 συνεργάστηκε με τα Μουσικά Σύνολα της Ε.Ρ.Τ. σε μια συναυλία αφιερωμένη στην Ίμβρο. Τον Δεκέμβριο του 1994 κυκλοφορεί το «Μέλι των γκρεμών». Στο δίσκο αυτό συμμετέχουν εκτός από τον ίδιο, η Ελευθερία Αρβανιτάκη, η Μελίνα Κανά και η Δώρα Μασκλαβάνου.

Τον Ιανουάριο του 1996 κυκλοφορεί το «Ημερολόγιο». Ένας δίσκος όπου γίνονται μουσικές συναντήσεις απρόσμενες. Για πρώτη φορά μαζί με το δίσκο, υπάρχει ένα βιβλίο με λογοτεχνικά κείμενα.

Τον Νοέμβριο του 1996 κυκλοφορεί η «Βουή του μύθου». Ο δίσκος αυτός είναι από το μουσικό έργο που έγραψε για την ομώνυμη παράσταση του χοροθεάτρου «Ροές» και βασίστηκε σε ένα ελληνικό λαϊκό παραμύθι.

Τον Οκτώβριο του 1997 κυκλοφορεί το «Ακρωτήριο Ταίναρον» σε στίχους Θοδωρή Γκόνη, δίσκος στον οποίο συμμετέχουν με δύο τραγούδια, η Ελευθερία Αρβανιτάκη και η Δώρα Μασκλαβάνου. Στο δίσκο αυτό ο Νίκος Ξυδάκης μας συστήνει ένα μυθολογικό σύμπαν μέσα από τραγούδια που γράφτηκαν στην περίοδο 1993-1997.

Τον Μάρτιο του 1999 κυκλοφορεί «Το αμάρτημα της Μητρός μου» που περιλαμβάνει μελοποιημένα ποιήματα του Γεωργίου Βιζυηνού και δύο συνθέσεις σε ποίηση Θοδωρή Γκόνη. Επίσης ο δίσκος περιέχει τη μουσική από την «Απολογία» του Γεωργίου Τερτσέτη, όπου ακούγεται η φωνή του σκηνοθέτη Βασίλη Παπαβασιλείου να αποδίδει αποσπάσματα από το κείμενο του έργου.

Τον Οκτώβριο του 1999 κυκλοφορεί το άλμπουμ που σηματοδοτεί τη συνεργασία του Νίκου Ξυδάκη με τον Σωκράτη Μάλαμα και τίτλο «Νίκος Ξυδάκης – Σωκράτης Μάλαμας». Ο Σωκράτης Μάλαμας ερμηνεύει τραγούδια που ο Νίκος Ξυδάκης έγραψε σε στίχους Μιχάλη Γκανά και Θοδωρή Γκόνη. Υπάρχει επίσης μελοποιημένο ένα ποίημα του Σαρλ Μπωντλέρ.

Τον Νοέμβριο του 1999 δίνει δύο παραστάσεις στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών μαζί με την Ελευθερία Αρβανιτάκη με τίτλο «Στην αρχή των τραγουδιών».

Τον Ιούλιο του 2000 εμφανίζεται πάλι με την Ελευθερία Αρβανιτάκη στο Ηρώδειο παρουσιάζοντας την μουσική παράσταση «Συνέβη στην Αθήνα» ενώ τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου η παράσταση «Στην αρχή των τραγουδιών» παρουσιάζεται στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης.

Τον Δεκέμβριο του 2000 κυκλοφορεί η κασετίνα «Θεατρικά» που περιλαμβάνει έξι CD με έργα του Νίκου Ξυδάκη για το θέατρο. Τα έργα είναι: Ηλέκτρα, Βενετσιάνα, Το αμάρτημα της μητρός μου/ Απολογία, Η βουή του μύθου, Εκάβη, Το μελτεμάκι/ Το φιντανάκι/ Ο Λεπρέντης. Στις αρχές του ίδιου μήνα προηγήθηκε η βράβευση του Νίκου Ξυδάκη από το θεατρόφιλο κοινό μέσω των Θεατρικών Βραβείων του Αθηνοράματος, για τη μουσική της θεατρικής παράστασης της «Εκάβης» με την οποία κέρδισε το πρώτο βραβείο.

Ο Νίκος Ξυδάκης δίνει ζωντανές μουσικές παραστάσεις σε όλη την Ελλάδα και έχει πραγματοποιήσει συναυλίες σε χώρες του εξωτερικού όπως η Γερμανία, η Αίγυπτος, η Αυστραλία και η Βουλγαρία.

Από: www.lyra.gr

De Siris